Tại ASIAD Hàng Châu 2023, Thể thao Trung Quốc đã thiết lập cột mốc lịch sử với 201 huy chương vàng (HCV), một con số đủ để khiến bất kỳ đối thủ nào cũng phải nản lòng.
Nhớ ngày 8-10-2023, đội tuyển bơi nghệ thuật Trung Quốc bước lên bục nhận tấm HCV thứ 201. Đó là con số khép lại kỳ Đại hội Thể thao châu Á thành công nhất trong lịch sử của một quốc gia: 201 HCV, 111 HCB, 71 HCĐ, phá kỷ lục 199 HCV của chính họ. Đoàn thể thao đứng thứ hai, Nhật Bản, chỉ có 52 HCV.
Một vạch xuất phát không có ai đứng cạnh
Thể thao Trung Quốc đã đứng đầu bảng tổng sắp huy chương liên tiếp 11 kỳ Đại hội, tính từ ASIAD New Delhi năm 1982 đến Hàng Châu 2023. Nghĩa là gần như toàn bộ những người đang theo dõi ASIAD 20 năm nay chưa từng chứng kiến một kỳ Đại hội nào mà Trung Quốc không đứng số 1.
Tại Hàng Châu, tỷ lệ áp đảo thể hiện rõ nhất qua một con số: đoàn Trung Quốc giành 41,6% tổng số 481 bộ HCV được trao. Ở một số môn, sự áp đảo không còn là cạnh tranh mà là độc chiếm.
Bơi lội: 28 trong 41 tấm HCV, phá kỷ lục tồn tại suốt 45 năm do đội tuyển bơi Nhật Bản nắm giữ (25 HCV). Bóng bàn: 6 trong 7 nội dung (còn tại Jakarta 2018 trước đó, họ từng thắng tuyệt đối cả 5/5 nội dung). Điền kinh: 19 HCV, bỏ xa đoàn xếp thứ hai là Bahrain tới 9 chiếc.
Hiện tại, với lực lượng 815 VĐV tham dự tại Nagoya, Trung Quốc không giấu giếm ý đồ tiếp tục thâu tóm các nội dung quan trọng: Sự áp đảo ở Bơi lội và Điền kinh là nền tảng giúp họ giữ khoảng cách an toàn với phần còn lại.
Wushu vẫn là "mỏ vàng" riêng mà Trung Quốc gần như không cho phép bất kỳ sự lật đổ nào. Bên cạnh đó, Trung Quốc luôn dẫn đầu trong việc đầu tư cho các môn mới như Thể thao điện tử (Esports) hay Breaking Dance để duy trì vị thế toàn diện.
Động lực đến từ Ấn Độ
Trước thềm Aichi-Nagoya 2026, câu hỏi không còn là "ai sẽ đứng đầu bảng tổng sắp châu Á", mà là khoảng cách ấy có tiếp tục giãn ra không, và phần còn lại của châu lục có công cụ nào để thu hẹp nó hay không.
Nhật Bản, dù vẫn là nền thể thao đứng thứ hai trong lịch sử, cũng cho thấy dấu hiệu chững lại: 52 HCV tại Hàng Châu là một bước lùi rõ rệt so với 75 HCV họ giành được 5 năm trước tại Jakarta 2018, mức sụt giảm gần 1/3 ngay cả với một nền thể thao vốn ổn định.
Hàn Quốc xếp thứ ba với 42 HCV, 59 HCB, 89 HCĐ, một đoàn có xu hướng chắc chắn ở các nội dung đồng đội nhưng thiếu chiều sâu ở những nội dung cá nhân mang tính quyết định.
Tại Nagoya, với lợi thế chủ nhà, Nhật Bản đặt mục tiêu bảo đảm ngôi nhì toàn đoàn trước sự đeo bám của Hàn Quốc. Ở kỳ đại hội này, Nhật Bản tung ra lực lượng hùng hậu nhất với 932 VĐV, trong khi Hàn Quốc mang tới 792 cái tên tinh nhuệ.
Nếu có một điểm sáng để phần còn lại của châu Á nhìn vào, đó là Ấn Độ. Tại Hàng Châu, đoàn thể thao đông dân nhất thế giới lần đầu tiên trong lịch sử vượt mốc 100 huy chương tại một kỳ ASIAD, với 28 HCV, 38 HCB, 41 HCĐ - tổng cộng 107 huy chương, xếp thứ tư toàn đoàn.
Như vậy, chỉ bằng một kỳ đại hội, Ấn Độ đã có 16% HCV so với tổng 183 HCV trong suốt chiều dài lịch sử. Họ cũng để lại vài con số ấn tượng: bắn cung mang về 5 HCV trong những ngày thi đấu cuối, bắn súng lập kỷ lục thế giới ở nội dung súng trường hơi 10m đồng đội nam.
Với 500 VĐV tại Nagoya 2026, Ấn Độ đang tận dụng đà thăng tiến từ kỳ đại hội trước để khẳng định vị thế quốc gia tỷ dân. Trong khi đó, các quốc gia Trung Á như Uzbekistan – "Lò võ" Á châu - tập trung vào các môn đối kháng (Boxing, Judo, Kurash) để bứt phá vào tốp đầu. Nhóm thể thao Vùng Vịnh có Qatar và Bahrain tiếp tục đầu tư "khủng" vào điền kinh để duy trì ưu thế ở các cự ly chạy.
