Theo nhà báo Ivan Karpov, đây chưa phải là quy định cuối cùng, bởi vì công thức “11+6” dự kiến sẽ có hiệu lực vào mùa giải tới nữa, và “10+5” vào mùa giải 2028-2029, mặc dù là mỗi một quy định mới sẽ được ký tiếp vào mỗi năm.
Khởi nguồn
Quy định số lượng cầu thủ ngoại lần đầu tiên được áp dụng tại RPL năm 2005, xuất phát từ những thất bại của ĐTQG trên đấu trường bóng đá quốc tế. Tuyển Nga không thể vượt qua vòng bảng tại cả World Cup 2002 và Euro 2004...
Sau đó, Sbornaya (biệt danh của Đội tuyển bóng đá Nga) chơi rất tệ ở vòng đấu bảng tại SVĐ José Alvalade của Bồ Đào Nha, khi để thua Đội tuyển chủ nhà với tỷ số không tưởng là 1-7 ở trong Vòng loại World Cup 2006.
Sự trì trệ của bóng đá Nga so với châu Âu khiến cho Liên đoàn bóng đá Nga (RFU) buộc phải ra tay hành động, họ mở cửa RPL để đón nhận các cầu thủ nước ngoài vào tham gia giải đấu nội địa với hy vọng, cầu thủ Nga sẽ được cọ xát!
Quy định - giới hạn ban đầu chỉ mang tính thử nghiệm: Không được phép có quá 5 cầu thủ nước ngoài trên sân, nhưng những cầu thủ đã chơi ít nhất 10 trận cho ĐTQG quê nhà không bị coi là cầu thủ nước ngoài - không bị giới hạn.
Ban đầu, yêu cầu chơi 10 trận cho ĐTQG quê nhà dự định áp dụng cho 2 năm trước đó, chứ không phải toàn bộ sự nghiệp cầu thủ. Tuy nhiên, điều khoản này cuối cùng đã không được đưa vào luật, dẫn đến những tình huống phi lý.
Ví dụ, trong trận đấu vòng 21 mùa 2005 giữa Dynamo và FC Moscow, HLV trưởng “đội bóng áo trắng xanh” Ivo Wortmann tung ra sân 11 cầu thủ nước ngoài! Chẳng hạn là Nuno Espirito Santo, người sau này trở thành một HLV nổi tiếng ở EPL, trấn giữ khung thành của Dynamo, trong khi Maniche và Danny chơi ở tuyến giữa.
Tuy nhiên, sự góp mặt của các cầu thủ nước ngoài hóa ra không giúp được gì nhiều cho CLB Dynamo Moscow - họ thua trận với tỷ số 1-2 và kết thúc mùa giải 2005 ở vị trí thứ 8. Dù vậy những gì xảy ra đã trở thành một phần lịch sử!
RFU không chỉ đơn thuần từ bỏ những “trận đấu giới hạn” này, bắt đầu từ mùa 2006, họ đã áp dụng giới hạn “kinh điển” là 7 cầu thủ ngoại, không hề chuyển đổi bất kỳ cầu thủ nước ngoài nào từ ĐTQG sang cầu thủ có tư cách khác.
Giới hạn nghiêm ngặt nhất là 6 cầu ngoại trên sân
Chiến thắng của Zenit tại UEFA Cup và Siêu Cúp 2008 đã thuyết phục các quan chức bóng đá rằng giới hạn này là một ý tưởng hay, và trong mùa 2009, các CLB buộc phải giảm số lượng cầu thủ nước ngoài trên sân từ 7 xuống còn 6.
Mùa xuân năm 2009, cả Zenit Saint Petersburg - đội bóng vừa giành quyền tham dự Europa League nhờ vị trí thứ 3 trong vòng đấu bảng của Champions League, lẫn CSKA Moscow đều không thể vượt qua vòng 16 đội của giải đấu lớn thứ 2 châu Âu.
Tuy nhiên, cùng mùa Thu năm đó, các CLB Nga chứng minh rằng giới hạn đó không ngăn cản họ đạt được thành công ở các giải đấu quốc tế. Rubin Kazan giành chiến thắng huyền thoại 2-1 trước Barcelona tại Camp Nou trong khuôn khổ Champions League, sau đó cầm hòa 0-0 với Blaugrana trên sân nhà.
Trong khi đó, CSKA đứng thứ 2 trong bảng đấu có những cái tên như là Manchester United, Wolfsburg và Besiktas. Đội bóng Quân đội đã lọt vào tứ kết Champions League mùa giải đó, nhưng để thua nhà vô địch cuối cùng là Inter Milan.
Trước mùa giải 2012-2013, khi Vitaly Mutko, người ủng hộ quy định giới hạn cầu thủ ngoại, rời chức vụ người đứng đầu LĐBĐ Nga (RFU) để trở thành Bộ trưởng Thể thao nước này, quy định “7+4” đã được khôi phục lại.
Quy định này được duy trì cho đến năm 2015, khi vấn đề cầu thủ ngoại cấp độ quốc gia đã được chuyển giao cho Bộ Thể thao. Ba ngày trước khi mùa giải 2015-2016 bắt đầu, DS “10 cầu thủ nước ngoài + 15 cầu thủ Nga”, được RFU phê duyệt, trở thành “6+5” trên sân.
Quyết định này đã vấp phải nhiều chỉ trích từ HLV của Zenit lúc bấy giờ là Andre Villas-Boas, người sau đó xác nhận rằng, nếu không có quy định mới, Radamel Falcao và Joao Moutinho, những người đang chơi cho Monaco, đã có thể đến St. Petersburg.
Ngoài ra, theo quy định mới, các cầu thủ tuy mang hộ chiếu Nga nhưng lại từng chơi cho các ĐTQG khác giờ đây cũng được coi là cầu thủ nước ngoài.
Hệ thống hiện tại hoạt động như thế nào?
Bắt đầu từ mùa 2020-2021, các hạn chế lại được nới lỏng: 8 cầu thủ ngoại được phép có tên trong danh sách, và bất kỳ số lượng nào trong số họ cũng có thể được sử dụng trên sân. Các cầu thủ đến từ các quốc gia thuộc Liên minh Kinh tế Á - Âu (Belarus, Kazakhstan, Armenia và Kyrgyzstan) không còn được coi là cầu thủ nước ngoài nữa.
Và từ mùa giải 2022-2023, công thức sau sẽ được áp dụng: 13 cầu thủ nước ngoài và 12 cầu thủ được đào tạo tại các học viện của Nga trong danh sách đội hình, với giới hạn về số lượng cầu thủ nước ngoài trên sân (8 người).
Ý tưởng về việc thay đổi giới hạn cầu thủ ngoại sắp xảy ra bắt đầu sau cuộc phỏng vấn Bộ trưởng Thể thao Degtyarev với tờ Kommersant vào mùa Hè, nơi ông hứa hẹn một quá trình chuyển đổi suôn sẻ sang thể thức “5 cầu thủ nước ngoài trên sân, 10 cầu thủ trong DS”. Do đó, RPL chuẩn bị cho sự thay đổi này kể từ giai đoạn đầu của mùa giải hiện tại.
Vài tháng nữa, người ta sẽ thấy liệu giới hạn mới ảnh hưởng đến tính giải trí và cạnh tranh ở Giải Ngoại hạng Nga hay không. Và trước đó, chúng ta sẽ biết những cầu thủ nước ngoài nào sẽ bị coi là “thừa thãi” tại các CLB Nga.
