Rào cản cuối cùng trên hành trình kỳ diệu ấy là Thổ Nhĩ Kỳ, đội bóng sẽ đến làm khách tại sân vận động Fadil Vokrri ở thủ đô Pristina vào tối thứ Ba (31-3). Đây là một cao trào tuyệt vời cho chiến dịch vòng loại đã trở thành tiếng nói tập hợp cho niềm tự hào và sự lạc quan của cả một dân tộc. HLV Franco Foda của Kosovo hài hước nói rằng sẽ có tới 100.000 người đổ về sân – gần bằng một nửa dân số thủ đô – nếu sân vận động đủ lớn để chứa hết. Thật tiếc, sức chứa chỉ là 14.000, dù từng có thời điểm 25.000 người chen nhau để xem rapper 50 Cent biểu diễn vào năm 2007, một khoảnh khắc ý nghĩa trong quá trình hàn gắn sau chiến sự.
Với Kosovo, bóng đá không chỉ là bóng đá. Xung đột không dễ dàng bị lãng quên nơi đây. Không xa sân vận động, một đồn cảnh sát từng bị NATO ném bom trong cuộc chiến 1998-99. Ở phía bắc đất nước, căng thẳng với Serbia láng giềng vẫn âm ỉ. Trong bối cảnh ấy, đội tuyển quốc gia mang một sứ mệnh lớn lao hơn. “Là một đội tuyển quốc gia, chúng tôi đã trở thành biểu tượng cho thấy mọi điều đều có thể”, Elbasan Rashani, tiền vệ cánh của Melbourne City, người từng 29 lần khoác áo Kosovo từ 2016 đến 2024, chia sẻ. “Chúng tôi đã chỉ đường cho người dân Kosovo, con đường để được công nhận”.
Chiến thắng kịch tính 4-3 trước Slovakia ở bán kết play-off hồi giữa tuần đã khiến cả đất nước vỡ òa. Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Kosovo, Agim Ademi, gọi các cầu thủ là những “võ sĩ giác đấu”. Người dân ăn mừng bằng pháo hoa trên đường phố Pristina và trên mạng xã hội. Một chi tiết nhỏ nhưng đầy ý nghĩa: Slovakia, giống như Serbia, không công nhận nền độc lập của Kosovo. Và giờ đây, cả hai đội tuyển bóng đá này sẽ không thể vượt Đại Tây Dương mùa hè này.
Kosovo chưa bao giờ gần với giấc mơ World Cup đến thế, nhưng HLV Franco Foda (ảnh) vẫn kêu gọi sự tỉnh táo. “Chúng tôi có những người hâm mộ đầy cảm xúc, nhưng chúng tôi phải cẩn trọng và không được phép mắc sai lầm. Thành công chỉ đến khi giữ được sự bình tĩnh”. Ngôi sao săn bàn Vedat Muriqi, người đang khoác áo Mallorca tại Tây Ban Nha, thừa nhận rằng việc giành vé đến World Cup là đỉnh cao trong sự nghiệp của bất kỳ cầu thủ nào, và chỉ còn “một bước nhỏ nữa” là họ sẽ chạm tới. “Khi đó chúng tôi có thể mang lại niềm vui cho tất cả mọi người trên khắp Kosovo”, tiền đạo này nói thêm.
Tuy nhiên, thử thách mang tên Thổ Nhĩ Kỳ (hạng 23 thế giới) là vô cùng lớn. “Chúng tôi biết chất lượng của Thổ Nhĩ Kỳ. Họ là đội bóng mạnh hơn Slovakia. Chúng tôi cũng biết điểm yếu của họ”, Muriqi chia sẻ. “Chúng tôi sẽ nỗ lực hết sức. Với sự ủng hộ của khán giả nhà, tôi tin rằng mọi thứ sẽ dễ dàng hơn một chút.”
Hành trình của Kosovo thực sự là một phép màu. Hãy nhìn lại năm 2021, họ kết thúc vòng loại World Cup ở vị trí cuối bảng, chỉ thắng được một trận. Trước khi bước vào vòng loại kỳ này, Kosovo bị xếp hạng 99 thế giới, thậm chí còn thấp hơn cả Luxembourg – đội bóng được xem là “lót đường” lâu năm. Họ bị đánh giá thấp nhất ở bảng đấu có Thụy Điển, Thụy Sĩ và Slovenia. Thất bại 0-4 ngay trận mở màn trước Thụy Sĩ tại Basel càng khiến giấc mơ trở nên xa vời. Nhưng rồi, hai chiến thắng sốc trước Thụy Điển cùng một kết quả đầy bất ngờ trước Slovenia đã đưa Kosovo vào vòng play-off.
Việc lọt vào World Cup sẽ là một thành tựu đầy xúc động cho một quốc gia chỉ tuyên bố độc lập từ năm 2008 (vẫn chưa được công nhận hoàn toàn) và gia nhập FIFA lẫn UEFA vào năm 2016. Rashani, người sinh ra ở Thụy Điển và lớn lên ở Na Uy trong một gia đình Kosovo phải rời bỏ quê hương năm 1992, đã chứng kiến phần lớn những năm tháng đầu đời của đội tuyển này. Anh nhớ lại: “HLV đầu tiên của chúng tôi, Albert Bunjaki, khi đó muốn thành lập đội tuyển quốc gia. Ông lái xe đi khắp châu Âu, gặp từng cầu thủ, kể về dự án và thuyết phục chúng tôi chơi cho Kosovo. Ngay từ những ngày đầu, bạn đã có thể cảm nhận rằng đây là một điều gì đó đặc biệt.”
Cách đây vài năm, Kosovo từng chỉ còn cách Euro 2020 có 90 phút, nhưng đội hình bị thiếu hụt vì Covid-19 đã thua 1-2 trước Bắc Macedonia ở play-off. Lần này, lợi thế sân nhà sẽ là điểm tựa lớn. Dù hiện đang sinh sống tại Australia, Rashani vẫn sẽ thức dậy trước 5 giờ sáng để theo dõi trận đấu với tư cách một người hâm mộ. “Mọi người trên khắp thế giới có một kết nối nào đó với Kosovo sẽ theo dõi. Đây là một trận đấu lớn với chúng tôi, và hy vọng, chúng tôi sẽ làm được”.
