Đây là hoàn cảnh khách quan hay là hệ quả của một quá trình vận hành thiếu sức sống của quần vợt Việt Nam? Nhìn lại quá khứ, quần vợt Việt Nam là một trong những niềm kiêu hãnh của thể thao khu vực. Trước năm 1975, Sài Gòn từng là trung tâm của quần vợt châu Á. Các tên tuổi như Võ Văn Bảy - Võ Văn Thành đoạt đến 3 huy chương vàng ở các kỳ SEAP Games 1959, 1961 và 1969 (sau này là SEA Games). Đỉnh cao hơn, tại Davis Cup năm 1973, cặp Võ Văn Bảy - Võ Văn Thành tạo nên một chiến thắng được ghi vào kỷ lục quần vợt thế giới - trận thắng 3-0 với cả 3 ván đều thắng 6/0 - được ghi nhận là "trận thắng đầu tiên và duy nhất trong lịch sử Davis Cup với tỷ số tuyệt đối".
Sau năm 1975, cùng bóng đá, bóng bàn thì quần vợt là một trong số ít môn thể thao đỉnh cao được duy trì nhờ hệ thống sân bãi có sẵn.
Tuy nhiên, việc hội nhập quốc tế của bộ môn này thì khá chậm do thiếu VĐV. Nó bị xếp vào nhóm “thể thao quý tộc” không dành cho số đông. Gần 30 năm sau, Việt Nam mới cử đội tuyển tham dự Davis Cup. Trong giai đoạn khó khăn, quần vợt Việt Nam vẫn phát triển, dù xét về yếu tố thể chất, ta không có lợi thế. Lý Hoàng Nam là người Việt Nam đầu tiên lọt vào tốp 250 thế giới. Thứ hạng ATP 231 vào tháng 11-2022 chính là cột mốc lịch sử mà Nam đem lại bằng những tấm HCV ở SEA Games. Trong thời cực thịnh năm 2022, quần vợt Việt Nam có đến 7 tay vợt trên bảng xếp hạng ATP.
Nhưng rồi tháng 3-2025, Lý Hoàng Nam tuyên bố chuyển sang pickleball. Sự chia tay quần vợt của Hoàng Nam và hàng loạt tên tuổi khác như Trịnh Linh Giang, Trương Vinh Hiển để lại khoảng trống cho quần vợt Việt Nam. Nhưng trường hợp của Lý Hoàng Nam từng gieo niềm tin rằng, chúng ta đã tìm thấy công thức chiến thắng trong môn chơi này.
Một ví dụ khác là tại Australia Open diễn ra hồi đầu năm, lần đầu tiên trong lịch sử có đến 4 tay vợt Đông Nam Á góp mặt tại vòng đấu chính. Chưa kể chúng ta còn có nguồn lực Việt kiều, như Savanna Lý Nguyễn (sinh tại Canada, từng là thành viên đội quần vợt Đại học Washington với thứ hạng WTA cao nhất 808 thế giới). Savanna Lý Nguyễn về Việt Nam và trở thành trụ cột đội tuyển nữ qua nhiều kỳ SEA Games, mang về huy chương bạc SEA Games 30, huy chương bạc đồng đội nữ SEA Games 31, hai huy chương đồng SEA Games 32...
Vậy nên, việc quần vợt Việt Nam không thể dự ASIAD 20 không chỉ là cảnh báo về khả năng “thất truyền” của làng banh nỉ, mà còn là bài học về công tác vận hành hệ thống của môn thể thao có tính đại chúng. Đó là một sự đứt gãy của chuỗi yếu tố từ truyền dạy, tích lũy và tái “sản xuất” tài năng.
