Trong cuộc trao đổi với SGGP, ông Nguyễn Nam Nhân khái quát về thành công của một kỳ đại hội không nên chỉ được đo bằng thứ hạng toàn đoàn, mà còn ở khả năng phát hiện, đào tạo những vận động viên (VĐV) đủ sức cạnh tranh tại đấu trường quốc tế.
. Phóng viên: Mỗi kỳ Đại hội Thể thao toàn quốc, bảng tổng sắp huy chương luôn là tâm điểm chú ý. Tuy nhiên, liệu thứ hạng toàn đoàn có phản ánh đầy đủ sức mạnh của một nền thể thao, thưa ông?
+ Ông Nguyễn Nam Nhân: Huy chương và thứ hạng toàn đoàn vẫn là những thước đo quan trọng. Thể thao thành tích cao cần có cạnh tranh, mục tiêu và khát vọng chiến thắng. Đây cũng là động lực để các địa phương đầu tư, nâng cao chất lượng huấn luyện và phát triển lực lượng vận động viên.
Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào số lượng HCV để đánh giá sức mạnh thể thao thì chưa đầy đủ. Điều quan trọng hơn là những thành tích ấy đóng góp như thế nào cho mục tiêu phát triển lâu dài.
Một địa phương có thể giành nhiều HCV quốc gia, nhưng nếu VĐV chưa đủ khả năng cạnh tranh tại SEA Games, ASIAD hay Olympic thì vẫn còn khoảng cách về trình độ. Ngược lại, địa phương có ít huy chương hơn nhưng đào tạo được những VĐV đạt chuẩn châu Á, có khả năng giành suất tham dự Olympic cũng tạo ra giá trị rất lớn.
Bảng tổng sắp cho biết ai chiến thắng tại đại hội, còn chất lượng đào tạo và khả năng vươn ra quốc tế mới phản ánh chiều sâu của một nền thể thao.
. Phóng viên: Đại hội năm 2022 từng phát hiện nhiều tài năng trẻ như Trần Thị Nhi Yến, Lê Thị Tuyết. Nhưng từ nhà vô địch quốc gia đến VĐV đẳng cấp quốc tế vẫn là khoảng cách lớn. Theo ông, đâu là khâu khó nhất trong hành trình này?
+ Ông Nguyễn Nam Nhân: Phát hiện được tài năng mới chỉ là bước đầu. Khó khăn hơn là tạo điều kiện để VĐV tiếp tục trưởng thành, nâng cao thành tích và duy trì phong độ trong nhiều năm.
Tại Đại hội năm 2022, Trần Thị Nhi Yến giành HCV 100m nữ với thành tích 11 giây 75 khi mới 17 tuổi. Lê Thị Tuyết cũng vô địch marathon nữ ở tuổi 18. Đây là những tín hiệu tích cực, cho thấy đại hội có vai trò quan trọng trong phát hiện và tạo cơ hội cho tài năng trẻ.
Tuy nhiên, một vận động viên giành HCV khi còn trẻ chưa đồng nghĩa sẽ tiếp tục tiến bộ. Nếu thiếu môi trường tập luyện chất lượng, cơ hội thi đấu quốc tế và kế hoạch đầu tư dài hạn, thành tích rất dễ chững lại.
Vì vậy, sau đại hội, cần xác định rõ lộ trình phát triển cho từng VĐV: mục tiêu trong hai năm, bốn năm tới là gì, cần bổ sung điều kiện huấn luyện nào và trách nhiệm của địa phương, đội tuyển quốc gia ra sao. Không thể để tài năng được phát hiện rồi thiếu sự đầu tư tiếp nối.
. Phóng viên: Có ý kiến cho rằng cách tính thứ hạng chủ yếu dựa trên số HCV đang tạo áp lực khiến các địa phương chạy theo thành tích trước mắt, thay vì đầu tư cho những môn có khả năng cạnh tranh quốc tế. Ông nhìn nhận vấn đề này thế nào?
+ Ông Nguyễn Nam Nhân: Khi thứ hạng toàn đoàn được xác định chủ yếu bằng số HCV, các địa phương đương nhiên phải tính toán để đạt thành tích cao nhất. Điều đó phù hợp với tính chất cạnh tranh của đại hội, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải có thêm những tiêu chí đánh giá chất lượng. Bên cạnh số huy chương, cần quan tâm đến mức độ tiến bộ của VĐV, khoảng cách với chuẩn quốc tế, số lượng tài năng trẻ được bổ sung cho đội tuyển quốc gia và khả năng duy trì thành tích qua từng giai đoạn.
Một tấm HCV ở nội dung có trình độ chuyên môn tiệm cận Olympic cần được nhìn nhận thêm về giá trị phát triển, bởi đó có thể là tiền đề để VĐV cạnh tranh tại những đấu trường lớn - Nguyễn Nam Nhân
Điều này không có nghĩa xem nhẹ huy chương quốc gia, mà chính là đánh giá hiệu quả đầu tư toàn diện hơn. Mục tiêu cuối cùng vẫn phải là nâng cao vị thế thể thao Việt Nam trên trường quốc tế.
Phóng viên: Là một trung tâm thể thao lớn của cả nước, TPHCM phải giải quyết thế nào bài toán vừa duy trì thành tích tại đại hội, vừa đào tạo lực lượng đủ sức đóng góp cho các đội tuyển quốc gia?
Ông Nguyễn Nam Nhân: Hai mục tiêu này cần được đặt trong cùng một định hướng phát triển. Thành tích tại Đại hội Thể thao toàn quốc có ý nghĩa quan trọng, bởi đây là dịp đánh giá chất lượng đào tạo, công tác huấn luyện và sự chuẩn bị lực lượng của mỗi địa phương.
Tuy nhiên, đầu tư không nên chỉ dừng lại ở mục tiêu giành huy chương. Đối với một trung tâm thể thao lớn như TPHCM, trách nhiệm phát triển nguồn VĐV chất lượng cao, đóng góp cho các đội tuyển quốc gia cũng rất quan trọng.
Muốn thực hiện tốt điều đó, phải quan tâm đến tính kế thừa giữa các thế hệ, xây dựng lộ trình đào tạo phù hợp và xác định những nội dung có khả năng phát triển lên trình độ quốc tế.
Đặc biệt, những VĐV có triển vọng cần tiếp tục được đầu tư sau đại hội. Đây là điều kiện để thành tích hôm nay trở thành nền tảng cho những bước tiến xa hơn.
Phóng viên: Nếu sau Đại hội lần thứ X, các địa phương tiếp tục giành nhiều HCV nhưng khoảng cách của thể thao Việt Nam với châu Á và thế giới không được thu hẹp, chúng ta có nên xem đó là thành công?
Ông Nguyễn Nam Nhân: Một kỳ đại hội thành công cần được đánh giá trên nhiều phương diện, từ công tác tổ chức, chất lượng chuyên môn đến khả năng phát hiện những nhân tố mới.
Tuy nhiên, nếu thành tích quốc gia tăng lên mà khoảng cách với trình độ quốc tế không được cải thiện tương xứng thì chúng ta cần nhìn lại hiệu quả đầu tư và đào tạo.
Đại hội lần thứ X phải là dịp đánh giá thực chất chất lượng lực lượng VĐV, lựa chọn những gương mặt có triển vọng và xác định hướng đầu tư cho chu kỳ tiếp theo. Mỗi VĐV cần có mục tiêu cụ thể, biết mình đang ở đâu, cần cải thiện điều gì và phải mất bao lâu để tiến gần hơn đến chuẩn châu Á, thế giới.
Tôi cho rằng giá trị lớn nhất của đại hội không chỉ nằm ở những tấm huy chương được trao, mà còn ở những chuyển biến thực chất đối với quá trình phát triển thể thao thành tích cao.
Phóng viên: Sau cùng, điều ông kỳ vọng nhất ở Đại hội Thể thao toàn quốc năm 2026 là những kỷ lục mới hay sự xuất hiện của những VĐV có khả năng vươn tầm quốc tế?
Ông Nguyễn Nam Nhân: Chúng ta đều mong muốn có những cuộc tranh tài chất lượng, những kỷ lục mới và sự xuất hiện của các tài năng trẻ. Đó là sức hấp dẫn và ý nghĩa quan trọng của đại hội.
Nhưng điều đáng kỳ vọng hơn là từ những thành tích ấy, thể thao Việt Nam có thể lựa chọn được những VĐV thực sự có triển vọng quốc tế và xây dựng kế hoạch đầu tư để họ tiếp tục tiến xa.
Một tấm HCV quốc gia là thành quả đáng tự hào của VĐV, HLV và địa phương. Nhưng đó không nên là đích đến cuối cùng. Điều đáng tự hào hơn là từ những nhà vô địch quốc gia, chúng ta có thêm những gương mặt đủ sức cạnh tranh với các VĐV hàng đầu châu Á và thế giới.
Phóng viên: Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi thẳng thắn này!