Vươn tầm thế giới và châu lục cùng “thầy ngoại”
Tháng 3-2023, VFF bổ nhiệm HLV Philippe Troussier dẫn dắt đội tuyển quốc gia và U23 Việt Nam, mang theo hy vọng tiếp nối giai đoạn thành công của HLV Park Hang-seo. Nhà cầm quân người Pháp theo đuổi lối chơi kiểm soát bóng, đồng thời trao cơ hội cho nhiều cầu thủ trẻ.
Tiếc rằng những kết quả không như mong đợi tại vòng loại thứ 2 World Cup 2026, Asian Cup 2023 và SEA Games 2023 khiến HLV Troussier phải chia tay bóng đá Việt Nam sau hơn 1 năm làm việc.
Dù chưa đạt mục tiêu về thành tích, song giai đoạn của HLV Troussier vẫn đem lại những trải nghiệm chuyên môn cho các cầu thủ trẻ. Khuất Văn Khang, Nguyễn Đình Bắc, Nguyễn Thái Sơn hay Nguyễn Thanh Nhàn từng bước tích lũy kinh nghiệm ở các cấp độ đội tuyển, tạo tiền đề cho quá trình phát triển sau đó.
Tháng 4-2024, HLV Kim Sang-sik tiếp quản vị trí của đồng nghiệp Troussier. Nhà cầm quân người Hàn Quốc nhanh chóng tạo dấu ấn bằng việc củng cố tinh thần thi đấu, tăng tính gắn kết và giúp các đội tuyển lấy lại sự tự tin.
HLV Kim Sang-sik đi vào lịch sử khi đưa đội tuyển Việt Nam giành 2 chức vô địch ASEAN Cup các năm 2024 và 2026, cùng tấm vé dự Asian Cup 2027. Chuỗi 27 trận bất bại kéo dài trong 2 năm cũng là dấu mốc đáng chú ý trong hành trình của chiến lược gia sinh năm 1976 này. Ở cấp độ trẻ, HLV Kim Sang-sik cùng U23 Việt Nam bảo vệ ngôi vương U23 Đông Nam Á, giành huy chương vàng SEA Games 2025 và đoạt huy chương đồng U23 châu Á 2026.
Đội ngũ trợ lý Hàn Quốc của HLV Kim Sang-sik cũng có tầm ảnh hưởng quan trọng. Nổi bật nhất là HLV thủ môn Lee Won-jae góp phần nâng đưa Nguyễn Đình Triệu trở thành Thủ môn xuất sắc nhất ASEAN Cup 2024, còn Lê Giang Patrik nhận danh hiệu tương tự tại ASEAN Cup 2026.
Liên tiếp những chiến tích trong 2 năm qua đã giúp HLV Kim Sang-sik cùng các trợ lý được Thủ tướng Chính phủ trao tặng Bằng khen vào tháng 5-2026.
Ở bóng đá trẻ, HLV Cristiano Roland mang đến điểm sáng với U17 Việt Nam. Từng có nhiều năm gắn bó với bóng đá Việt Nam trong màu áo Hà Nội FC, nhà cầm quân người Brazil có lợi thế về sự am hiểu môi trường trong nước.
Dưới sự dẫn dắt của ông, U17 Việt Nam vô địch U17 Đông Nam Á 2026 và lần đầu tiên trong lịch sử giành quyền tham dự U17 World Cup. Kinh nghiệm của HLV Cristiano Roland còn hỗ trợ các đồng nghiệp Việt Nam thông qua quá trình trao đổi chuyên môn, góp phần giúp cầu thủ trẻ tiếp cận phương pháp huấn luyện hiện đại.
Những người bạn quốc tế của bóng đá Việt Nam
Các chuyên gia Nhật Bản cũng đóng góp tích cực cho bóng đá nữ và công tác đào tạo trẻ. HLV Okiyama Masahiko đưa U17 nữ Việt Nam vào tứ kết U17 nữ châu Á 2025, trước khi thế hệ tiếp theo giành quyền tham dự vòng chung kết U17 nữ châu Á 2027.
Trong khi đó, chuyên gia Koshida Takeshi từng đảm nhiệm vị trí Giám đốc kỹ thuật VFF, tham gia định hướng phát triển bóng đá trẻ và hỗ trợ công tác đào tạo HLV trong nước.
Ở môn futsal, VFF tiếp tục đặt niềm tin vào HLV Diego Giustozzi, người Argentina từng đưa đội tuyển nước này vô địch Futsal World Cup 2016. Ông bắt đầu dẫn dắt futsal Việt Nam từ tháng 8-2022 và đồng hành cùng đội tuyển trong quá trình chuyển giao lực lượng.
Dù không giành vé dự Futsal World Cup 2024, futsal Việt Nam vẫn có những bước tiến đáng ghi nhận dưới thời HLV Giustozzi. Toàn đội vượt qua Thái Lan để vào chung kết Giải futsal Đông Nam Á 2024, vào tứ kết futsal châu Á 2026, giành hạng 3 Giải futsal Đông Nam Á 2026.
Song song với thành tích là quá trình trẻ hóa lực lượng. Những gương mặt như Nguyễn Đa Hải, Từ Minh Quang, Phạm Văn Tú, Vũ Ngọc Ánh và Nguyễn Thạc Hiếu được kỳ vọng trở thành thế hệ kế cận, trong khi các trụ cột giàu kinh nghiệm tiếp tục duy trì sự ổn định cho đội tuyển futsal Việt Nam.
Việc không giành huy chương tại SEA Games 2025 cho thấy quá trình chuyển giao vẫn còn thách thức. Tuy nhiên, trẻ hóa là bước đi bắt buộc để futsal Việt Nam xây dựng lực lượng có chiều sâu, hướng tới mục tiêu giành vé dự Futsal World Cup 2028.
Ngoài các HLV trưởng, chuyên gia thể lực người Pháp Cedric Roger cũng góp phần cải thiện nền tảng thể lực cho cầu thủ, hỗ trợ đội tuyển nữ Việt Nam trong hành trình dự World Cup nữ 2023 và công tác huấn luyện ở các cấp độ trẻ. Trong bóng đá hiện đại, thể lực, phân tích chiến thuật và y học thể thao đều ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả thi đấu. Vì thế, được làm việc cùng chuyên gia quốc tế tạo cơ hội để nhân sự Việt Nam tiếp cận phương pháp mới, tích lũy kinh nghiệm thực tiễn.
Dĩ nhiên, không phải quyết định bổ nhiệm HLV ngoại nào cũng đem lại kết quả như mong đợi. Trường hợp ông Troussier hay việc U20 Việt Nam không giành quyền tham dự vòng chung kết U20 châu Á 2027 dưới sự dẫn dắt của HLV Yutaka Ikeuchi là những kinh nghiệm để VFF tiếp tục hoàn thiện quy trình lựa chọn nhân sự.
Điều quan trọng phải lựa chọn người phù hợp với đặc điểm cầu thủ Việt Nam, có khả năng phối hợp với đội ngũ trong nước và đáp ứng lộ trình phát triển của từng đội tuyển.
Nhìn lại giai đoạn 2022-2026, những danh hiệu khu vực, bước tiến ở châu lục và quá trình đổi mới ở các đội tuyển quốc gia cho thấy đầu tư vào chuyên gia nước ngoài đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, thành công bền vững không thể chỉ phụ thuộc vào một HLV hay thế hệ cầu thủ. VFF cần tiếp tục chuyển hóa kinh nghiệm quốc tế thành năng lực nội tại, từ đào tạo cầu thủ, nâng cao trình độ HLV trong nước đến xây dựng hệ thống phát triển đồng bộ. Đó mới là giá trị lâu dài mà các chuyên gia nước ngoài có thể để lại cho bóng đá Việt Nam.
