Việc Ange Postecoglou thay thế Nuno Espírito Santo cầm quân ở Nottingham Forest khiến không ít người ngạc nhiên. Nuno đã làm nên kỳ tích khi đưa Forest trở lại đấu trường châu Âu sau 30 năm, với lối chơi phản công dựa trên hàng thủ chắc chắn và những đợt tấn công nhanh, trực diện. Dù không phải phong cách lý tưởng với mọi người, nó cực kỳ hiệu quả.
Ngược lại, phong cách của Postecoglou gần như đối lập hoàn toàn. Tại Tottenham, ông gần như trở thành biểu tượng cho lối chơi tấn công cống hiến, đôi khi bất chấp hậu quả. Một số phát ngôn của ông càng làm nổi bật điều này. “Các anh không thấy giải trí sao?” ông đáp trả một phóng viên Sky Sports khi được hỏi về màn trình diễn của Tottenham sau khi suýt đánh rơi chiến thắng 3-0 trước Manchester United yếu ớt ở tứ kết cúp liên đoàn mùa trước, cuối cùng thắng 4-3. Trước đó, ông từng kiên định giữ hàng thủ dâng cao trước Chelsea dù chỉ còn chín người. “Chừng nào tôi còn ở đây, chúng tôi sẽ chơi như vậy,” ông nói. “Dù chỉ còn năm người, chúng tôi vẫn sẽ tấn công.”
Những phát ngôn này, cùng với lối chơi tốc độ cao, pressing mạnh mẽ và tấn công liên tục của Tottenham, đôi khi bỏ qua việc bảo vệ khung thành, khiến ông bị coi là quá bảo thủ. Ông trung thành với phong cách đó vì nó đã thành công ở Brisbane Roar, Yokohama F. Marinos và Celtic. Tại Tottenham, lối chơi kiểm soát bóng của ông ban đầu là luồng gió mới sau thời kỳ tẻ nhạt dưới thời José Mourinho và Antonio Conte, nhưng cuối cùng lại là nguyên nhân dẫn đến thất bại.
Sự tập trung vào tấn công khiến Tottenham để lộ quá nhiều khoảng trống, thủng lưới quá nhiều và thua quá nhiều trận. Họ rất giải trí, nhưng kết quả tệ hại khiến người hâm mộ bực bội khi ông không chịu thay đổi “Angeball”. Mùa 2023-24, Tottenham có tỷ lệ kiểm soát bóng trung bình 62%, chỉ kém Manchester City (65.5%), ghi 74 bàn nhưng để lọt lưới 61 bàn, nhiều hơn cả Everton xếp thứ 15.
Điều này đưa Tottenham vào Europa League 2024-25, đặt ra thách thức mới cho Postecoglou: liệu đội bóng có thể duy trì lối chơi năng lượng cao trong cả chiến dịch châu Âu? Câu trả lời là không. Tottenham trải qua mùa giải tệ nhất ở giải VĐQG kể từ 1976-77, xếp thứ 17 sau khi thua 22/38 trận. Họ để lọt lưới 63 bàn, chỉ kém ba đội xuống hạng và Wolves, với xG (bàn thắng/thua dự kiến) bị thủng lưới là 64.4. Hàng thủ của họ xứng đáng với vị trí đó.
Khủng hoảng chấn thương, mà lối chơi của Postecoglou góp phần gây ra, đã làm đội hình tan rã. Tottenham xếp thứ hai hoặc ba ở Premier League về quãng đường di chuyển (111.5 km mỗi 90 phút), số lần chạy nước rút (167.5), chạy chỗ không bóng (159.0) và áp lực ở phần sân đối phương (55.2). Ngược lại, Forest chỉ kiểm soát bóng 40.7%, để đối phương tạo cơ hội trị giá 49.6 xG, di chuyển ít nhất (104.1 km mỗi 90 phút) và pressing ít nhất ở khu vực cuối sân (36.9). Họ thường chơi phòng ngự trung bình hoặc thấp (80% thời gian), bắt việt vị ít nhất (36 lần).
Vậy Forest nghĩ gì khi thay Nuno bằng Postecoglou? Liệu họ sẽ xóa bỏ mọi thứ Nuno xây dựng và đến làm khách tại Arsenal – một trong những đội mạnh nhất – vào thứ Bảy với ý định kiểm soát bóng và áp đảo? Điều đó dường như không khả thi. Chủ sở hữu Forest, Evangelos Marinakis, nổi tiếng với những quyết định cảm tính, nhưng ngay cả ông cũng khó mong Postecoglou thay đổi mọi thứ nhanh chóng.
Tuy nhiên, đó có thể là mục tiêu dài hạn. Có thông tin Nuno muốn điều chỉnh lối chơi để kiểm soát bóng nhiều hơn, nhưng ông không có nhiều kinh nghiệm làm điều đó thành công. Postecoglou, với thành tích ở các CLB trước, có thể đã thuyết phục Marinakis rằng ông có thể làm được điều đó trong tương lai.
Trong ngắn hạn, Postecoglou có thể tiếp tục công việc của Nuno. Ông đã chứng minh khả năng thích nghi với lối chơi phòng ngự khi dẫn dắt Tottenham vô địch Europa League. Ở bốn trận cuối của giải, Tottenham chỉ để lọt lưới một bàn (bàn thua muộn từ pha sút xa trong trận bán kết với Bodø/Glimt khi đã dẫn 3-0). Họ kiểm soát bóng không quá 41.7% trong các trận này nhưng thắng tất cả. Trong trận chung kết với Manchester United, Tottenham chỉ giữ bóng 26.7%, hoàn thành 61% đường chuyền, sút ba lần, nhưng gần như không để đối phương uy hiếp khung thành.
Postecoglou giải thích: “Bóng đá loại trực tiếp khác với giải VĐQG. Nó phụ thuộc vào tổ chức tốt, niềm tin, kế hoạch rõ ràng và những khoảnh khắc; nếu bạn giảm thiểu cơ hội của đối thủ bằng nền tảng vững chắc, bạn sẽ thành công”. Nói cách khác, dù không muốn chơi như vậy cả mùa, ông đã cho thấy khả năng thích nghi khi cần thiết. Ông sẽ không cố thay đổi Forest chỉ vài ngày trước trận ra mắt.
Forest không có cầu thủ để chơi thứ bóng đá “Angeball” ngay lập tức. Chris Wood sẽ không pressing 90 phút tại Emirates, và Nikola Milenkovic không thể chơi dâng cao với vài ngày chuẩn bị. Lối chơi của Tottenham ở giai đoạn knock-out Europa League không quá khác biệt so với Forest dưới thời Nuno. Dù hàng thủ Tottenham tệ hại ở Premier League, Postecoglou rõ ràng có thể tổ chức đội bóng để khóa chặt đối thủ.
Mùa trước, Tottenham cũng không cực đoan như 2023-24. Nhiều đội chơi chậm rãi và phức tạp hơn họ. Tottenham hiệu quả trong phản công, ghi 10 bàn từ các pha tấn công nhanh, chỉ kém Liverpool (14). Forest, với 45 cú sút từ phản công, có thể tiếp tục lối chơi này dưới sự dẫn dắt của Postecoglou, kết hợp với việc giữ bóng để làm mệt đối thủ.
Dù sự thay đổi này trông như một bước nhảy vọt về phong cách huấn luyện, Postecoglou đã chứng minh ông có thể chơi khác đi tại Tottenham. Ông hiểu rằng thay đổi quá nhiều quá nhanh tại Forest là không khôn ngoan. Với kinh nghiệm vô địch Europa League, ông mang đến hy vọng cho Forest, đặc biệt khi họ chuẩn bị cho chiến dịch châu Âu tuần tới. Đây có thể là một bổ nhiệm đáng để chờ đợi.
