European Super League: Kết thúc một giấc mơ hoang đường

Dự án European Super League (ESL), từng được ví như một quả bom nổ chậm trong làng bóng đá thế giới. Ra đời vào tháng 4-2021 với sự tham gia của 12 câu lạc bộ hàng đầu châu Âu, bao gồm Real Madrid, Barcelona, Juventus và sáu đại diện từ Premier League, ESL hứa hẹn một giải đấu khép kín với 20 đội, nơi các ông lớn được bảo vệ khỏi nguy cơ xuống hạng. Tuy nhiên, chỉ trong vòng 48 giờ, dự án này đã sụp đổ dưới sức ép từ người hâm mộ, các liên đoàn quốc gia và UEFA.

European Super League: Kết thúc một giấc mơ hoang đường

Fan bóng đá trên khắp châu Âu biểu tình dữ dội, coi ESL là biểu tượng của lòng tham, phá hoại tinh thần công bằng thể thao. Các câu lạc bộ Anh nhanh chóng rút lui, theo sau là Atletico Madrid, AC Milan và Inter Milan. Đến năm 2023, Juventus cũng chính thức rời bỏ, để lại Real Madrid và Barcelona là hai trụ cột cuối cùng.

Các diễn biến mới nhất vào đầu năm 2026 đã chính thức khép lại chương sử đầy kịch tính này. Ngày 7-2-2026, Barcelona thông báo rút lui khỏi dự án ESL, với tuyên bố ngắn gọn: “FC Barcelona thông báo rằng hôm nay đã chính thức thông báo cho Công ty European Super League và các câu lạc bộ liên quan về việc rút khỏi dự án ESL”. Quyết định này khiến Real Madrid trở thành CLB sáng lập duy nhất còn lại, nhưng chỉ vài ngày sau, vào hôm 11-2, Real Madrid đạt thỏa thuận với UEFA và European Football Clubs (EFC), chấm dứt mọi tranh chấp pháp lý liên quan đến Super League. Tuyên bố chung nhấn mạnh: “Sau nhiều tháng thảo luận vì lợi ích của bóng đá châu Âu, UEFA, EFC và Real Madrid CF thông báo đã đạt được thỏa thuận nguyên tắc vì lợi ích của bóng đá câu lạc bộ châu Âu, tôn trọng nguyên tắc công bằng thể thao với trọng tâm vào tính bền vững lâu dài của câu lạc bộ và nâng cao trải nghiệm người hâm mộ thông qua công nghệ”. Điều này đồng nghĩa với việc dự án Super League, từng được đổi tên thành Unify League vào năm 2024 với mô hình 96 đội chia thành bốn hạng, đã chính thức bị khai tử.

Việc Super League kết thúc không phải là bất ngờ, mà là kết quả tất yếu của một ý tưởng thiếu tính khả thi và bị phản đối rộng rãi. Từ góc nhìn kinh tế, các ông lớn như Real Madrid và Barcelona từng ủng hộ ESL vì mong muốn kiểm soát doanh thu lớn hơn, tránh sự phụ thuộc vào UEFA. Năm 2021, dự án hứa hẹn mang về hàng tỷ euro từ bản quyền truyền hình và tài trợ, đặc biệt trong bối cảnh các câu lạc bộ lớn đang gánh nợ nần sau đại dịch COVID-19. Barcelona, với khoản nợ vượt quá 1 tỷ euro, từng coi ESL là cứu cánh. Tuy nhiên, phán quyết của Tòa án Công lý Châu Âu (ECJ) vào năm 2023, dù cho phép các giải đấu mới cạnh tranh với UEFA, cũng không cứu vãn được dự án vì thiếu sự ủng hộ từ các câu lạc bộ khác.

Từ góc nhìn xã hội và văn hóa, sự sụp đổ của Super League là chiến thắng của người hâm mộ. Bóng đá châu Âu không chỉ là kinh doanh; nó là di sản văn hóa, nơi công bằng và cạnh tranh là cốt lõi. Ý tưởng về một giải đấu khép kín, nơi 15 đội sáng lập được bảo vệ vĩnh viễn, bị coi là phản dân chủ, giống như biến bóng đá thành "giải đấu của giới thượng lưu". Chủ tịch PSG Nasser Al Khelaifi, người dẫn dắt phe chống Super League, từng chỉ trích Florentino Pérez – kiến trúc sư chính của dự án – là "ngu ngốc và không hiểu gì về bóng đá". Pérez, chủ tịch Real Madrid, từng kiên quyết theo đuổi ý tưởng này, thậm chí đòi bồi thường 4,5 tỷ EUR từ UEFA vào tháng 10-2025. Nhưng cuối cùng, sức ép từ dư luận và thực tế pháp lý đã buộc ông phải nhượng bộ.

Kết thúc Super League mở ra cơ hội cho các cải cách thực sự trong bóng đá châu Âu. UEFA đã điều chỉnh Champions League từ mùa 2024-25 với định dạng mới, tăng số đội lên 36 và thêm các trận đấu hấp dẫn hơn, nhằm đáp ứng nhu cầu tài chính của các ông lớn mà không phá hoại hệ thống. Thỏa thuận mới giữa Real Madrid và UEFA nhấn mạnh vào "bền vững lâu dài" và "công nghệ nâng cao trải nghiệm fan", có thể dẫn đến các sáng kiến như VAR cải tiến hoặc phân phối doanh thu công bằng hơn. Tuy nhiên, thách thức vẫn còn: khoảng cách giàu nghèo giữa các câu lạc bộ lớn và nhỏ ngày càng lớn, với Premier League thống trị doanh thu. Nếu không có cải cách sâu sắc, ý tưởng tương tự Super League có thể trở lại dưới dạng khác.

Bài học từ Super League là rõ ràng: Bóng đá thuộc về người hâm mộ, không phải giới chủ. Sau gần năm năm tranh cãi, dự án này kết thúc không phải bằng tiếng nổ, mà bằng một thỏa thuận lặng lẽ. Nó nhắc nhở rằng, trong thế giới thể thao, lòng tham có thể dẫn đến thất bại, nhưng tinh thần đoàn kết và công bằng sẽ luôn chiến thắng. Bóng đá châu Âu giờ đây có thể tập trung vào việc phát triển bền vững, mang lại niềm vui thực sự cho hàng triệu fan trên toàn cầu.

Tin cùng chuyên mục