Cuộc "tập huấn nóng" không giống ai
Vốn là “dân xứ lạnh”, đội tuyển Hàn Quốc dưới sự dẫn dắt của HLV Hong Myung-bo đã hoàn tất một chương trình thích nghi đặc biệt, chuẩn bị cho các cầu thủ trước điều kiện độ cao và khí hậu nóng ẩm chờ đợi họ tại Mexico trong cả 3 trận vòng bảng.
Đội đóng quân tại một trại tập huấn gần Salt Lake City, bang Utah, từ ngày 18-5 trong khoảng hai tuần. Salt Lake City có độ cao khoảng 1.460 mét so với mực nước biển — gần tương đương với Guadalajara, nơi Hàn Quốc sẽ đá hai trận vòng bảng đầu tiên ở độ cao 1.571 mét. Đó là tính toán có chủ đích — chọn một nơi mà cơ thể cầu thủ phải làm việc trong điều kiện tương tự những gì họ sẽ đối mặt thực sự.
Ở độ cao lớn, mật độ không khí thấp hơn làm giảm lượng oxy mà cơ thể tiếp nhận. Việc di chuyển đột ngột lên vùng cao có thể gây đau đầu, chóng mặt, buồn nôn và giảm hiệu suất vận động. Để giúp cầu thủ thích nghi, ban huấn luyện thường xuyên theo dõi mức bão hòa oxy trong máu và điều chỉnh khối lượng tập luyện cho từng cá nhân.
Yếu tố thứ hai — và có lẽ độc đáo hơn — là cách Hàn Quốc đối mặt với cái nóng. Sau mỗi buổi tập, các cầu thủ chủ động ngâm mình trong bồn nước nóng di động hoặc sử dụng phòng xông hơi để cơ thể tiếp xúc với nhiệt độ cao. Chương trình được thiết kế để chuẩn bị cho khí hậu Guadalajara, nơi nhiệt độ ban ngày thường dao động 31-32 độ C với độ ẩm 60-66%.
Về bản chất, đội tuyển Hàn Quốc đã trải qua một dạng huấn luyện thích nghi nhiệt cực đoan. Cơ thể con người không thích nghi ngay với thời tiết nóng hơn — cơ chế điều hòa nhiệt độ và đổ mồ hôi thường cần một đến hai tuần để hoạt động hiệu quả. Đó là lý do các cầu thủ bắt đầu tiếp xúc với nhiệt từ rất sớm trước giải. Kết quả là nhịp tim và mức tiêu hao năng lượng trong khi vận động có thể giảm xuống, giúp duy trì hiệu suất thi đấu. Thích nghi nhiệt cũng liên quan đến việc tăng sản sinh các protein sốc nhiệt — một phần của hệ thống bảo vệ cơ thể, giúp sửa chữa các protein bị tổn thương và duy trì chức năng tế bào bình thường.
Bác sĩ trưởng đoàn của Hàn Quốc tại giải lần này là Song Joon-seop — người từng đảm nhiệm vai trò tương tự tại World Cup 2010 trên đất Nam Phi. Kinh nghiệm 16 năm trước được mang trở lại, lần này ở một châu lục khác nhưng với những bài toán không khác nhiều. Bên cạnh thể chất, đội cũng bổ sung yếu tố tâm lý: Han Deok-hyun, chuyên gia tâm thần học thể thao tại Đại học Chung-Ang, tham gia với vai trò huấn luyện viên tâm lý hiệu suất, thực hiện các buổi tư vấn nhằm giúp cầu thủ và ban huấn luyện quản lý lo âu, áp lực và sự mệt mỏi tâm lý có thể tích tụ trong một giải đấu dài.
Cả thế giới bóng đá đang "vã mồ hôi"
Câu chuyện của Hàn Quốc không phải ngoại lệ. Đó là phản ứng sớm trước một vấn đề mà gần như toàn bộ giải đấu phải đối mặt.
Theo các nghiên cứu khí hậu, 14 trong số 16 sân vận động ở Canada, Mỹ và Mexico có thể vượt ngưỡng nhiệt độ tiêu chuẩn thi đấu 28°C — mức được xem là nguy hiểm đối với vận động viên. Nếu mùa hè nóng hơn trung bình, có thể tới 9 sân vượt ngưỡng này trong suốt một nửa thời gian giải, và 4 sân chạm mức 32°C. Các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng tại những khu vực phía nam nước Mỹ nhiệt độ có thể lên tới 40°C trong giờ thi đấu.
Riêng tại Mexico, vấn đề càng đáng lo. Cả ba sân vận động ở Mexico đều là sân mở hoàn toàn, làm dấy lên lo ngại đặc biệt về sức khỏe cho cả cầu thủ và khán giả — bởi trong điều kiện nóng ẩm cực độ, cơ chế làm mát tự nhiên của cơ thể (đổ mồ hôi) có thể không đủ hiệu quả, dẫn đến nguy cơ chuột rút, kiệt sức do nhiệt, thậm chí sốc nhiệt. Monterrey — một trong những sân Mexico nóng nhất — thường có nhiệt độ cao nhất trong khoảng 32-35°C, đôi khi chạm ngưỡng 43°C, dù các trận đấu tại đây được xếp vào buổi tối để giảm bớt phần nào sức nóng ban ngày.
Mức độ ảnh hưởng cũng không đồng đều giữa các đội, tùy vào nơi họ thi đấu. Theo phân tích của Bloomberg, Tunisia sẽ là đội chịu mức phơi nhiễm nhiệt cao nhất trong toàn giải, theo sau là Pháp — đội về nhì kỳ trước. Một số đội còn phải đối mặt với biến động nhiệt độ rất lớn giữa các trận: Hà Lan có thể trải qua chênh lệch lên tới 23°F giữa hai trận đấu khác nhau, trong khi Uzbekistan chỉ chênh khoảng 2°F.
Trước thực trạng này, FIFA đã quy định bắt buộc có Cooling Break trong các trận đấu, và FIFPRO — tổ chức công đoàn cầu thủ chuyên nghiệp toàn cầu — đã khuyến nghị tạm hoãn trận đấu nếu mức độ stress nhiệt vượt ngưỡng an toàn.
So với bối cảnh đó, sự chuẩn bị bài bản của Hàn Quốc — từ trại tập huấn mô phỏng độ cao đến các buổi xông hơi sau tập — không còn là một chi tiết "lạ" hay "thú vị" đơn thuần. Nó là minh chứng cho việc khoa học thể thao đang trở thành một phần không thể thiếu của chiến lược thi đấu, khi đối thủ lớn nhất của một số đội tại World Cup 2026 không phải là đối phương trên sân, mà là chính bầu không khí mà họ đang hít thở.
