Họ có quyền làm thế. Bởi nếu mùa giải đầy rẫy những điều bất ngờ này không còn gì khác để ghi nhớ, thì chiến thắng 1-0 trước "gã hàng xóm" đáng ghét Newcastle vào Chủ nhật tuần trước – trận derby Premier League Đông Bắc khét tiếng đầu tiên sau gần một thập kỷ – đã là quá đủ để đi vào sử sách.
Từ "địa ngục" League One đến ánh hào quang rực rỡ
Với những ai từng theo dõi serie phim tài liệu “Sunderland 'Til I Die” trên Netflix, việc chứng kiến một trận derby vùng Đông Bắc ở đẳng cấp cao nhất dường như là một điều không tưởng. Khi Sunderland rơi xuống Championship (hạng Nhất) vào năm 2017, người ta ngỡ đó chỉ là một tai nạn nhất thời. Nhưng ống kính máy quay đã ghi lại một thực tại tàn khốc hơn: họ rơi thẳng xuống League One (Hạng Nhì). Những năm tháng đó không chỉ là thất bại về chuyên môn, mà là sự sụp đổ về tinh thần của một thành phố vốn coi bóng đá là nhịp thở duy nhất để bấu víu giữa cơn suy thoái kinh tế.
Từ năm 2018 đến 2022, sân vận động có sức chứa gần 49.000 chỗ ngồi – lớn thứ 9 nước Anh – phải tiếp đón những đội bóng như Scunthorpe United hay Walsall. Nhưng như Luke O’Nien đã nói, những năm tháng ở "lạch sâu" đó không hề vô ích. Chúng là quá trình tích lũy đau thương để bùng nổ cho khoảnh khắc này.
Sunderland của mùa giải 2025/26 không còn là kẻ lót đường. Với 28 điểm sau 18 vòng đấu, họ đang đứng hiên ngang ở vị trí thứ 7, thách thức mọi dự đoán xuống hạng trước mùa giải.
Granit Xhaka: Bản hợp đồng thay đổi vận mệnh
Nếu có một người xứng đáng được tạc tượng tại Wearside lúc này, đó là Kyril Louis-Dreyfus – vị chủ tịch trẻ tuổi đã gọi 5 cuộc điện thoại liên tiếp vào đêm khuya để thuyết phục Granit Xhaka rời bỏ vị thế bất bại tại Leverkusen để đến với một tân binh Premier League.
Xhaka là quân bài tẩy, là chất xúc tác thay đổi hoàn toàn ADN của đội bóng. Ở tuổi 33, cựu tiền vệ Arsenal mang đến sự lỳ lợm và tiêu chuẩn khắt khe của một nhà vô địch cho đội hình có độ tuổi trung bình trẻ thứ hai giải đấu. Anh không cần chạm bóng 100 lần mỗi trận như ở Đức, anh chỉ cần một cái chỉ tay, một lời quát tháo đúng lúc để biến những "đứa trẻ" của HLV Regis Le Bris thành những chiến binh.
Giải pháp của Sunderland không nằm ở việc vung tiền mua sao, mà nằm ở việc tìm đúng một "linh hồn" để dẫn dắt cấu trúc. Xhaka đã thay đổi từ thói quen dinh dưỡng đến tâm lý tiếp cận trận đấu của toàn đội. Sunderland giờ đây không chỉ chơi bóng bằng "rage" (sự giận dữ) để bảo vệ màu áo, mà họ chơi bằng bộ não của một đội bóng lớn.
Khi thành phố tìm thấy lại chính mình
Sunderland, một thành phố với 300.000 dân cách Newcastle nửa giờ lái xe, từng là hình ảnh của một trung tâm công nghiệp lụi tàn. Tâm trạng của người dân nơi đây bị buộc chặt vào vận mệnh của câu lạc bộ. Khi đội bóng chiến thắng, cả thành phố bừng sáng.
Đi dọc theo cây cầu mới bắc qua sông Wear, người ta thấy một diện mạo khác hẳn với những thước phim u ám trên Netflix năm nào. Những tòa văn phòng mới mọc lên, những quán cà phê mở cửa muộn, và một bầu không khí rộn ràng mà Martin Longstaff – tác giả ca khúc chủ đề “Shipyards” – gọi là sự "say sưa". Sự hồi sinh của thành phố và đội bóng là hai đường thẳng song hành, cộng hưởng lẫn nhau.
Dưới bàn tay nhào nặn của HLV Le Bris, Sunderland trở thành một tập thể " táo bạo, sáng tạo và cần cù". Họ pressing sòng phẳng với những ông lớn, họ ghi tới 6 bàn thắng sau phút 80 để giật lại những điểm số không tưởng từ tay Arsenal hay Liverpool. Đó không còn là may mắn; đó là bản sắc của một vùng đất không biết đầu hàng.
Sunderland đang đứng trước cơ hội cạnh tranh vé dự cúp Châu Âu – một kịch bản mà ngay cả những fan lạc quan nhất cũng không dám mơ tới hồi mùa hè. Dù chặng đường phía trước còn dài, nhất là khi họ mất tới 6 trụ cột cho AFCON vào tháng Giêng tới, nhưng niềm tin đã trở lại.
Trận derby tuần trước không giống như một sự kết thúc của chuỗi ngày tăm tối. Nó giống như một khởi đầu mới. Khi những người "Mackems" ra về sau nửa đêm trong men say chiến thắng, họ biết rằng đội bóng của họ không còn là một bộ phim tài liệu về nỗi đau. Họ đang viết nên một bản hùng ca về sự trở lại của một gã khổng lồ tỉnh giấc từ đống tro tàn.
