Tiền đạo nhập tịch sinh năm 1997 chia sẻ ngôi vị Vua phá lưới của giải vô địch các CLB Đông Nam Á cùng Bergson da Silva của Johor Darul Ta'zim với 7 bàn thắng. Nhưng đi vào chi tiết, thì 7 bàn đó đều đến ở vòng bảng, bao gồm cả cú hat-trick vào lưới đội yếu Shan United. Ở giai đoạn knock-out, khi đối thủ mạnh hơn, Xuân Son tịt ngòi hoàn toàn. Đó cũng là một trong những nguyên nhân khiến Nam Định dừng bước ở bán kết trước Selangor (Malaysia), đội kém khá xa trên bảng xếp hạng Opta Power.
Mùa giải 2025-26 đang phơi bày sự thật phũ phàng về chân sút số một của bóng đá Việt. Tại V-League, Xuân Son chỉ có 3 bàn sau 12 trận. Trong 6 trận gần nhất, anh chỉ nổ súng đúng 2 lần. Đây là mùa giải tệ nhất của Xuân Son kể từ khi anh đến Việt Nam năm 2020. Đẳng cấp sát thủ đã biến mất, nhường chỗ cho những pha xử lý chậm chạp và một thân hình mà theo nhiều nguồn tin, đang có dấu hiệu "tăng cân" đáng kể sau chấn thương.
Khoảng cách giữa hào quang và hiện tại
Để hiểu mức độ sa sút, cần nhìn vào nơi Xuân Son từng đứng. Mùa 2023-24, một mình anh ghi đến 55% tổng số bàn, đưa Nam Định lên ngôi vô địch và trở thành kỷ lục gia của V-League với 31 bàn. Đó là hình ảnh của một sát thủ không thể ngăn cản: thể hình vượt trội, tốc độ tàn bạo, bản năng vùng cấm thiên phú. Tổng cộng đến nay, anh đã ghi 72 bàn thắng tại V-League.
HLV Vũ Hồng Việt đã thẳng thắn thừa nhận cậu học trò vẫn gặp nhiều vấn đề về thể lực và phong độ sau chấn thương nặng. Ông thậm chí phải cho Xuân Son nghỉ ngơi với hy vọng tiền đạo lấy lại được cảm giác dù Nam Định gần như mất đi sự đáng sợ khi thiếu anh. Đó là lời thừa nhận hiếm gặp từ phía câu lạc bộ — và cũng là tín hiệu đáng lo hơn bất kỳ con số thống kê nào.
Hình ảnh trên sân nói lên tất cả. Xuân Son không còn sức tì đè khiến hàng thủ đối phương run sợ. Những pha bứt tốc thiếu đi sự thanh thoát đặc trưng. Khả năng chọn vị trí trong vòng cấm — thứ từng là thương hiệu — đã mờ nhạt đáng kể. Thân hình có phần nặng nề hơn trước khiến các tình huống xử lý của anh thiếu đi sự đột biến. Đối thủ giờ đây đã bắt bài được tiền đạo 29 tuổi này.
Cái bẫy của chấn thương
Chấn thương trong trận chung kết ASEAN Cup 2024 là nguyên nhân cốt lõi. Chấn thương nặng và việc phải nghỉ quá dài (lên đến 8 tháng) không chỉ làm đứt chuỗi ghi bàn — nó phá vỡ nhịp điệu sinh học của cầu thủ. Khi trở lại, cơ thể chưa thực sự sẵn sàng dù đầu gối đã lành. Bằng mắt thường cũng có thể thấy Xuân Son “nặng hơn” dù anh phủ nhận việc lên cân. Tuy nhiên, cân nặng tăng trong giai đoạn hồi phục là điều gần như không tránh khỏi. Đến lúc này, nổ lực của chính cầu thủ sẽ quyết định khả năng lấy lại phong độ.
Nhưng ở một tiền đạo mà vũ khí là tốc độ và thể lực, mỗi kilogram thừa là một cái bẫy vô hình. Cuối tháng 3, Xuân Son từng khiến nhiều người tin rằng anh đã vượt qua cái bẫy đó. Cú đúp vào lưới Malaysia ở vòng loại Asian Cup 2027 khiến nhiều người kết luận: Son đã trở lại. Nhưng thực tế phũ phàng: tiền đạo số 1 của Nam Định và đội tuyển Việt Nam dường như vẫn cần thêm thời gian để đối diện với giai đoạn khó khăn của sự nghiệp.
Áp lực từ những cái tên đang lên
Truyền thông Indonesia (tờ Bola Sport) đã “phát hiện” gần như ngay lập tức khi bình luận về đội tuyển Việt Nam sau khi có kết quả bốc thăm Asian Cup 2027: "Nguyễn Xuân Son hiện đang sa sút, và đội tuyển Việt Nam sẽ lo lắng vì thiếu phương án thay thế".
ASEAN Cup 2026 dự kiến diễn ra vào tháng 8. Thời gian không còn nhiều. HLV Kim Sang-sik vẫn có niềm tin vào Xuân Son như ông đã sử dụng anh ở trận đấu với Malaysia hồi tháng 3. Nhưng thực tế là ông đang có các lựa chọn khác, an toàn hơn. Trong khi Xuân Son chật vật tìm lại hình ảnh của mình, Nguyễn Đình Bắc lại đang bùng nổ trong màu áo Công an Hà Nội, còn tiền vệ tấn công vừa nhập tịch Đỗ Hoàng Hên đã ghi 10 bàn cho Hà Nội FC.
HLV Kim Sang Sik từng mạnh tay gạt bỏ Tiến Linh — tiền đạo từng là số 1 của đội tuyển — và ông hoàn toàn có thể tiếp tục làm điều tương tự. Quy luật đào thải trong bóng đá không có ngoại lệ, dù tên tuổi lớn đến đâu. Hơn nữa, bài học từ chính CLB Nam Định đã quá rõ: Dù Xuân Son có "hồi sinh" đến đâu, chúng ta cũng không thể mãi phụ thuộc vào một cá nhân.
