Vụ Senegal bị tước chức vô địch AFCON

Vì sao phán quyết chậm 2 tháng?

Liên đoàn bóng đá châu Phi (CAF) đã chính thức tuyên bố Morocco là nhà vô địch cúp châu Phi (AFCON) 2025 thay cho Senegal, sau phán quyết lịch sử của Ủy ban kháng nghị. Dù về mặt điều lệ, quyết định này được cho là có cơ sở, nhưng thời gian xử lý kéo dài hai tháng và những hệ lụy kèm theo đang đặt ra nhiều câu hỏi về quy trình vận hành của CAF.

Vì sao phán quyết chậm 2 tháng?

Theo phân tích từ ESPN, Điều 82 trong điều lệ AFCON nêu rõ: nếu một đội "rời sân trước khi trận đấu kết thúc mà không có sự cho phép của trọng tài, đội đó sẽ bị xử thua và bị loại khỏi giải đấu". Điều 84 bổ sung rằng đội vi phạm sẽ thua 0-3. Trong trận chung kết ngày 18-1, phần lớn cầu thủ Senegal đã rời sân trong 14 phút để phản đối quả phạt đền gây tranh cãi dành cho Morocco ở phút bù giờ. Về mặt luật, đây là hành vi vi phạm rõ ràng.

Tuy nhiên, câu hỏi lớn nhất là tại sao phải mất hai tháng mới có phán quyết? Trọng tài Jean-Jacques Ndala hoàn toàn có thể xử thua Senegal ngay trong đêm chung kết, nhưng ông đã không làm điều đó. ESPN cũng tiết lộ một thông tin mới, đó là Morocco nộp đơn khiếu nại ngay sau trận đấu (ngày 19-1), rồi Ủy ban kỷ luật bác bỏ vào ngày 28-1 (chỉ phạt tiền và cấm thi đấu một số thành viên Senegal), giữ nguyên kết quả trên sân. Morocco kháng cáo lên Ủy ban kháng nghị vào ngày 3-2, nhưng đến 17-3 phán quyết lịch sử mới được đưa ra. Trang ESPN bình luận: “Quy trình kỷ luật không nên kéo dài thế này. Việc này không phức tạp đến vậy”. Sự bất nhất này khiến chính Chủ tịch CAF, Patrice Motsepe cũng thừa nhận có hai cách diễn giải khác nhau trong cùng một hệ thống pháp lý.

Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Senegal, ông Abdoulaye Fall xác nhận đã ủy quyền cho luật sư tiến hành thủ tục tại Tòa án Trọng tài Thể thao (CAS). Một điểm quan trọng khác: trận đấu đã được tiếp tục sau khi Senegal quay lại sân và kết thúc hợp lệ dưới sự điều hành của trọng tài. Điều này mở ra khả năng CAS có thể đứng về phía Senegal, bởi nguyên tắc cơ bản là tôn trọng quyết định trên sân.

Chính phủ Senegal cũng lên tiếng, gọi quyết định của CAF là "chưa từng có và đặc biệt nghiêm trọng", đồng thời kêu gọi một cuộc điều tra quốc tế độc lập về nghi vấn tham nhũng trong các cơ quan quản lý của CAF . Tổng thống Senegal Bassirou Diomaye Faye đã đăng ảnh đứng cạnh chiếc cúp vô địch trên mạng xã hội. HLV trưởng Pape Thiaw khẳng định Senegal sẽ không trao trả chiếc cúp. Hình ảnh ông cùng các cầu thủ và chiếc cúp xuất hiện tại một căn cứ quân sự, được bảo vệ bởi binh lính, được tờ Mundo Deportivo đăng tải, như một biểu tượng cho sự phản kháng.

Trong khi đó, người hâm mộ Morocco phần lớn hoan nghênh quyết định của CAF. Tuy nhiên, nhiều người Morocco cũng tỏ ra thận trọng khi Senegal chuẩn bị kháng cáo. Imane Fakhir, một sinh viên đại học, nói: "Thành thật mà nói, tôi chưa vui mừng. Chúng ta cần chờ xem điều gì sẽ xảy ra với kháng cáo. Quyết định chưa phải là cuối cùng" .

Một số người bày tỏ mong muốn không để căng thẳng leo thang giữa hai quốc gia vốn có mối quan hệ gần gũi. Bilal Jouahri, một doanh nhân tại Rabat, nhấn mạnh: "Là người Morocco, tôi tự hào. Nhưng điều tôi mong muốn hơn nữa là chuyện này không trở thành vết thương giữa hai dân tộc chúng ta. Hãy để luật sư, ủy ban, thể chế làm việc của họ". Còn theo AP, căng thẳng thậm chí lan sang yếu tố ngoại giao, khi các vụ bắt giữ CĐV ở trận chung kết và tranh cãi chính trị khiến quan hệ hai quốc gia bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia và quan chức bóng đá châu Phi bày tỏ lo ngại. Một chủ tịch liên đoàn giấu tên cho rằng quyết định này sẽ làm hoen ố di sản của Motsepe và củng cố quan điểm cho rằng ông là "con rối của Morocco". Cựu quan chức FIFA Keith Hackett chỉ trích: "Quyết định kết quả trận đấu bằng cách ngồi quanh bàn của ủy ban là sự thiếu tôn trọng lớn với trò chơi này".

Tin cùng chuyên mục