Liệu chúng ta có đang đứng trước ngưỡng cửa của một kỷ nguyên mới khi một nhà vô địch đến từ bên ngoài châu Âu hay Nam Mỹ sẽ xuất hiện?
Lịch sử World Cup gần như là câu chuyện về sự thống trị của các cường quốc Tây Âu và Nam Mỹ. Kể từ chức vô địch của Argentina năm 1978, mới chỉ có hai tân vô địch là Pháp (1998, 2018) và Tây Ban Nha (2010), nhưng cả hai đều thuộc UEFA giàu có. Sự thành công của họ đến từ việc tối ưu hóa lợi thế về kinh tế và công nghiệp hóa đào tạo trẻ. Họ đã trở thành hình mẫu cho mọi quốc gia đầu tư vào các chương trình học viện bóng đá.
Gianni Infantino, chủ tịch FIFA, tự khắc họa mình là người bảo vệ cho các nền bóng đá đang phát triển. Giống như hai người tiền nhiệm Sepp Blatter và João Havelange, ông nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ các đại biểu đến từ châu Phi, châu Á và Mỹ Latinh. Những thay đổi như việc nâng lên 48 đội, chính là cách để FIFA tạo cơ hội cho các vùng bóng đá khác.
Morocco: Từ cộng đồng hải ngoại đến đầu tư bài bản
Hành trình của Morocco tại World Cup thực sự ấn tượng vượt xa những gì họ đã đạt được tại Cúp bóng đá châu Phi. Năm 1986, họ trở thành đội bóng châu Phi đầu tiên vượt qua vòng bảng World Cup, và tại Qatar 2022, họ đã tiến đến bán kết - một kỳ tích chưa từng có.
Điều đặc biệt là trong số 26 cầu thủ của đội tuyển Morocco hiện tại, có đến 19 người sinh ra bên ngoài Morocco, trong đó 3 người đến từ Hà Lan. Nhiều cầu thủ này được đào tạo tại các học viện hàng đầu châu Âu, nơi có cơ sở vật chất và phương pháp giảng dạy vượt trội. Tuy nhiên, Morocco đang xây dựng nền tảng phát triển riêng thông qua Học viện bóng đá Mohammed VI ở ngoại ô thủ đô Rabat. Chương trình này đã cung cấp 4 cầu thủ cho đội tuyển năm 2022 và hiện đã được mở rộng đến 4 thành phố khác, hứa hẹn sẽ tạo ra nhiều cơ hội hơn cho các tài năng trẻ trong nước.
Nhật Bản: Bản sắc và sự kiên trì
Khác với Morocco, Nhật Bản không gặp vấn đề về tài chính. J-League thành lập từ 1992 đã đạt được thành công to lớn. Mặc dù phần lớn cầu thủ xuất sắc vẫn đến châu Âu thi đấu - hiện chỉ có 3 cầu thủ trong đội tuyển thi đấu tại J-League - nhưng họ đều được đào tạo bài bản ngay tại Nhật Bản. Các câu lạc bộ hàng đầu châu Âu hiện không còn e ngại khi ký hợp đồng với cầu thủ từ J-League.
Dưới sự dẫn dắt của HLV Hajime Moriyasu trong 8 năm qua, bóng đá Nhật Bản đã phát triển một phong cách riêng biệt: pressing theo từng đợt có tổ chức, lối chơi kiểm soát bóng kỹ thuật và sạch sẽ. Bàn thắng của Daizen Maeda vào lưới Thụy Điển là minh chứng hoàn hảo cho triết lý bóng đá đặc trưng này.
Thách thức và cơ hội
Những trận đấu giữa Nhật Bản với Brazil và Morocco với Hà Lan không chỉ là hai trận cầu đỉnh cao ở vòng 32 đội. Chúng là biểu tượng cho sự dịch chuyển quyền lực trong thế giới bóng đá. Dù Brazil và Hà Lan vẫn được đánh giá cao hơn, nhưng sự hiện diện và phong độ của Nhật Bản cùng Morocco cho thấy một xu hướng không thể phủ nhận: bóng đá toàn cầu đang tiến gần hơn đến một trật tự mới.
Sự thay đổi này không đến từ những mưu đồ chính trị của FIFA hay những cuộc đấu đá quyền lực, mà được sinh ra trên sân cỏ - thông qua sự kết nối hữu cơ với hệ thống bóng đá châu Âu. Nhật Bản và Morocco đang chứng minh rằng với chiến lược đúng đắn, đầu tư bài bản và xây dựng bản sắc riêng, các quốc gia bên ngoài châu Âu - Nam Mỹ hoàn toàn có thể cạnh tranh sòng phẳng với những ông lớn truyền thống.
Dù kết quả thế nào, World Cup 2026 đã và đang chứng kiến những bước đi đầu tiên đầy ấn tượng của một thế giới bóng đá mới đang được hình thành.
(Theo The Guardian)
