Khi dữ liệu chỉ đường cho tuyển trạch
Lịch sử chuyển nhượng của United sau kỷ nguyên Alex Ferguson thường bị chỉ trích nặng nề. Họ chi hơn 2 tỷ bảng từ hè 2013, nhưng chỉ mang về 2 FA Cup, 2 cúp liên đoàn, 1 Europa League và 5 lần top 4 trong 13 mùa. Mùa này, cơ hội tranh cúp chỉ còn Premier League. Sự nghi ngờ về Cunha và Mbeumo xuất phát từ việc họ vượt xG mùa 2024-25: một lý thuyết cho rằng Man United nhắm họ để bù đắp cho sự thiếu hiệu quả xG của đội nhà. Nhưng thực tế, United nhìn xa hơn – vào khả năng đa năng: tạo cơ hội, dẫn bóng tiến bộ, và thuộc tính thể lực.
Manchester United đã không còn tìm kiếm những “ngôi sao cũ” kiểu trung phong điển hình, mà hướng tới những cầu thủ có hiệu suất tấn công tổng thể cao. Theo dữ liệu Opta, mùa 2025-26, Bryan Mbeumo đạt trung bình 0,38 xG không phạt đền/90 phút – cao nhất sự nghiệp của anh tại Premier League. Con số này thể hiện không chỉ khả năng dứt điểm mà còn năng lực chọn vị trí và di chuyển thông minh trong hệ thống pressing cao.
Matheus Cunha – người từng bị nghi ngờ về hiệu quả ghi bàn tại Wolves – lại cho thấy 0,32 xG không phạt đền/90 phút, gần tương đương Mbeumo. Anh không tạo ra nhiều bàn thắng, nhưng đều đặn góp phần vào các cơ hội có giá trị cao. Đó là kiểu cầu thủ mà các đội bóng phân tích dữ liệu đánh giá là “ổn định theo mô hình dự báo” – không cần bùng nổ, chỉ cần duy trì đường cong hiệu suất đều đặn.
Cunha xếp hạng 11 ở chỉ số kiến tạo dự kiến (xA – 6.5), vượt Bruno Fernandes. Mbeumo xếp 14 (xA 6.0). Cả hai đều lọt top 10 chỉ số mang bóng tiến công (Cunha 277, Mbeumo 267). Mbeumo còn xếp thứ ba ở di chuyển không bóng 1/3 cuối sân (422). Những con số này chứng tỏ họ không chỉ là "may mắn" mà là mối đe dọa tấn công bền vững, dù ở Wolves hay Brentford – những đội bóng yếu thế.
Bằng chứng tại Emirates
Ở trận đấu với Arsenal, Man United chỉ có ba cú sút trúng đích và ghi cả ba bàn. Hai trong số đó đến từ Mbeumo và Cunha – hai bản hợp đồng được hoạch định từ dữ liệu. Pha gỡ hòa của Mbeumo đến từ cú sút có xG chỉ khoảng 0,11, trong khi bàn ấn định của Cunha cũng không vượt quá 0,15 – những pha bóng thường ít khi thành bàn. Nhưng chính sự tỉnh táo, di chuyển hợp lý và lựa chọn thời điểm khiến “xác suất thấp” ấy trở thành khoảnh khắc quyết định.
Trận thắng ấy cũng thể hiện rõ xu hướng chiến thuật mới: thay vì kiểm soát bóng toàn diện, Man United tập trung vào tối đa hóa chất lượng cú sút, chứ không cần nhiều cú sút. Mbeumo – người từng là “máy phản công” của Brentford – trở thành chìa khóa cho phong cách chuyển đổi tốc độ, trong khi Cunha mang đến khả năng xoay lưng, giữ bóng và phối hợp tuyến hai – thứ mà Rashford hay Højlund không làm được ổn định.
Khi thống kê trở thành ngôn ngữ của bóng đá hiện đại
Theo Opta, trước khi Mbeumo và Cunha đến Old Trafford, Man United trung bình tạo ra 1,32 xG không phạt đền /trận. Sau khi họ được tích hợp vào đội hình, con số này tăng lên 1,66 – tức tăng hơn 25%. Sự thay đổi này không nằm ở số bàn ghi được, mà ở mức độ thường xuyên tạo ra cơ hội chất lượng cao. Mbeumo có tỷ lệ tạo cơ hội từ cánh phải cao nhất Premier League kể từ tháng 10, trong khi Cunha nằm trong nhóm đầu về số lần tham gia vào pha bóng dẫn đến cú sút.
Manchester United đã thất bại trong nhiều kỳ chuyển nhượng khi chạy theo tên tuổi. Với Mbeumo và Cunha, sự lựa chọn lại mang tính toán học: cả hai đều là những “cầu thủ hiệu quả trong hệ thống”. Đó cũng là lý do ban phân tích Man United đánh giá họ như “hai vector cải thiện xG”. Họ không cần ghi 20 bàn mỗi mùa; chỉ cần giúp đội tăng 0,3–0,4 xG mỗi trận – điều này tương đương thêm khoảng 12–14 bàn thắng tiềm năng trong suốt mùa giải, tức hơn 10 điểm trên bảng xếp hạng. Trong mô hình dự báo của Opta, chỉ số này đủ để đẩy xác suất lọt top 4 của MU từ 28% lên hơn 50%.
Thành công bước đầu của Mbeumo và Cunha có thể là ví dụ hoàn hảo cho hướng đi mới của Manchester United: đặt dữ liệu làm nền, đặt con người đúng vị trí của dữ liệu. Cả hai đều không phải siêu sao, nhưng họ đang chứng minh rằng bóng đá hiện đại không còn là câu chuyện của ngôi sao cá nhân, mà là câu chuyện của những hệ thống biết tối ưu hiệu suất từng chi tiết nhỏ.
