Những “điểm vàng” lỡ hẹn
Chiến thắng Philippines 2-0 ở chung kết đôi nữ cầu mây sáng 29-9 giúp Nguyễn Thị Khánh Ly, Lê Thị Hồng Liên và Nguyễn Thị Thu Trang mang về HCV thứ hai cho Việt Nam. Trước đó một tuần, kata đồng đội nữ môn karate đã đem về tấm HCV đầu tiên.
Hai HCV rất đáng giá, nhưng so với mục tiêu từ 4 HCV trở lên, hành trình của Thể thao Việt Nam tại ASIAD 20 vẫn khó khăn hơn dự tính. Một số nội dung từng được kỳ vọng tranh ngôi vô địch đã không đạt kết quả mong muốn.
Bắn súng là trường hợp rõ nhất. Xạ thủ Phạm Quang Huy, đương kim vô địch ASIAD nội dung 10m súng ngắn hơi nam, chỉ đạt 570 điểm vòng loại, xếp thứ 28 trong 60 xạ thủ và không vào chung kết.
Ở nội dung hỗn hợp, Quang Huy cùng Trịnh Thu Vinh đạt 578 điểm, vượt kỷ lục vòng loại ASIAD cũ là 577 điểm nhưng vẫn không lọt vào nhóm 4 đôi tranh huy chương.
Kết quả đủ để vượt mốc kỷ lục cũ nhưng vẫn chưa thể đi tiếp cho thấy mặt bằng bắn súng châu Á đã được nâng lên đáng kể. Thu Vinh tiếp tục tiến sát huy chương ở nội dung 25m súng ngắn nữ. Xạ thủ từng xếp hạng 4 Olympic Paris 2024 đứng thứ ba vòng loại với 585 điểm, có thời điểm nằm trong nhóm dẫn đầu chung kết nhưng cuối cùng xếp thứ 4.
Bơi cũng chưa tạo được bước đột phá. Nguyễn Huy Hoàng đạt 7 phút 57 giây 39 ở 800m tự do, không bảo vệ được tấm HCĐ từng giành tại kỳ ASIAD trước.
Những trường hợp này cho thấy các “điểm vàng” trước đại hội vẫn chỉ là những dự báo dựa trên thành tích và tương quan lực lượng. Thành tích ở chu kỳ trước, kể cả chức vô địch ASIAD hay vị trí cao tại Olympic, không bảo đảm kết quả khi mặt bằng cạnh tranh liên tục thay đổi.
Khoảng cách nhỏ, khác biệt lớn
Sau HCV cầu mây sáng 29-9, Việt Nam có 2 HCV, 1 HCB và 17 HCĐ. Cơ cấu huy chương cho thấy VĐV Việt Nam đủ khả năng hiện diện trong nhóm tranh chấp ở nhiều nội dung, nhưng chặng đường từ HCĐ, HCB đến HCV vẫn rất nhọc nhằn.
Trưởng đoàn Thể thao Việt Nam Nguyễn Hồng Minh nhìn nhận những nội dung chưa đạt kỳ vọng là bài học lớn. Tại ASIAD, có những chênh lệch chỉ tính bằng “phần ngàn điểm số”. Khoảng cách trên bảng thành tích có thể rất nhỏ, nhưng phía sau là khác biệt về chuyên môn, thể lực, tâm lý và cả quá trình chuẩn bị.
Wushu là một trường hợp đáng tiếc. Đinh Văn Tâm vào chung kết tán thủ 56kg nam nhưng phải gặp Ou Jiaming của Trung Quốc trong tình trạng dây chằng gặp vấn đề, hai chân đều đau. Tấm HCB vẫn đáng ghi nhận, song thể trạng đã ảnh hưởng đáng kể đến khả năng cạnh tranh HCV của võ sĩ Việt Nam.
Rowing mang về nhiều huy chương, riêng ngày 24-9 đóng góp 4 HCĐ, nhưng chưa tạo được đột phá. Các tay chèo Việt Nam đã vào nhóm đầu ở nhiều nội dung, song khoảng cách đến ngôi vô địch trước Trung Quốc và những đội mạnh nhất châu Á vẫn còn đáng kể.
Việc HCV đến chậm vì thế không hẳn do VĐV thi đấu dưới sức. ASIAD có trình độ rất cao, nhất là ở những môn Olympic, khi Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc cùng nhiều quốc gia Trung Á, Tây Á sở hữu lực lượng thuộc nhóm đầu thế giới.
Trường hợp Quang Huy - Thu Vinh vượt kỷ lục ASIAD cũ nhưng vẫn bị loại cho thấy ngưỡng chiến thắng liên tục được đẩy lên. Ngay cả VĐV từng đứng đầu châu Á cũng phải đối mặt với một mặt bằng mới sau mỗi chu kỳ. Hai
HCV hiện tại cho thấy Việt Nam vẫn có những mũi nhọn đủ sức đứng đầu châu Á. Vấn đề là số lượng những mũi nhọn như vậy chưa nhiều và chưa tạo được sự ổn định qua các kỳ đại hội.
Sức ép từ Đông Nam Á
Nhìn sang khu vực, Thái Lan và Malaysia đang có số HCV vượt Việt Nam, trong khi Indonesia cũng cạnh tranh quyết liệt về thứ hạng.
Thách thức của Thể thao Việt Nam vì thế không chỉ đến từ khoảng cách với Trung Quốc, Nhật Bản hay Hàn Quốc, mà còn hiện hữu ngay trong làng thể thao Đông Nam Á. Khác biệt nằm ở khả năng xây dựng những “mỏ vàng” ổn định.
Một số quốc gia trong khu vực tập trung nguồn lực vào các môn và VĐV có khả năng cạnh tranh trực tiếp ngôi vô địch châu Á, trong khi Việt Nam vẫn phải cân đối nguồn lực cho nhiều môn và nhiều mục tiêu khác nhau.
