Novak Djokovic đang ở trong tình thế khó xử, nạn nhân của chính sự vĩ đại của mình. Anh bị kẹt giữa một tảng đá vững chắc mang tên Carlos Alcaraz và một tình thế khó khăn mang tên Jannik Sinner.
Kỹ năng của anh vẫn không hề suy giảm, nhưng anh không còn là hình mẫu về sức sống, thể lực và sức bền như trước đây. Hàng loạt tài năng trẻ cũng đang nổi lên, nhưng Djokovic vẫn quyết tâm tiếp tục sự nghiệp.
“Novak có lẽ là tay vợt xuất sắc thứ 3 thế giới năm nay!”, chuyên gia phân tích của Tennis Channel - Jimmy Arias, nói hồi tháng 11-2025, đề cập đến thành tích lọt vào bán kết cả 4 giải Grand Slam năm 2025 của Djokovic.
“Anh ấy không còn cách xa mục tiêu lắm, chỉ là cảm giác như vậy, ít nhất là so với Alcaraz và Sinner. Tôi không muốn anh ấy trở thành một tay vợt dần sa sút, xếp hạng 50 và thi đấu ở US Open. Nhưng tôi muốn xem, liệu là anh ấy có thể giành được danh hiệu Grand Slam 25, nếu anh ấy cố gắng ít nhất 1 năm nữa”.
Tuy nhiên, Djokovic dường như không bận tâm đến quãng thời gian “ít nhất 1 năm”. Anh đặt mục tiêu tham gia Olympic Los Angeles 2028. Tại giải đấu gần nhất Athens (Hy Lạp), Djokovic nói: “Vì tôi đã đạt được tất cả các mục tiêu có thể, có lẽ việc kết thúc sự nghiệp tại Olympic với lá cờ Serbia sẽ thật tuyệt vời”.
Việc Djokovic có thể đi đến đó vốn đầy rủi ro. Anh chắc chắn có thể tham gia Olympic không cần suất trực tiếp. Thành tích của anh cũng đảm bảo cho anh suất đặc cách trọn đời bất kỳ giải Grand Slam nào.
Nhưng nếu anh ấy vẫn hy vọng giành được danh hiệu Grand Slam, để phá vỡ thế bế tắc 24 danh hiệu Grand Slam với Margaret Court, hoặc thậm chí chỉ để duy trì phong độ đỉnh cao, anh sẽ phải đưa ra một số quyết định khó khăn.
“Làm thế nào để bạn sẵn sàng thi đấu? Bạn đã làm gì trong quá khứ? Chúng ta cần điều chỉnh những gì? Đó là những câu hỏi mà Novak - và đội của anh ấy phải quyết định”, vị HLV hàng đầu Craig Boynton nói gần đây.
“Có những điều không thể phủ nhận ở đây (về tuổi tác và thể lực của Djokovic). Vậy nên có lẽ nên bắt đầu bằng câu hỏi: “Anh ấy làm gì trước giải Australian Open năm ngoái?”, HLV 61 tuổi người Mỹ tỏ ra băn khoăn.
Tháng 1 năm ngoái có vẻ như là quá khứ xa xôi, nhưng Djokovic đã đánh bại Alcaraz trong 4 ván gọn gàng ở tứ kết Úc mở rộng 2025. Tuy nhiên, kết quả đó lại mang vị đắng, bởi vì nó đã khơi mào một trong những “điều không thể phủ nhận” của Boynton.
Djokovic đã bị rách cơ chân trái trong trận đấu đầy nỗ lực. Sau đó, anh đã phải bỏ cuộc trận bán kết tiếp theo sau khi Alexander Zverev thắng sớm ở ván đầu tiên. Anh đã phải trả giá đắt trong việc đánh bại “Thế lực tiếp theo”.
“Novak đang ở giai đoạn sự nghiệp anh ấy thi đấu vì di sản của mình. Khi bạn đang ở giữa giai đoạn đó, bạn cảm giác mình có thể làm được. Giống như những VĐV vĩ đại khác, Novak đã và đang chống lại quy luật thời gian”, HLV Craig Boynton.
Lần bỏ cuộc đó là lần thứ 2 trong chưa đầy 6 tháng. Djokovic, từng là bậc thầy của những trận đấu năm 5 ván và dường như bất khả chiến bại, buộc phải rút lui khỏi một giải Grand Slam khác nữa.
Tại tứ kết của kỳ Roland Garros hồi năm 2024, ngôi sao người Serbia đã bị rách sụn chêm trong đầu gối chân phải trong trận thắng vòng thứ 4 trước Francisco Cerundelo. Sau đó, anh buộc phải bỏ cuộc trước Casper Ruud.
“Câu hỏi mà Novak có lẽ đang tự hỏi, hoặc tôi sẽ hỏi nếu tôi là HLV của anh ấy là: “Được rồi. Làm thế nào tôi có thể chơi 7 trận ở một giải Grand Slam ở đẳng cấp này?”, Paul Annacone, nhà phân tích của Tennis Channel, nói vào tháng 11, “Tôi có còn làm được điều đó không?? Cơ thể tôi có chịu đựng được không?”.
Đây là một câu hỏi rất quan trọng, và Djokovic có thể không nhìn nhận nó một cách khách quan. “Novak đang ở giai đoạn sự nghiệp - mà anh ấy thi đấu vì di sản của mình”, Boynton nói, “Khi bạn đang ở giữa giai đoạn đó, bạn cảm thấy mình có thể làm được. Giống như là những VĐV vĩ đại khác, Novak đã và đang chống lại quy luật thời gian”.
Nguy hiểm đối với Djokovic là nếu anh ấy cố gắng chống lại thời gian quá mức, có thể gây nguy hiểm cho sự nghiệp lâu dài và cả cái kết viên mãn mà anh ấy mong muốn. Djokovic, như Annacone đã nói: “Là một người thực sự tận dụng tối đa khoa học để tìm ra cách tối đa hóa thể lực của mìn..”
Nhưng cái giá phải trả từ những trận đấu Grand Slam kéo dài là không thể phủ nhận, và đó là một thách thức ngay cả đối với những tay vợt trẻ, chứ chưa nói đến một cơ thể đã phải gánh chịu quá nhiều cày ải suốt sự nghiệp vinh quang.
Tương tự, Djokovic hoàn toàn có quyền cảm thấy là mình vẫn đang ở đỉnh cao. Thành tích cho thấy anh chỉ cách danh hiệu Grand Slam thứ 25 một cú lật đổ, một lần sảy chân của đối thủ, một chút may mắn.
Anh phải tính đến thực tế rằng là, nếu muốn tiếp tục cạnh tranh, giữ vững thứ hạng, giành vị trí hạt giống và duy trì phong độ tốt cho năm 2026 rồi những năm tiếp theo, anh cần phải thi đấu và giành chiến thắng. Điểm số trên BXH không còn tạo ra sự quan tâm.
Djokovic chỉ có tham gia 13 giải đấu ở trong năm 2025 (Félix Auger-Aliassime, người xếp hạng chỉ dưới Djokovic 1 bậc, tham gia 25 giải). Nếu anh ấy chọn con đường tương tự vào năm 2026, anh sẽ có rất ít cơ hội mắc sai lầm. Arias muốn thấy Djokovic tham gia ít nhất 1 giải khởi động trước mỗi kỳ Grand Slam.
“Ở độ tuổi của anh ấy, việc không thi đấu 1 trận nào rồi ngay lập tức bước vào 3/5 ván, nghĩ rằng mình sẽ trụ được đến 7 trận là điều khó xảy ra”, Arias nói, “Tôi nghĩ 2 người kia hiện giỏi hơn anh ấy. Nếu Djokovic trụ được đến cuối, cơ thể anh ấy có thể đang bị suy yếu. Chúng ta thậm chí còn không chứng kiến phong độ đỉnh cao nhất của anh ấy khi đối đầu với họ.”
Trớ trêu thay, Djokovic có thể có cơ hội tốt hơn để đánh bại 1 trong 2 người đó nếu họ gặp nhau sớm hơn trong giải đấu, khi anh ấy còn sung sức. Nhưng vị trí hạt giống cao của anh ấy đã loại trừ khả năng đó - ít nhất là hiện tại.
“Đương nhiên, tôi đã nghĩ đến việc giải nghệ vài lần, nhưng cuối cùng, tôi quyết định cứ chơi theo cách của mình và chơi ở nơi tôi muốn chơi, chứ không phải nơi người khác nghĩ tôi nên thi đấu”, Novak Djokovic.
Annacone tin rằng Úc mở rộng sẽ là mục tiêu lý tưởng cho Djokovic. Djokovic đang giữ kỷ lục tại Melbourne với 10 danh hiệu đơn nam. Quan trọng hơn, anh ấy đã có rất nhiều thời gian để chuẩn bị và, giống như mọi người khác, anh ấy sẽ bước vào giải đấu với thể lực sung mãn.
Roland Garros và mức độ thể lực mà mặt sân đòi hỏi sẽ là một thách thức lớn, ngay cả một màn trình diễn tốt ở đó cũng có thể ảnh hưởng xấu đến cơ hội của Djokovic tại giải đấu mà Annacone và người khác tin rằng Djokovic có cơ hội chiến thắng cao nhất: Wimbledon.
Lịch trình thi đấu giảm bớt với nhiều thời gian nghỉ ngơi có thể giúp cải thiện thể lực, nhưng Boynton nhận thấy rằng dù một tay vợt lớn tuổi có muốn tập luyện đến đâu, vẫn có giới hạn về số ngày liên tiếp họ có thể tập luyện cường độ cao.
“Bạn có thể đến giải đấu với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt quần vợt”, ông nói, “Nhưng về mặt năng lượng và khả năng phục hồi, bạn đang ở thế bất lợi, đã bị tụt hậu ngay từ đầu. Vì vậy, nó trở thành một bài toán cân bằng”.
Những giải đấu ATP 250 hoặc 500, ít áp lực hơn, với thể thức 3 ván thắng 2, có thể trở thành “van an toàn” giúp Djokovic kéo dài sự nghiệp, nếu như sự khắc nghiệt của các giải Grand Slam cuối cùng trở nên quá sức chịu đựng. Anh ấy sẽ được tự do thi đấu ở bất cứ đâu mình muốn với suất đặc cách và duy trì phong độ cho đến Olympic Los Angeles.
“Cá nhân tôi hiểu rõ sự tò mò của mọi người”, Djokovic nói ở Athens, khi những đồn đoán việc anh giải nghệ ngày càng nhiều, nhưng rồi lại bị dập tắt bởi thông báo của anh về việc tham gia kỳ Thế vận hội tiếp theo.
“Tất nhiên, tôi đã nghĩ đến việc giải nghệ vài lần, nhưng cuối cùng, tôi quyết định chỉ đơn giản là chơi theo cách của mình - chơi ở nơi tôi muốn chơi, chứ không phải nơi người khác nghĩ tôi nên thi đấu”.