Tài sản trí tuệ: Động lực mới cho kinh tế thể thao Việt Nam

Chiều 23-4, tại Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo TPHCM, Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM phối hợp Hội Sở hữu trí tuệ TPHCM và Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã tổ chức buổi tọa đàm “Tài sản trí tuệ - Động lực phát triển ngành thể thao”.

Đến tham dự chương trình có sự hiện diện của ông Lê Huy Anh - Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ; Giáo sư, tiến sĩ Lâm Quang Thành - Nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thể dục Thể thao (TDTT); Bà Trần Mai Thúy Hồng - Phó Trưởng phòng TDTT, Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM; Ông Lý Đại Nghĩa - Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT TPHCM…

Phát biểu tại tọa đàm, các đại biểu thống nhất rằng thể thao ngày nay không chỉ dừng lại ở hoạt động thi đấu mà đã trở thành một ngành kinh tế đa lĩnh vực, có khả năng tạo ra giá trị gia tăng lớn. Đặt trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và nền kinh tế tri thức ngày càng đóng vai trò chủ đạo, ngành thể thao Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và gắn kết chặt chẽ với các ngành công nghiệp sáng tạo.

z7755777690502_f2fd2d491740201b528b91f895d86fda.jpg
Đông đảo khách mời, giới chức TDTT và các sinh viên tham dự buổi tọa đàm. ẢNH: HỮU THÀNH

Thành thử, tài sản trí tuệ đóng vai trò như một “đòn bẩy” giúp hình thành hệ sinh thái thể thao bền vững, từ sản xuất thiết bị, công tác huấn luyện đến truyền thông và giải trí.

Theo Giáo sư, tiến sĩ Lâm Quang Thành - Nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục TDTT, phát triển kinh tế thể thao là một trong những quan điểm cốt lõi trong chiến lược phát triển TDTT Việt Nam. Theo đó, cần kiến tạo môi trường thuận lợi để thúc đẩy kinh tế thể thao, đồng thời phát huy tối đa vai trò của khu vực ngoài công lập trong hầu hết các lĩnh vực hoạt động.

Mục tiêu cụ thể được đặt ra là trong giai đoạn 2025-2030, hoạt động kinh tế thể thao sẽ tăng trưởng mạnh cả về số lượng lẫn quy mô, với sự đa dạng hóa các loại hình dịch vụ. Tầm nhìn đến năm 2045, thị trường thể thao Việt Nam được kỳ vọng phát triển toàn diện, đạt mức tăng trưởng cao và đóng góp tích cực vào nền kinh tế quốc dân.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo ông Lâm Quang Thành, cần thay đổi tư duy phát triển, coi thể thao là một ngành công nghiệp thực thụ. Nhà nước đóng vai trò “bà đỡ”, hỗ trợ và tạo nền tảng ban đầu, từ đó khuyến khích xã hội hóa và thu hút đầu tư từ khu vực tư nhân. Đồng thời, việc xây dựng và phát triển thị trường hàng hóa, dịch vụ thể thao là yêu cầu cấp thiết.

z7755777693688_b72be0308955cf88bbaf0b03c244a6a7.jpg
Giáo sư, tiến sĩ Lâm Quang Thành - Nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục TDTT, thuyết trình tại buổi tọa đàm. ẢNH: HỮU THÀNH

Một nội dung quan trọng khác được nhấn mạnh là “tôn trọng cuộc chơi”, tức xây dựng môi trường thể thao minh bạch, công bằng và tuân thủ pháp luật. Điều này đòi hỏi phải hoàn thiện các quy định và nâng cao năng lực thực thi pháp luật liên quan đến bản quyền, sở hữu trí tuệ, đăng ký, cấp phép và chuyển nhượng trong lĩnh vực thể thao. Việc bảo vệ quyền của các nhà sáng tạo, nhà thiết kế và nhà phát minh không chỉ thúc đẩy đổi mới mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững của toàn ngành.

Còn ở góc độ quản lý, ông Lê Huy Anh - Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, cho biết sáng chế và công nghệ đang tác động mạnh mẽ đến thể thao hiện đại. Cụ thể, các đổi mới trong thiết bị và vật liệu giúp nâng cao hiệu suất thi đấu, tiến bộ trong sinh học và y học thể thao hỗ trợ tối ưu hóa tuyển chọn và huấn luyện VĐV, dữ liệu lớn góp phần cải thiện chiến thuật và chăm sóc vận động viên, trong khi công nghệ số và truyền thông làm gia tăng tính hấp dẫn, công bằng của các giải đấu.

Theo các chuyên gia, thể thao sở hữu sức mạnh đặc biệt khi có thể vượt qua rào cản ngôn ngữ, văn hóa và địa lý, kết nối hàng tỷ người trên toàn thế giới. Đằng sau sức mạnh đó là một hệ thống sở hữu trí tuệ đóng vai trò nền tảng, giúp bảo vệ, thúc đẩy và tài trợ cho toàn bộ hệ sinh thái thể thao toàn cầu.

Tọa đàm khép lại với nhiều kiến nghị thiết thực nhằm thúc đẩy khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ trong lĩnh vực thể thao, từ hoàn thiện chính sách đến tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan. Đây được xem là bước đi quan trọng góp phần đưa thể thao Việt Nam phát triển theo hướng hiện đại, hội nhập và bền vững trong tương lai.

Các giá trị nền tảng của thể thao hiện đại ngày càng gắn chặt với vai trò của sở hữu trí tuệ. Ông Lê Huy Anh lấy bản quyền truyền hình giữ vị trí trung tâm khi trở thành nguồn thu chủ lực từ hoạt động khai thác thương mại các sự kiện thể thao. Như tại Việt Nam, thị trường đã bắt đầu ghi nhận những bước chuyển rõ nét. Giá trị bản quyền truyền hình của các giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia hiện đạt khoảng 2,5 triệu USD mỗi mùa (hơn 60 tỷ đồng), tăng hơn 30 lần so với trước đây. Con số này cho thấy thể thao đang dần vượt khỏi vai trò là lĩnh vực phụ thuộc ngân sách, để tiến tới trở thành một ngành kinh tế có giá trị và tiềm năng phát triển bền vững.

Tin cùng chuyên mục