Đại hội Thể thao người khuyết tật châu Á lần thứ 5 (ASIAN Para Games 5) diễn ra từ ngày 18 đến 24-10 tại tỉnh Aichi và thành phố Nagoya, quy tụ khoảng 3.000 vận động viên thuộc 45 quốc gia và vùng lãnh thổ, tranh tài ở 18 môn với 502 nội dung huy chương. Đây là sự kiện thể thao người khuyết tật lớn nhất châu Á, đồng thời là cơ hội để các vận động viên kiểm chứng năng lực trước khi hướng đến Paralympic Los Angeles 2028.
Bơi và cử tạ gánh kỳ vọng huy chương
Lễ khai mạc bắt đầu lúc 16 giờ ngày 18-10 (giờ Việt Nam), với chương trình nghệ thuật mang đậm dấu ấn văn hóa Nhật Bản. Thông điệp về sự hòa nhập, tôn trọng khác biệt và ý chí vượt qua giới hạn được nước chủ nhà gửi gắm qua các tiết mục biểu diễn, tôn vinh nghị lực của những vận động viên khuyết tật đến từ khắp châu lục.
Đối với đoàn Việt Nam, kỳ đại hội lần này được dự báo nhiều khó khăn khi lực lượng tham dự khá mỏng, trong khi trình độ các đối thủ ngày càng được nâng cao. Bởi vậy, việc tập trung vào những nội dung sở trường, phát huy kinh nghiệm của các vận động viên chủ lực được xem là yếu tố quyết định khả năng giành huy chương.
Trong 5 môn tham dự, bơi được kỳ vọng nhiều nhất với 7 vận động viên đăng ký 28 nội dung. Đội tuyển hướng đến mục tiêu giành huy chương vàng, dù cuộc cạnh tranh được dự báo rất quyết liệt trước những đối thủ mạnh từ Trung Quốc, Nhật Bản và các quốc gia có nền thể thao người khuyết tật phát triển.
Niềm hy vọng đáng chú ý là Lê Tiến Đạt, người từng giành HCV nội dung 100m ếch nam hạng thương tật SB5 tại ASIAN Para Games Hàng Châu 2022, tổ chức năm 2023. Khi đó, Tiến Đạt vượt qua đồng đội Đỗ Thanh Hải để bước lên bục cao nhất. Cả hai tiếp tục được chờ đợi tại Nagoya, nơi những kinh nghiệm tích lũy qua nhiều giải đấu quốc tế có thể trở thành lợi thế quan trọng.
Tuy nhiên, thành tích trong quá khứ chưa đủ bảo đảm chiến thắng. Sau ba năm, tương quan lực lượng đã có nhiều thay đổi, đòi hỏi các kình ngư Việt Nam phải duy trì phong độ, cải thiện thông số chuyên môn và có sự chuẩn bị tốt nhất cho từng lượt bơi.
Ở môn cử tạ, sự chú ý tiếp tục hướng về Lê Văn Công, nhà vô địch Paralympic Rio 2016. Dù đã bước qua thời kỳ đỉnh cao, lực sĩ kỳ cựu này vẫn sở hữu bản lĩnh thi đấu và kinh nghiệm đáng quý ở hạng cân dưới 49kg. Với đội hình chỉ 4 vận động viên, cử tạ Việt Nam cần tận dụng tối đa cơ hội ở từng hạng cân để cạnh tranh huy chương.
Thử thách lớn và sức ép lực lượng kế cận
So với bơi và cử tạ, cơ hội của điền kinh Việt Nam được đánh giá khiêm tốn hơn. Dù tham gia 13 nội dung, đội tuyển chỉ hướng đến mục tiêu giành một HCĐ. Khoảng cách thành tích với nhóm dẫn đầu châu Á vẫn là trở ngại lớn, đặc biệt khi nhiều quốc gia đã đầu tư mạnh vào công tác đào tạo và huấn luyện chuyên sâu.
Ở hai môn bóng bàn và cầu lông, số lượng vận động viên Việt Nam khá hạn chế. Khả năng tiến sâu phụ thuộc nhiều vào phong độ cá nhân, kết quả bốc thăm và trình độ đối thủ. Dù chưa đặt ra chỉ tiêu huy chương cụ thể, mỗi trận đấu đều mang lại cơ hội cọ xát, tích lũy kinh nghiệm và đánh giá thực chất năng lực vận động viên.
Những kết quả ban đầu của bóng bàn Việt Nam cũng cho thấy sự khắc nghiệt của đấu trường châu lục. Ngày 17-10, ở nội dung đơn nữ hạng thương tật 9, Nguyễn Thị Hoa Phượng thi đấu nỗ lực trước Yerzhankyzy Altynay của Kazakhstan, tay vợt từng đứng thứ 5 thế giới. Sau bốn ván đấu căng thẳng, đại diện Việt Nam thất bại 1-3 với các tỷ số 8-11, 14-12, 9-11 và 6-11.
Trong khi đó, Phạm Minh Tuấn để thua 0-3 trước Makhulbekov Ali, cũng của Kazakhstan, ở nội dung đơn nam hạng thương tật 8. Đối thủ từng tham dự Paralympic Paris 2024 thể hiện sự vượt trội về kinh nghiệm và khả năng kiểm soát thế trận.
ASIAN Para Games 2026 là dịp để thể thao người khuyết tật Việt Nam xác định rõ vị trí trên bản đồ châu lục. Bên cạnh mục tiêu huy chương, việc phát hiện tài năng trẻ, cải thiện điều kiện tập luyện, chăm sóc y tế và xây dựng lực lượng kế cận cần được chú trọng. Đó là nền tảng để các vận động viên Việt Nam tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng vươn tới Paralympic Los Angeles 2028.
