Sau trận, tiền vệ CHDC Congo, Ngalayel Mukau được hỏi liệu đội của anh có kế hoạch đặc biệt nào để kèm Ronaldo không. "Không, thực sự là không. Chúng tôi biết anh ấy không còn là cầu thủ như trước và đã lớn tuổi hơn. Ở tuổi đó, anh ấy không thể nỗ lực như trước nữa, nhưng tôi rất tôn trọng anh ấy".
Đó là câu nói nhẹ nhàng nhất mà Ronaldo nhận được sau trận đấu đó.
Con số của một huyền thoại đang thu hẹp
Đã 20 năm kể từ ngày chàng trai đến từ thị trấn Madeira lần đầu khoác áo Selecao châu Âu. Giờ đây, Ronaldo trở thành cầu thủ lớn tuổi nhất từng xuất phát trong một trận World Cup — 41 tuổi, 10 tháng. Đó là kỷ lục lịch sử. Nhưng những con số khác thì ít đáng tự hào hơn.
25 lần chạm bóng — ít thứ hai trong toàn bộ 23 lần ra sân tại World Cup. 17 trong số 22 đường chuyền anh thực hiện đi về phía sau. Ba cú sút, tất cả trật khung thành. Và một chi tiết đáng chú ý hơn cả: anh đã không ghi bàn từ tình huống bóng sống tại một giải đấu lớn kể từ Euro 2020, khi còn 36 tuổi. Suốt Euro 2024 và nay là trận đầu World Cup, anh đi qua 10 trận tại các giải lớn mà không ghi bàn.
Messi, một ngày trước đó, ghi hat-trick vào lưới Algeria. Haaland ghi hai bàn trận ra mắt World Cup. Kane ghi hai bàn. Thế giới bóng đá đang đầy những tiền đạo đang ở đỉnh phong độ — và Ronaldo, lần đầu tiên trong sự nghiệp, không còn là một trong số đó.
Martinez và cái bẫy lòng trung thành
Vấn đề không chỉ là Ronaldo. Vấn đề là cách HLV Roberto Martinez xử lý nó.
Phút 83, Martinez thực hiện một thay người: anh rút ra Vitinha — tiền vệ đang chơi tốt nhất Bồ Đào Nha trên sân — và giữ Ronaldo lại. Chris Sutton của BBC không giữ được bình tĩnh: "Thật xấu hổ từ Martinez. Anh ta sợ phải rút Ronaldo. Anh ta không phải là người quản lý — trận đấu đã qua mặt Ronaldo rồi".
Martinez giải thích sau trận bằng câu nói đã trở thành tâm điểm tranh luận: "Không có lý do gì để rút cầu thủ ghi bàn giỏi nhất thế giới ra trong một trận đấu mà bạn cần bàn thắng. Với chúng tôi trong những khoảnh khắc như thế này, kinh nghiệm của Cristiano trong vòng cấm rất quan trọng".
Đây là vấn đề cốt lõi: Martinez đang dùng danh tiếng quá khứ để biện hộ cho hiện tại. "Cầu thủ ghi bàn giỏi nhất thế giới" — nhưng anh ấy chưa ghi bàn từ bóng sống trong 10 trận lớn liên tiếp. Giữa danh xưng và thực tế, khoảng cách đang ngày càng rộng. Thierry Henry, trước màn hình của Fox Sports, nói thẳng: "Đội bóng cần ghi bàn, không phải anh cần ghi bàn". Kevin-Prince Boateng còn đi xa hơn: "Nếu Ronaldo thực sự là người chơi bóng đá vì tập thể, anh ấy sẽ tự rút lui và để các cầu thủ trẻ tung hoành. Bồ Đào Nha là đội tốt hơn khi không có anh. Nếu Bồ Đào Nha muốn đi xa, Ronaldo nên vào sân 15-20 phút cuối."
Một lối thoát danh dự
Vấn đề không nằm ở Ronaldo – việc một cầu thủ, đặc biệt là người có tinh thần cạnh tranh mãnh liệt, muốn ra sân là điều tự nhiên. Vấn đề nằm ở hệ thống xung quanh anh. Câu hỏi đặt ra là: Martinez đang xây dựng lối chơi cho cả đội hay đang cố gắng xây dựng một hệ thống để Ronaldo tỏa sáng? Những chiến thắng đậm nhất của Bồ Đào Nha trong chu kỳ này (9-0 trước Luxembourg, 9-1 trước Armenia) đều đến khi Ronaldo vắng mặt.
Người tiền nhiệm Fernando Santos từng dũng cảm đưa Ronaldo ra ghế dự bị tại World Cup 2022, và ngay lập tức ông phải đối mặt với làn sóng chỉ trích từ gia đình Ronaldo . Martinez có đủ can đảm để lặp lại điều đó? Hay ông sẽ tiếp tục duy trì trạng thái để rồi khi giải đấu kết thúc, di sản của Ronaldo – vốn đã là một phần không thể tách rời khỏi bóng đá Bồ Đào Nha – sẽ bị lu mờ bởi hình ảnh một người khổng lồ cố níu giữ thời gian?
Bồ Đào Nha có Gonçalo Ramos — tiền đạo 23 tuổi của PSG, người ghi sáu bàn trong 23 lần ra sân quốc tế và có khả năng di chuyển, pressing cao mà lối chơi hiện đại đòi hỏi. Tại Qatar 2022, khi Ronaldo bị loại khỏi đội hình xuất phát trước Thụy Sĩ ở vòng 16 đội, Bồ Đào Nha thắng 6-1 — Ramos lập hat-trick. Đó là bằng chứng rõ ràng nhất về điều đang được bàn tán.
Bồ Đào Nha sở hữu đội hình chất lượng bậc nhất thế giới: Bruno Fernandes, Vitinha, Joao Neves ở tuyến giữa và hàng công đầy tốc độ với Rafael Leao, Goncalo Ramos, Bernardo Silva . Họ đủ chất lượng để đi sâu vào giải đấu. Câu hỏi là liệu Martinez có đủ can đảm để dùng họ đúng cách, ngay cả khi điều đó có nghĩa là giảm vai trò của người đội trưởng mà cả thế giới vẫn đang nhìn vào.
Như tờ Guardian đã nhận xét: "Ronaldo không đáng được đá chính nữa. Điều đáng buồn nhất là người vĩ đại nhất lịch sử bóng đá Bồ Đào Nha đang có nguy cơ làm hoen ố di sản của chính mình". Anh xứng đáng có một kỳ World Cup cuối cùng trọn vẹn, nhưng không phải với tư cách một đế vương đang cố níu giữ ngai vàng.
