Hệ thống đào tạo bóng đá trẻ của Nhật Bản được thiết kế xuyên suốt: bóng đá học đường là nền móng, bóng đá ở trường đại học là bệ phóng và giải đấu J-League (vô địch quốc gia) là đích đến. Ở đó, mỗi cầu thủ trẻ được chơi bóng liên tục, từ các giải trung học đến đại học và cấp quốc gia, với hàng chục trận mỗi mùa. Quan trọng hơn, họ được lớn lên trong môi trường bóng đá có tính cạnh tranh bền vững, chứ không chỉ mang tính “trình diễn” vài tuần mỗi năm.
Đối với bóng đá Việt Nam, thành công của đội tuyển U23 Việt Nam trong hơn 1 năm qua không chỉ đến từ chất lượng con người hay khả năng cầm quân của HLV Kim Sang-sik, mà nằm ở yếu tố nền tảng: các cầu thủ được thi đấu liên tục. Từ tháng 8-2024 đến nay, đội tuyển U23 Việt Nam đã trải qua hàng chục trận đấu quốc tế, nhờ vậy mới hình thành được bản lĩnh và sự tự tin. Thậm chí, dù HLV Kim Sang-sik chỉ trực tiếp cầm quân tại các giải chính thức, phần lớn các trận giao hữu giao cho trợ lý Đinh Hồng Vinh, nhưng cách vận hành của U23 Việt Nam luôn duy trì được sự ổn định.
Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đã xác định phát triển bóng đá trẻ là chiến lược lâu dài. Chiến lược ấy không chỉ dừng ở việc mở học viện, tuyển chọn năng khiếu hay mời chuyên gia nước ngoài, mà cần tạo dựng nên một hệ sinh thái bền vững: cầu thủ được thi đấu nhiều trận ở nhiều cấp độ và kéo dài. Vì vậy, VFF đang tích cực xây dựng các giải bóng đá trẻ theo mô hình League (mỗi CLB ở V-League phải có đội U thi đấu thường xuyên từ 25-30 trận/năm). Bên cạnh đó, bóng đá học đường sẽ được nhìn nhận như một trụ cột, nơi mỗi trường phổ thông, mỗi trường đại học hoàn toàn có thể trở thành một CLB, cung cấp thêm tài năng cho bóng đá nước nhà.
Adachi (chuyên gia bóng đá Nhật Bản), người từng giữ vai trò Giám đốc kỹ thuật của VFF, cho rằng, khi ông còn đương nhiệm, đã luôn mong mỏi tổ chức những giải đấu theo thể thức League, không chỉ giúp tăng số lượng trận đấu, mà còn tạo ra chu kỳ phát triển liên tục cho cầu thủ trẻ, gồm “trận đấu - tập luyện - trận đấu”, điều mà các giải đấu cúp không thể mang lại.
Về điểm này, bóng đá Việt Nam có thể học từ bóng đá Nhật Bản, nhưng không nhất thiết phải sao chép tất cả từ họ. Bóng đá Việt Nam có những điều kiện thuận lợi riêng và đang phát triển ổn định. Lúc này, điều quan trọng nhất vẫn là gia tăng số lượng các giải bóng đá trẻ, nhằm giúp chính các cầu thủ năng khiếu (từ 15-19 tuổi) không bị gián đoạn quá trình phát triển vì thiếu sân chơi, cũng để các cấp độ đội tuyển như U23 hay đội tuyển quốc gia luôn bổ sung được những tài năng thực sự.
