Cùng cảnh ngộ không có bản quyền truyền hình như Việt Nam là Thái Lan và Singapore – 2 thị trường lớn khác của khu vực.
Tranh cãi với bản quyền "giờ chót" tại Malaysia
Ngày 24-9, 24 giờ trước trận đấu của Malaysia trước Bangladesh, Đài Phát thanh – Truyền hình Malaysia (RTM) mới chính thức xác nhận sẽ tường thuật trực tiếp trận mở màn của tuyển Malaysia tại FIFA ASEAN Cup 2026, chấm dứt nhiều ngày người hâm mộ không biết chắc kênh sóng nào sẽ phát sóng đội tuyển quốc gia.
Thông báo được đưa ra vội vã qua một bài đăng trên Facebook của RTM, khép lại sự bất định kéo dài suốt giai đoạn chuẩn bị của đội tuyển. Đáng chú ý, dù trước đó RTM từng được liệt kê là đài phát sóng chính thức của giải đấu tại Malaysia trên trang Facebook của FIFA ASEAN Cup, nhưng khi trận đấu đã cận kề, chính RTM mới làm rõ rằng họ chỉ mua được bản quyền cho các trận đấu có sự góp mặt của đội tuyển quốc gia, chứ không sở hữu bản quyền toàn bộ giải đấu.
Sự chậm trễ này không phải ngẫu nhiên. Một ngày sau khi xác nhận phát sóng, RTM lại phải lên tiếng đính chính một luồng thông tin khác cho rằng RTM bị “ép” phải chi hàng chục triệu ringgit để mua bản quyền.
Tổng giám đốc RTM, ông Ashwad Ismail, khẳng định con số thực tế "thấp hơn đáng kể" so với tin đồn, đồng thời nhấn mạnh quyết định phát sóng miễn phí trên Sukan RTM và nền tảng RTMKlik (các kênh mạng xã hội của đài) xuất phát từ nhu cầu công chúng và sự tác động của Thủ tướng Anwar Ibrahim cùng Bộ trưởng Truyền thông Fahmi Fadzil.
Hai thông báo trái chiều chỉ cách nhau một ngày – từ mù mờ về việc có được xem hay không, đến tranh cãi về số tiền bỏ ra – cho thấy ngay cả một cơ quan truyền thông nhà nước cũng lúng túng trước một sân chơi hoàn toàn mới.
Tính trên toàn bộ 14 đội tham dự FIFA ASEAN Cup 2026, chỉ 7 quốc gia xác nhận có đối tác phát sóng chính thức, chủ yếu là hai nước đồng chủ nhà (Indonesia, đặc khu Hong Kong – Trung Quốc) cùng một vài thị trường nhỏ. Trong một diễn biến bất ngờ, Lào – quốc gia không có đội tuyển nam tham dự Hạng 1 – lại là một trong số ít nơi đã có đơn vị nắm bản quyền phát sóng giải đấu.
Các đài rơi vào thế bị động
Gốc rễ của sự thụ động về bản quyền nằm ở chính bản chất "sinh sau đẻ muộn" của FIFA ASEAN Cup. Ra đời từ một bản ghi nhớ ký tại Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN tháng 10-2025 và chỉ chính thức được Hội đồng FIFA phê duyệt vào tháng 3-2026, giải đấu không có đủ thời gian để xây dựng một hệ sinh thái bản quyền bài bản như World Cup hay Asian Cup – những giải đấu mà các đài truyền hình khu vực, trong đó có Việt Nam, thường đàm phán và công bố gói phát sóng trước nhiều tháng, thậm chí cả năm.
Hơn nữa, FIFA ban đầu chào giá bản quyền phát sóng toàn giải tại thị trường Việt Nam ở mức khoảng 3 triệu USD (gần 80 tỷ đồng), sau đó giảm xuống còn khoảng 2,6 triệu USD. Với tổng cộng 20 trận đấu ở cả hai hạng (13 trận Hạng 1 và 7 trận Hạng 2), mức giá 3 triệu USD tương đương khoảng 150.000 USD mỗi trận, khá cao so với một giải đấu quy tụ các đội tuyển đều xếp ngoài tốp 90 FIFA.
Trước đó, để sở hữu bản quyền World Cup 2026, có thông tin cho rằng nhà đài Việt Nam chi khoảng 15 triệu USD, còn Thái Lan bị FIFA giữ mức giá tới khoảng 40 triệu USD (hơn 1,3 tỷ baht). Việc một giải đấu quy mô nhỏ hơn nhiều nhưng vẫn được chào giá ở mức hàng triệu USD khiến các đài truyền hình trong khu vực tỏ ra thận trọng hơn hẳn.
Trong bối cảnh đàm phán bế tắc ở nhiều thị trường, Malaysia dường như là trường hợp đáng tham khảo khi chỉ đàm phán riêng cho các trận đấu có sự góp mặt của đội tuyển quốc gia. Tuy nhiên, do tính chất bảo mật của hợp đồng, cũng ít người biết chính xác nội dung thực tế của bản quyền tại Malaysia.
