Với người làm chuyên môn điền kinh Việt Nam, 2 sự kiện nổi bật trong thời kỳ đầu thống nhất đất nước nhà là giải chạy việt dã báo Tiền Phong lần thứ 19 (ngày 5-12-1976) tại Nha Trang (Khánh Hòa) và giải vô địch điền kinh toàn quốc lần thứ nhất (từ ngày 8 tới 10-10-1976) tại Hà Nội.
Cũng từ đây, nhiều thế hệ VĐV điền kinh Việt Nam trưởng thành để phát triển thành tích đóng góp vào sự nghiệp chung của nền thể thao Việt Nam.
Năm 1980 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi lần đầu tiên, các VĐV điền kinh tham gia thi đấu Olympic tại Moscow (Nga), sau khi thể thao Việt Nam hội nhập trở lại đấu trường quốc tế. Lần góp mặt này, những cái tên như Trịnh Thị Bé, Dương Đức Thủy, Trần Thanh Vân, Trần Thị Ngọc Anh, Lê Quang Khải… đã nỗ lực thi đấu mang lại niềm tự hào cho điền kinh nước nhà. Kể từ sau năm 1980, điền kinh Việt Nam luôn có đại diện được tham dự Olympic. Tại các kỳ Olympic năm 2012 và 2016, điền kinh Việt Nam đã giành suất chính thức từ kết quả vòng loại của Nguyễn Thị Huyền (400m), Nguyễn Thị Thanh Phúc (đi bộ), Nguyễn Thành Ngưng (đi bộ).
Trên đấu trường khu vực, điền kinh Việt Nam vỡ òa cảm xúc trên sân vận động trung tâm tại Chiangmai (Thái Lan) vào tháng 12-1995 khi chứng kiến tuyển thủ Vũ Bích Hường giành HCV tại chung kết 100m rào nữ của SEA Games 1995. Đó là thành tích lịch sử của điền kinh Việt Nam.
Lần đầu tiên, điền kinh chúng ta đã có tuyển thủ giành HCV trên đấu trường SEA Games, sau khi thể thao Việt Nam hội nhập trở lại sân chơi quốc tế. Nhớ lại giây phút thăng hoa của 30 năm trước, HLV Vũ Bích Hường từng bày tỏ: “Đó vẫn mãi là một thời khắc giá trị trong sự nghiệp của tôi. Khi tôi về đích đầu tiên, nước mắt chỉ chực trào ra. Tấm HCV là điều không chỉ tôi, tất cả người làm điền kinh Việt Nam đã chờ đợi và thành hiện thực”.
Cảm xúc đó của cựu tuyển thủ Vũ Bích Hường cũng giống cảm xúc của Bùi Thị Thu Thảo khi thành công trên hố nhảy ASIAD 18 tổ chức năm 2018 tại Indonesia. Pha dậm chân để bật nhảy mạnh mẽ giúp Bùi Thị Thu Thảo đạt thành tích tốt nhất (6m55), giành HCV nhảy xa nữ ở ASIAD 18. Kết quả cũng là HCV đầu tiên của điền kinh Việt Nam đạt đấu trường ASIAD.
Bây giờ, Bùi Thị Thu Thảo vẫn nhớ giây phút đứng trên bục nhận HCV ASIAD 18 để bày tỏ: “Chiến thắng của tôi tại ASIAD 18 là sự chuẩn bị rất lâu của thể thao Việt Nam và điền kinh Việt Nam. Kết quả cũng cho thấy rằng điền kinh Việt Nam đủ cơ hội tranh chấp tại đấu trường ASIAD”.
Ngoài họ, điền kinh Việt Nam có không ít người đạt được các cột mốc thành tích rạng danh trên các đấu trường Đông Nam Á, châu Á và quốc tế qua mỗi thời kỳ. Có thể kể tới Bùi Thị Nhung, Nguyễn Chí Đông, Vũ Thị Hương, Trương Thanh Hằng, Nguyễn Đình Cương, Nguyễn Thị Tĩnh, Vũ Văn Huyện, Lê Văn Dương, Đoàn Nữ Trúc Vân, Phạm Đình Khánh Đoan, Dương Thị Việt Anh, Nguyễn Lan Anh…
Trong thế hệ những con người mới với sức trẻ thời điểm hiện tại, điền kinh Việt Nam cũng sở hữu không ít tuyển thủ mang về nhiều thành tích đầy tự hào. Nguyễn Thị Oanh, Quách Thị Lan, Quách Công Lịch, Nguyễn Trung Cường, Nguyễn Văn Lai, Đỗ Quốc Luật, Hoàng Nguyên Thanh… đã đóng góp nhiều tấm HCV trên mỗi đấu trường để từ đây, điền kinh Việt Nam giữ vững vị thế đứng nhóm đầu Đông Nam Á.
Trước khi chuyển sang công tác huấn luyện, cựu tuyển thủ quốc gia Nguyễn Thị Huyền sở hữu thành tích đồ sộ với 12 tấm HCV qua các lần tham dự SEA Games. Còn lúc này, Nguyễn Thị Oanh đang là VĐV giữ thành tích tốt nhất khi đã có 15 HCV trên đấu trường SEA Games. Hiện Nguyễn Thị Oanh đang là 1 trong 3 VĐV điền kinh nữ của Đông Nam Á giành nhiều HCV nhất trong các kỳ SEA Games đã tổ chức.
