Và đó có thể sẽ là trận đấu duy nhất được cầm quyền HLV trưởng Les Bleus trong suốt cuộc đời Guy Stephan. Nhưng dẫu chỉ có 1, chỉ là lần duy nhất, chỉ là 1 cơ hội đến do run rủi của số phận, nó cũng đủ để ông có một kỷ niệm quý giá nhất trong cuộc đời bóng đá của mình, một kỷ niệm để ông có quyền “sĩ hết phần đời còn lại” nếu nói theo đúng ngôn ngữ của GenZ hôm nay.
Nếu phải tìm nhân vật có thành tích nhiều nhất ở cấp độ ĐTQG trong tập thể Les Bleus đang hiện diện ở World Cup 2026 này, có lẽ không có ai sánh được với Didi, người đã vô địch World Cup ở cả cương vị cầu thủ, thủ quân, HLV trưởng và vô địch EURO trong vai trò cầu thủ lãnh đạo một tập thể toàn sao.
Còn người đứng thứ 2 về thành tích thì sẽ là ai? Mbappe ư? Hay là Kante? Hay là anh em nhà Hernandez??? Không. Người ấy phải là Guy Stephane. Ở vai trò trợ lý HLV trưởng ĐTQG, ông đã vô địch World Cup 2018 và EURO 2000. Cũng chính cái EURO 2000 đó đã mở ra một chương lẫy lừng trong sự nghiệp trợ lý của ông sau này.
Từng là cầu thủ chuyên nghiệp, một tiền đạo sống với giấc mơ những khung thành chao đảo và tiến từng bước cùng những màu áo mình gắn bó, Guy Stephan đã phải bỏ lại tất cả - chỉ vì một tai nạn ô tô nghiêm trọng vào tháng 12-1986.
Một cú đâm xe trực diện khiến cho ô tô của ông bị biến dạng hoàn toàn phần đầu, và lực tác động trực tiếp vào thẳng đôi chân của ông. Ông bị gãy xương nghiêm trọng và tổn thương toàn bộ hệ thống cơ, khớp, vận động. Với một người thường, tai nạn ấy đã đủ là bi kịch kinh hoàng rồi. Với một cầu thủ chuyên nghiệp, bi kịch nhân lên gấp 10.
Nhưng có lẽ là một tiền đạo nên quen với việc luôn phải ra quyết định rất nhanh, Guy Stephan không do dự chút nào ở thời điểm hoang mang đang chiếm ưu thế ấy. Với tấm bằng tốt nghiệp ngành giáo dục thể chất, ông đã đi đến quyết định chóng vánh: từ bỏ đôi giày đinh và bắt đầu với sa bàn chiến thuật.
Caen - CLB ký hợp đồng với ông khi đó cũng đã mở rộng vòng tay để hỗ trợ ông bước vào cuộc đời huấn luyện. Và kể từ năm đó, ông đã trải qua 39 năm gắn bó với băng ghế của những người hoạch định kế hoạch cho các trận cầu.
Nhưng sự nghiệp huấn luyện của Guy Stephan không phải luôn thuận lợi dù ông đã kinh qua những CLB lớn của Ligue 1 khi đó như là Lyon, Bordeaux. Bước ngoặt thực sự chỉ đến khi Roger Lemerre để mắt đến ông vào quãng thời gian 1998-2000. Khi ấy, Lemerre đang là trợ lý của Aime Jacquet còn Guy đang làm công tác đào tạo trẻ của LĐBĐ Pháp.
Như nhận thấy ở Guy Stephan có những phẩm chất Les Bleus đang cần, ngay khi tiếp quản vị trí HLV trưởng ĐTQG, Lemerre nhanh chóng đưa Stephan vào ghế trợ lý chiến thuật kiêm cả GĐKT của ĐTQG. Họ đã cùng nhau giành chức vô địch EURO 2000 đầy nghẹt thở và ở giải đấu ấy, giữa Stephan với Didi đã bắt đầu hình thành một mối quan hệ bền chặt đến tận hôm nay.
Sau thất bại ở World Cup 2002, Guy Stephan cũng muốn thử sức mình, ông đã đến Senegal dẫn dắt ĐTQG cho dù Jacque Santini rất muốn giữ chân ông ở lại Les Bleus. Những thành công nhỏ với Senegal cũng chỉ giữ chân ông ở lại đất nước châu Phi đó thêm được 3 năm. Kể từ sau Senegal, dường như cái tên Guy Stephan cũng mất luôn trong bản đồ bóng đá Pháp.
Nhưng rồi Didi đã quay trở lại, tất nhiên là lợi hại hơn xưa, ở Marseilles. Ngay ở trong đàm phán ban đầu với CLB xứ cảng, Didi đã ra yêu cầu là phải có Guy Stephan trong ê-kíp huấn luyện của mình. Hơn ai hết, Didi hiểu Guy Stephan có gì.
Và rồi họ sát cánh bên nhau từ đó, như cuộc hành trình trở lại của Napoleon ngày nào, từ thành phố cảng tiến về thủ đô tiếp quản cả quốc gia. “Vinh quang những người Marseilles, vinh quang Les Bleus” có lẽ chính là nhịp hành khúc của bộ đôi này từ 2009.
Phẩm chất lớn nhất của Guy Stephan chính là tạo được sự đoàn kết, tính trách nhiệm cho tất cả những cầu thủ. Les Bleus với quá nhiều ngôi sao của những năm qua vẫn giữ được một tinh thần “một vì tất cả” cũng nhờ vào chính điểm kết nối mang tên Guy Stephan.
Chỉ cần một chi tiết thôi, tất cả chúng ta sẽ nhận ra các cầu thủ đã tôn trọng Guy Stephan như thế nào. Đó là việc ông thay Dembele, thay Mbappe ra sân ở trong trận gặp Na Uy. Khi ấy, đang hưng phấn vì có một hattrick và dễ bị tham vọng đua Vua phá lưới kiểm soát tâm lý, Dembele có thể chưa chắc đã muốn rời sân.
Ngược lại Mbappe thì lại chưa ghi được bàn nào trong trận đấu giữa lúc cuộc đua Vua phá lưới World Cup năm nay bắt đầu nóng dần. Nhưng thái độ của họ ra sao? Tuân thủ một cách nghiêm túc; không thái độ tiêu cực; không hề phàn nàn.
Chính những hình ảnh Les Bleus kiểu như thế dưới bàn tay kết nối của Guy Stephan đã khiến nhiều người không khỏi tiếc nuối rằng tại sao ông không gắn chặt với Les Bleus suốt cả quãng thời gian từ 2000 cho tới nay, nhất là khi Les Bleus dính vào những lùm xùm rất đáng xấu hổ ở Nam Phi 2010.
Câu hỏi tại sao ấy nghe có vẻ có lý nhưng thật ra, để tạo ra được một “hoà âm” đẹp đẽ cho cả một tập thể, thì Guy Stephan cần phải có người hiểu mình, tin mình. Và người đó chỉ có thể là Didi, vị HLV trưởng có một giao tình đặc biệt với ông, một giao tình mà làng bóng đá Pháp gọi là “cặp đôi hoàn hảo” và thế giới bóng đá từ đó tôn vinh Guy Stephan là “trợ lý huyền thoại”.
Khi viết về Guy Stephan, tôi đã rất thận trọng gửi email để xin những đánh giá về ông cho Philippe Tournon, cựu Giám đốc truyền thông FFF, người đã sát cánh với lại Didi đến hết chiến dịch vô địch FIFA World Cup 2018 rồi mới nghỉ hưu sau 40 năm giữ cương vị truyền thông tại Liên đoàn.
Tournon có viết đại ý rằng: “Chỉ cần một ánh nhìn là họ đã hiểu nhau. Giữa họ không cần đến những lời nói đao to búa lớn. Họ vốn là cặp bài trùng hình mẫu của sự bù trừ hoàn hảo, hoàn toàn không có bất kỳ toan tính vụ lợi nào”.”
“Bởi vì Guy là một vị trợ lý chấp nhận một cách hoàn hảo việc mình chỉ là người đứng sau. Ông chưa bao giờ có tham vọng thay thế vị trí của Didier, và Didier biết rõ điều đó. Lòng trung thành của ông là tuyệt đối”
“Ông cống hiến kinh nghiệm dày dặn của mình và Didier luôn lắng nghe ông. Nếu không đồng ý, ông sẽ nói ra, nhưng một khi Didier đã chốt và đưa ra quyết định, đó cũng sẽ là quyết định của ông, không một chút đắn đo, do dự”.
Và cũng chính Tournon tiết lộ bí mật rất thú vị về bộ đôi Didi - Guy Stephan. Lý do Guy luôn có cái đầu nhẵn thín đến từ việc trước mỗi trận cầu, chính tay Didi luôn là người cạo tóc cho trợ lý của mình.
Điều đó khiến chúng ta nhớ tới nụ hôn huyền thoại mà Blanc dành cho cái đầu trọc của Barthez ngày nào. Những hành động nho nhỏ ấy hoá ra lại tạo ra một không khí lành mạnh cho cả một đội bóng, hay nói khác hơn, tạo động lực cho cả một hành trình.
Trong hành trình ấy, Les Bleus sẽ luôn vững vàng bởi đơn giản, họ có một vị “trụ trì” uy tín, hiểu biết và có sức gắn kết mọi người
