Ngày 14-6 tại Houston, anh ghi hai bàn vào lưới Curacao trong trận thắng 7-1 của Đức. Người ta nói về Musiala. Người ta nói về Wirtz. Còn Havertz? Anh đã ở đó, điềm tĩnh như thể vừa hoàn thành một buổi tập chiều. Và chính cái điềm tĩnh đó là nguồn gốc của mọi hiểu lầm kéo dài cả sự nghiệp.
Trong cuộc trò chuyện với The Guardian tại trại huấn luyện của tuyển Đức ở North Carolina, Havertz thừa nhận anh cảm thấy bị hiểu sai — rằng nhiều pha chạy chỗ của anh trên sân bóng Arsenal không được để ý, dù chúng là cốt lõi trong hệ thống chiến thuật của HLV Mikel Arteta. "Tôi không thể chỉ đứng chờ trong vòng cấm. Tôi cần phải tham gia vào trận đấu", Havertz giải thích. "Tôi cũng thực hiện những đường chạy mà đôi khi trông có vẻ vô nghĩa, nhưng thực ra tôi đang tạo không gian cho những đồng đội chạy lên phía sau".
Cái bẫy của con số
Bóng đá hiện đại vẫn đang bị cai trị bởi một thứ: bàn thắng. Đây là đơn vị đo lường dễ nhất, trực quan nhất — và vì thế cũng nguy hiểm nhất khi dùng để đánh giá một số loại tiền đạo. Havertz có 24 bàn trong 60 lần khoác áo tuyển Đức, tức tỷ lệ hơn một bàn trên hai trận, đủ để anh trở thành một trong những tiền đạo hiệu quả nhất lịch sử đội tuyển. Nhưng mỗi khi anh không ghi bàn trong một trận đấu, tiếng chỉ trích lại ồn ào như thể anh chưa bao giờ ghi được bàn nào.
"Người ta thường nói về tôi: 'Havertz lại không ghi bàn, anh ta vô dụng!' Và khi tôi ghi bàn, họ nói: 'Ừ thì phải ghi chứ, đến lúc rồi còn gì!'" Havertz chia sẻ, "Tôi không trách ai cả. Đó là bình thường thôi." Havertz ý thức rõ về những tranh luận rằng anh quá thờ ơ, ngôn ngữ cơ thể không đúng. "Điều đó luôn xuất hiện mỗi khi tôi không thi đấu tốt", anh thừa nhận.
Havertz chơi ở Premier League, không phải Bundesliga, và anh tin rằng điều này khiến một bộ phận CĐV Đức đánh giá thấp anh. "Điều đó cũng từng xảy ra với Toni Kroos và Ilkay Gündoğan, những người đã chơi ở nước ngoài nhiều năm", anh nói.
Đây là một vấn đề mang tính hệ thống trong cách người Đức theo dõi bóng đá. Bundesliga là trung tâm vũ trụ của họ. Những gì diễn ra ở Premier League, La Liga hay Serie A — dù tầm vóc lớn hơn về mặt cạnh tranh — thường được cảm nhận qua độ trễ của một vài clip highlights. Kroos từng bị coi là "lỗi thời" ở những năm đầu tại Real Madrid. Gündoğan mất nhiều năm để được công nhận tại đội tuyển dù liên tục tỏa sáng ở Man City.
Havertz đang lặp lại chu kỳ đó.
Anh đã ghi bàn thắng quyết định trong chung kết Champions League 2021 và tiếp tục thi đấu dưới áp lực khổng lồ cho cả câu lạc bộ lẫn đội tuyển. Mùa giải vừa qua, anh cùng Arsenal phá vỡ 22 năm chờ đợi để đoạt chức vô địch Premier League, rồi phải đối mặt với thất bại đau đớn ở chung kết Champions League trước PSG tại Budapest. Anh ghi bàn mở tỷ số, dẫn trước gần một tiếng đồng hồ, nhưng cuối cùng thua trên chấm luân lưu. "Thật sự rất khó khăn", anh thừa nhận.
Từ Qatar tới Bắc Mỹ: Cuộc chuộc lỗi
Qatar 2022 là vết thương chưa lành. "Qatar không thành công với chúng tôi với tư cách là một đội bóng, và với tôi cá nhân", Havertz thừa nhận. Anh ghi hai bàn vào lưới Costa Rica — nhưng Đức vẫn về nước sớm trong nhục nhã. Bốn năm sau, có gì thay đổi? "Có một năng lượng khác trong đội bóng của chúng tôi bây giờ. Tôi nhanh chóng tin rằng mọi thứ sẽ tốt hơn năm nay. Chúng tôi biết mình có nghĩa vụ không được thất bại sớm nữa. Chúng tôi là nước Đức."
Tại Bắc Mỹ, Kai Havertz vẫn là một tiền đạo kiểu "9 rưỡi" — không hẳn là số 9 thuần túy, không hẳn là số 10 sáng tạo. Đây là loại cầu thủ khó phân loại nhất trong bóng đá. Thomas Muller — người hiểu rõ nhất giá trị của lối chơi không bóng — đã nói thẳng: "Kai Havertz là cầu thủ trụ cột của đội này. Anh ấy rõ ràng là số 9 chính thức, và nếu có thể, anh ấy nên thi đấu từ đầu đến cuối mỗi trận. Đặc biệt với những đội mạnh, anh ấy càng trở nên quan trọng hơn".
Muller biết cảm giác đó như thế nào. Anh cũng từng là nạn nhân của cùng một loại chỉ trích suốt nhiều năm: không đủ nhanh, không đủ kỹ thuật, không đẹp mắt. Nhưng khi Đức vô địch World Cup 2014, không ai hỏi Muller có chơi đủ đẹp để ghi bàn không.
World Cup 2026 thực sự chưa bắt đầu với tuyển Đức. Vòng 16 đội có thể là cuộc đụng độ với Pháp. Đó mới là bài kiểm tra — không phải 7-1 trước Curacao, không phải màn trình diễn xông xáo trước Bờ Biển Ngà. Với những đội mạnh, Havertz trở nên quan trọng hơn. Đó là nghịch lý của một bóng ma: càng trong bóng tối, càng nguy hiểm. Đức muốn vô địch World Cup sau 12 năm chờ đợi. Họ cần bóng ma đó ở đúng chỗ, đúng lúc.
