Khi an ninh làm đảo lộn mọi thứ...
Ngày 3-11, Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) thông báo Asian Cup 2027 tại Saudi Arabia sẽ chuyển từ thời gian dự kiến 7-1 đến 5-2-2027 sang 23-12-2027 đến 21-1-2028. Lịch mới vẫn phải chờ Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) phê duyệt. Theo AFC, những diễn biến bất thường trong khu vực đã gây khó khăn đáng kể cho công tác hậu cần và hoạt động đi lại.
Đáng chú ý, giải đấu đã có lịch thi đấu chi tiết với 51 trận tại 8 sân vận động thuộc ba thành phố Riyadh, Jeddah và Al Khobar. Saudi Arabia cũng đã đầu tư lớn cho cơ sở vật chất và công tác tổ chức. Thế nhưng, kế hoạch được chuẩn bị trong nhiều năm vẫn phải thay đổi khi tình hình khu vực xuất hiện những biến động khó lường.
Với giải đấu quy tụ 24 đội tuyển, thách thức lớn nằm ở việc bảo đảm các hoạt động diễn ra thông suốt. Mỗi đoàn bóng đá phải di chuyển qua nhiều địa điểm, từ sân bay, khách sạn đến trung tâm tập luyện và sân vận động. Trong điều kiện căng thẳng, nguy cơ thay đổi đường bay, gián đoạn vận chuyển hoặc hạn chế đi lại có thể ảnh hưởng đến lịch trình của cả giải đấu.
Chỉ cần một số chuyến bay bị hủy hoặc phải thay đổi hành trình, các đội tuyển sẽ phải điều chỉnh thời gian hội quân, tập luyện và thi đấu. Ban tổ chức cũng phải tính đến phương án xử lý những tình huống phát sinh, đặc biệt là khả năng di chuyển và bảo vệ các đoàn trong trường hợp khẩn cấp.
Những xáo trộn ấy kéo theo áp lực tài chính đáng kể. Hợp đồng khách sạn, vận chuyển, bảo hiểm, truyền hình và tài trợ đều được xây dựng theo lịch ban đầu. Khi giải đấu lùi gần một năm, nhiều thỏa thuận phải được rà soát, thương lượng lại. Các liên đoàn bóng đá còn phải tính thêm kinh phí duy trì đội ngũ chuyên môn, tổ chức tập huấn và giao hữu quốc tế.
Với các nền bóng đá có nguồn lực hạn chế, khoản chi phát sinh có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng chuẩn bị. Trong khi đó, những liên đoàn giàu tiềm lực thường có nhiều lựa chọn hơn để điều chỉnh kế hoạch. Điều này phần nào làm gia tăng khoảng cách về điều kiện thi đấu giữa các đội tuyển.
Asian Cup thay đổi lịch cũng cho thấy các tổ chức bóng đá cần có phương án ứng phó tốt hơn trước những tình huống bất thường. Việc lựa chọn sân trung lập, xây dựng lịch dự phòng, hỗ trợ chi phí phát sinh và phối hợp với các cơ quan an ninh cần được chuẩn bị từ sớm mà không chờ đến khi khủng hoảng xảy ra mới tìm cách tháo gỡ.
Với chủ nhà Saudi Arabia, việc tiếp tục đăng cai Asian Cup là cơ hội khẳng định năng lực tổ chức các sự kiện thể thao lớn. Tuy nhiên, bên cạnh sân vận động và cơ sở vật chất hiện đại, khả năng duy trì môi trường an toàn, hệ thống giao thông ổn định và xử lý những tình huống bất ngờ sẽ có ý nghĩa quyết định đối với thành công của giải đấu.
Lợi bất cập hại
Asian Cup lùi lịch buộc nhiều đội tuyển châu Á phải tính lại kế hoạch chuyên môn. Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc và Iraq đều đứng trước những vấn đề liên quan đến nhân sự, hợp đồng HLV và lịch tập trung. Với các đội tuyển có nhiều cầu thủ thi đấu tại châu Âu, việc giải đấu chuyển sang giai đoạn cuối năm 2027 và đầu năm 2028 còn liên quan đến lịch thi đấu CLB cùng quy định triệu tập tuyển thủ.
Australia là trường hợp đáng chú ý khi hợp đồng của HLV Tony Popovic từng được gia hạn gắn với kỳ Asian Cup dự kiến diễn ra đầu năm 2027. Khi giải đấu lùi gần một năm, việc duy trì sự ổn định của ban huấn luyện cần được tính toán lại. Đây cũng là vấn đề mà nhiều liên đoàn bóng đá khác phải đối diện.
Với Việt Nam, gần 11 tháng chuẩn bị thêm có thể giúp HLV Kim Sang-sik tiếp tục rà soát lực lượng, thử nghiệm nhân sự và tạo cơ hội cho những cầu thủ trẻ. Theo kết quả bốc thăm, đội tuyển Việt Nam nằm ở bảng E cùng Hàn Quốc, UAE và Yemen. Đây là bảng đấu đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng nếu muốn cạnh tranh suất đi tiếp.
Khoảng thời gian bổ sung đặc biệt có ý nghĩa đối với quá trình trẻ hóa đội tuyển. Những cầu thủ trưởng thành từ lứa U23 có thêm cơ hội thi đấu tại V-League, tích lũy kinh nghiệm và cạnh tranh vị trí. Tuy nhiên, để thu hẹp khoảng cách với các đối thủ mạnh, Việt Nam sẽ cần những trận giao hữu có chất lượng, chương trình tập huấn phù hợp và sự ổn định trong cách xây dựng lối chơi.
Điều đáng lưu ý là Hàn Quốc, UAE hay Yemen cũng có thêm chừng ấy thời gian chuẩn bị. Những đội tuyển sở hữu nền tảng chuyên môn tốt và nguồn lực dồi dào hoàn toàn có thể tận dụng quãng thời gian này để nâng cao sức mạnh. Vì thế, lợi thế của Việt Nam sẽ phụ thuộc vào chất lượng công việc được thực hiện, thay vì số tháng được bổ sung.
Nhìn xa hơn, Asian Cup cũng là một phần trong hành trình chuẩn bị cho vòng loại World Cup 2030. Việc kết hợp mục tiêu thành tích trước mắt với kế hoạch đào tạo, sử dụng cầu thủ trẻ sẽ giúp bóng đá Việt Nam duy trì hướng phát triển lâu dài, tránh bị động trước những thay đổi của lịch thi đấu quốc tế.
Asian Cup lùi gần một năm là điều không ai mong muốn, nhưng quyết định ấy phản ánh thực tế bóng đá không thể đứng ngoài những biến động của thế giới. Các liên đoàn buộc phải học cách thích nghi, chuẩn bị phương án dự phòng và bảo vệ quyền lợi của các đội tuyển trong những tình huống bất thường.
