Bài học từ Bắc Mỹ
World Cup 2026 đánh dấu bước ngoặt lớn khi lần đầu tiên quy tụ 48 đội tuyển với 104 trận đấu diễn ra tại Mỹ, Mexico và Canada. Việc mở rộng quy mô không chỉ tăng cơ hội tham dự cho nhiều quốc gia, mà còn làm gia tăng giá trị kinh tế của giải đấu trên phạm vi toàn cầu.
Nếu trước đây doanh thu của một sự kiện thể thao phần lớn đến từ bán vé thì nay giá trị được tạo ra từ nhiều mắt xích khác: bản quyền truyền hình, quảng cáo, tài trợ, du lịch thể thao, khách sạn, ẩm thực, dịch vụ...
Theo số liệu của FIFA, vòng bảng World Cup 2026 đã thu hút hơn 4,6 triệu lượt khán giả mua vé đến sân tại 16 thành phố đăng cai, tỷ lệ lấp đầy tới 99,7%, tương đương 64.508 người mỗi trận. FIFA cũng công bố thống kê thú vị về hoạt động tiêu dùng tại sân vận động, như: hơn 300.000 chiếc hotdog được bán ra, hơn 2,8 triệu lon bia, hơn 1 triệu chai nước lọc được tiêu thụ...
Theo FIFA, khoảng 25 thành phố tại Mỹ không đăng cai bất kỳ trận đấu nào nhưng vẫn tham gia chuỗi giá trị World Cup. TP San Antonio ở bang Texas là ví dụ, khi không có sân vận động đạt chuẩn FIFA nhưng lại được nhiều đội tuyển chọn làm nơi đóng quân và tập luyện. Ước tính, nơi này có thể thu về 10-30 triệu USD nhờ cung cấp dịch vụ khách sạn, sân tập, y tế, vận chuyển, an ninh, hậu cần... Đây là kinh nghiệm đáng tham khảo cho các đô thị lớn đang tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, trong đó có TPHCM.
Thêm không gian tăng trưởng mới
Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM Nguyễn Nam Nhân nhận định: Điểm chung của các địa phương hưởng lợi từ World Cup 2026 là đều được nhận diện như những “thành phố thể thao”, tạo giá trị kinh tế. Họ sở hữu hạ tầng giao thông đồng bộ, hệ thống lưu trú chất lượng cao, khả năng tổ chức sự kiện quy mô lớn và thương hiệu du lịch đủ sức thu hút du khách toàn cầu. TPHCM cũng sở hữu nhiều lợi thế để phát triển kinh tế thể thao, khi có hệ sinh thái dịch vụ đa dạng từ khách sạn, nhà hàng, bán lẻ đến logistics, quảng cáo, truyền thông, vận tải, du lịch...
TPHCM còn có năng lực tổ chức sự kiện và tiếp nhận mô hình mới. 10 năm qua, TPHCM nổi lên rất rõ ở mảng sự kiện chạy bộ, thể thao đô thị, sự kiện kết hợp du lịch, văn hóa, giải trí. Chỉ riêng giải Marathon quốc tế TPHCM Techcombank 2025 đã có 18.000 người tham gia. Con số này cho thấy thành phố không thiếu nhu cầu thị trường, điều cần làm là chuyển nhu cầu thành giá trị kinh tế có tổ chức hơn.
TS Lý Đại Nghĩa, Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và thi đấu thể dục thể thao TPHCM, đánh giá, sự kết hợp giữa thể thao, du lịch và truyền thông đang mở ra nguồn thu mới, đóng góp vào tăng trưởng GDP của thành phố. Những tín hiệu tích cực về kinh tế thể thao đã xuất hiện.
Giải Teqball thế giới 2024 tổ chức tại phố đi bộ Nguyễn Huệ thu hút 221 vận động viên từ 95 quốc gia, vùng lãnh thổ, tiếp cận khoảng 470 triệu lượt khán giả toàn cầu và mang lại giá trị truyền thông khoảng 2,1 triệu USD. Liên hoan Võ thuật quốc tế TPHCM 2025 thu hút 35.000 khán giả, đạt hơn 8,67 triệu lượt tiếp cận trên mạng xã hội và mang về giá trị truyền thông 16,5 tỷ đồng…
Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM Nguyễn Nam Nhân cho rằng, TPHCM nên chuyển từ tư duy “làm thể thao” sang “phát triển thị trường thể thao”, lấy các sự kiện thể thao làm mũi nhọn mở thị trường. Kinh nghiệm từ quốc tế, mà gần nhất là các quốc gia đăng cai World Cup 2026, cho thấy các thành phố mạnh về kinh tế thể thao thường bắt đầu từ sự kiện. TPHCM nên xây dựng danh mục sự kiện chiến lược hàng năm: sự kiện quốc tế để xây dựng thương hiệu; sự kiện đại chúng để kích cầu du lịch và tiêu dùng; sự kiện cộng đồng để mở rộng thị trường nội địa...
Dĩ nhiên, thành công không đến từ một sự kiện đơn lẻ mà từ hệ sinh thái được chuẩn bị nhiều năm. Với lợi thế về thị trường, dịch vụ, hạ tầng và năng lực tổ chức sự kiện, TPHCM đang đứng trước cơ hội mở thêm không gian tăng trưởng mới.
