Lợi thế không còn
SEA Games 34 sẽ diễn ra vào tháng 9-2027 tại Malaysia, nhưng ngay từ bây giờ, Liên đoàn Thể thao Đông Nam Á đã chính thức thông qua chương trình thi đấu SEA Games 34 với 43 môn, 473 nội dung tranh tài.
Theo đó, những môn từng đóng góp lượng lớn HCV cho thể thao Việt Nam như: vật, rowing, canoeing, đua thuyền truyền thống, kickboxing, jujitsu, cờ vua hay bóng ném đều không còn góp mặt.
Đây là tổn thất đáng kể, bởi chỉ riêng 8 môn này đã mang về cho Việt Nam tổng cộng 24 HCV tại SEA Games 33. Đây là con số không nhỏ trong bối cảnh Việt Nam giành 87 HCV, xếp thứ 3 toàn đoàn, sau Thái Lan và Indonesia.
Mức độ tác động thể hiện rõ nhất ở môn vật. Trong nhiều kỳ SEA Games liên tiếp, vật luôn là điểm tựa thành tích của thể thao Việt Nam, như năm ngoái từng giành tới 10 HCV.
Thế nhưng ở Malaysia năm sau, môn vật vắng mặt. Đáng tiếc nữa là đua thuyền, với các phân môn: rowing, canoeing và đua thuyền truyền thống từng đóng góp 8 HCV cho Việt Nam, nay đồng loạt bị gạch tên. Trong khi đó, kickboxing, jujitsu, cờ vua và bóng ném cũng phải chấp nhận đứng ngoài cuộc chơi.
Ngay cả ở những môn vẫn được duy trì, nhiều nội dung sở trường của Việt Nam cũng bị cắt giảm. Futsal nữ - đội tuyển vừa làm nên lịch sử với chức vô địch SEA Games đầu tiên, không được tổ chức. Boxing nữ không còn các hạng cân tranh tài, wushu mất nội dung đối kháng, còn điền kinh, đấu kiếm và bắn súng cũng bị thu hẹp số bộ huy chương.
Những thay đổi ấy cho thấy một thực tế quen thuộc của SEA Games: chương trình thi đấu luôn chịu ảnh hưởng lớn từ nước chủ nhà đăng cai. Với thể thao Việt Nam, việc mất đi những môn, nội dung thế mạnh là thử thách không nhỏ trong hành trình duy trì vị thế ở khu vực.
SEA Games 34 chắc chắn tác động đến thành tích của thể thao Việt Nam. Tuy nhiên, phát triển thể thao cần tầm nhìn dài hạn, chủ động thích ứng, bảo đảm cơ hội thi đấu cho VĐV và phân bổ nguồn lực hợp lý để nâng cao vị thế tại đấu trường châu lục, thế giới.
Hướng đến mục tiêu dài hạn
Việc nhiều môn thế mạnh không xuất hiện tại SEA Games 34 có thể trở thành động lực để thể thao Việt Nam điều chỉnh chiến lược phát triển theo hướng bền vững hơn. Thay vì chỉ tập trung vào mục tiêu huy chương ở sân chơi khu vực, nhiều đội tuyển đang chủ động xây dựng kế hoạch dài hạn. Khi môn vật không có mặt tại SEA Games, ban huấn luyện phải tính toán lại lộ trình thi đấu quốc tế, tạo điều kiện để vận động viên tích lũy kinh nghiệm tại các giải cấp châu lục và thế giới.
Ông Tạ Đình Đức, phụ trách bộ môn vật, Cục Thể dục thể thao Việt Nam, nhận định, việc vắng mặt ở SEA Games không đồng nghĩa với việc giảm đầu tư hay giảm cơ hội phát triển. Ngược lại, đây là thời điểm cần những tính toán phù hợp để duy trì phong độ, đồng thời hướng các vận động viên đến những mục tiêu lớn hơn. Cờ vua cũng đứng trước yêu cầu tương tự khi ban huấn luyện nhanh chóng điều chỉnh cho vận động viên đến những đấu trường có yêu cầu chuyên môn cao hơn.
Sau ASIAD 20, Cục trưởng Cục TDTT Việt Nam Nguyễn Danh Hoàng Việt chia sẻ: “SEA Games, ASIAD, Olympic đều là những đại hội thể thao lớn, mỗi đấu trường có ý nghĩa, giá trị riêng.
SEA Games là chân đế, muốn có thành tích ở châu Á, ở thế giới, vận động viên cũng cần tích lũy trình độ từ những giải như SEA Games. Phải có thành tích ở Đông Nam Á, mới có thể sàng lọc, đầu tư đặc biệt nhân tố nổi bật cho ASIAD, Olympic. Nên định vị đúng ý nghĩa của mỗi đại hội để có cách đầu tư phù hợp”.
