Xét về các nhiệm vụ và chương trình dành cho phát triển thể thao Việt Nam (trong đó có thể thao thành tích cao), ngành thể thao đang có những cơ hội được đầu tư theo nhiệm vụ, định hướng đã xác định tại 2 văn bản quan trọng. Thứ nhất là Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 15-10-2024. Thứ hai là Chương trình “Phát triển các môn thể thao trọng điểm tham dự các kỳ Olympic và ASIAD giai đoạn 2026-2046” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 7-5-2026.
Mỗi chương trình, kế hoạch kể trên đã được ban hành đã xác định mục tiêu thực hiện ngay từ tên gọi. Về tổng thể, tất cả hướng tới là đầu tư trọng điểm nhân lực cho thể thao Việt Nam phát triển theo mỗi chu kỳ, giai đoạn từ kế hoạch xây dựng.
Tại Chương trình “Phát triển các môn thể thao trọng điểm tham dự các kỳ Olympic và ASIAD giai đoạn 2026-2046”, 9 môn thể thao trọng điểm được xác định cụ thể gồm bắn súng, bắn cung, cử tạ, đua thuyền, xe đạp, điền kinh, bơi, karate, cầu mây.
Môn trọng điểm được xác định cụ thể và sẽ đầu tư không dàn trải. Ở đó, sự tập trung đầu tư vẫn hướng tới lực lượng VĐV. Bởi lẽ, đây là trung tâm của chuyên môn. VĐV là chủ thể thi đấu, giành các thành tích tại ASIAD hay Olympic trong từng giai đoạn.
Nhiệm vụ xây dựng lực lượng trọng điểm xác định cụ thể tại giai đoạn 2026-2030 là: “Duy trì ổn định các môn thể thao trọng điểm được đầu tư, đào tạo trong giai đoạn 2026-2030; đồng thời rà soát bổ sung kịp thời khoảng 35-40 VĐV, nội dung có tiềm năng thuộc các môn thể thao nhằm phát hiện phát triển các nhân tố có khả năng cạnh tranh huy chương tại ASIAD, Olympic”. Với giai đoạn 2031-2053, yêu cầu được đặt ra là: “Hình thành hệ thống đồng bộ, thống nhất trong rà soát, phát hiện, tuyển chọn, đầu tư, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển ổn định các môn thể thao trọng điểm đã được đầu tư trong cả giai đoạn 2026 - 2035 và tiếp tục bổ sung kịp thời khoảng 75-80 VĐV, nội dung thi đấu có tiềm năng thuộc các môn thể thao khác nhằm đẩy mạnh khả năng cạnh tranh huy chương tại ASIAD và Olympic.
Với giai đoạn 2036-2045, mục tiêu sẽ là: “Hoàn thiện, vận hành hiệu quả hệ thống, quy trình, cơ chế có tính khoa học và thực tiễn phục vụ phát triển các môn thể thao trọng điểm, phấn đấu khả năng cạnh tranh huy chương tại ASIAD và Olympic thuộc tốp đầu ở khu vực; đồng thời duy trì hiệu quả cơ chế sàng lọc và bổ sung các VĐV, nội dung thi đấu có tiềm năng thuộc các môn thể thao khác nhằm đưa khả năng cạnh tranh huy chương tại ASIAD và Olympic từng bước tiệm cận với mặt bằng châu lục ở một sô môn, nội dung thi đấu”.
Theo chia sẻ ở góc nhìn chuyên môn, chuyên gia thể thao Nguyễn Hồng Minh (nguyên Vụ trưởng Vụ thể thao thành tích cao 1, Tổng cục TDTT) cho rằng định kỳ của từng giai đoạn theo Chương trình cần có sự kiểm tra đánh giá dựa trên chỉ số chuyên môn và thành tích cũng như sự đầu tư thực hiện theo các nhiệm vụ. Từ sự đánh giá này, chúng ta có sự so sánh với sự phát triển của thể thao Việt Nam trên bình diện chung tại châu Á thì mới là thực tiễn.
Thể thao Việt Nam đang tập trung đào tạo huấn luyện các đội tuyển quốc gia, đội tuyển trẻ quốc gia tại 3 địa điểm chính là Trung tâm đào tạo vận động viên cấp cao Quốc gia, Trung tâm huấn luyện thể thao Quốc gia và Trung tâm huấn luyện vận động viên trẻ Quốc gia.
Chương trình “Phát triển các môn thể thao trọng điểm tham dự các kỳ Olympic và ASIAD giai đoạn 2026-2046” xác định việc thực hiện các công tác theo nhiệm vụ từng giai đoạn sẽ có sự phối hợp giữa Bộ VH-TT-DL cùng các Bộ, ngành liên quan và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Do vậy, phát triển trọng điểm nhân lực thể thao sẽ không chỉ của riêng nghành thể mà còn có sự thực hiện từ địa phương và đơn vị liên quan.
Tại Đề án “Tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng tài năng thể thao và nhân lực thể thao thành tích cao đến năm 2035” phê duyệt từ năm 2019, mục tiêu cụ thể đã đặt ra là: Phấn đấu đến năm 2035 tuyển chọn và đào tạo, huấn luyện khoảng 3.700 VĐV đội tuyển quốc gia; trong đó khoảng 400 VĐV đạt thành tích quốc tế; Tuyển chọn và đào tạo, bồi dưỡng khoảng 600 HLV tài năng, trong đó khoảng 60 HLV cao cấp.
Đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn đội ngũ giảng viên, nghiên cứu viên, kỹ thuật viên, cán bộ quản lý thể thao thành tích cao: Tuyển chọn và đào tạo khoảng: 400 cử nhân, 300 thạc sĩ, 150 tiến sĩ; Bồi dưỡng, tập huấn ngắn hạn cho khoảng 680 người.
Bài tiếp: Đầu tư môn trọng điểm theo nội dung thế mạnh để tìm vàng ASIAD