Bóng đá Việt Nam và quả ngọt từ chiến lược đào tạo trẻ

Công tác đào tạo trẻ được ví như “gốc rễ” cho sự phát triển bền vững của bóng đá Việt Nam. Trong nhiệm kỳ IX (2022-2026), Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đã dành nhiều nỗ lực đầu tư, chăm chút cho các tuyến trẻ, từng bước xây dựng và bổ sung nguồn cầu thủ kế cận cho đội tuyển quốc gia.

Liên tiếp thành tích ấn tượng ở đấu trường quốc tế

Bóng đá trẻ Việt Nam trong 3 năm gần nhất liên tiếp gặt hái thành tích ấn tượng. U23 Việt Nam vào tứ kết Giải U23 châu Á 2024, hai lần liên tiếp vô địch U23 Đông Nam Á các năm 2023 và 2025. Đặc biệt, tại SEA Games 2025, thầy trò HLV Kim Sang-sik giành huy chương vàng sau khi ngược dòng thắng chủ nhà Thái Lan 3-2 ở trận chung kết.

Tiếp nối những dấu ấn đó, U23 Việt Nam giành hạng 3 Giải U23 châu Á và vào tứ kết ASIAD trong năm 2026. Tiền đạo Nguyễn Đình Bắc đi vào lịch sử khi trở thành tuyển thủ Việt Nam đầu tiên đoạt danh hiệu Vua phá lưới U23 châu Á năm 2026. Cùng với Đình Bắc, thành công rực rỡ của U23 Việt Nam đã giới thiệu cho đội tuyển quốc gia những tài năng khác như Trần Trung Kiên, Nguyễn Nhật Minh, Khuất Văn Khang, Đinh Quang Kiệt...

Trong khi đó, U17 Việt Nam dưới sự dẫn dắt của HLV Cristiano Roland có lần đầu tiên trong lịch sử giành quyền tham dự U17 World Cup vào tháng 11 tới.

Ở bóng đá nữ, U20 nữ Việt Nam có 2 lần liên tiếp vào tứ kết Giải U20 nữ châu Á năm 2024 và 2026, tiến gần hơn đến cơ hội cạnh tranh suất dự World Cup. U17 nữ Việt Nam cũng lọt vào tứ kết U17 nữ châu Á 2024.

Từ các tuyến trẻ, nhiều tài năng như Ngọc Minh Chuyên, Vũ Thị Hoa… đã được giới thiệu lên đội tuyển nữ quốc gia. Việc chủ động chuẩn bị lớp kế cận có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh bóng đá nữ cần duy trì khả năng cạnh tranh ở đấu trường châu lục để hướng đến tấm vé dự World Cup nữ, đồng thời bảo đảm sự chuyển giao giữa các thế hệ cầu thủ.

Trong danh sách U17 nữ Việt Nam vừa giành vé dự vòng chung kết U17 nữ châu Á 2027 có tới 18 cầu thủ được chính Trung tâm Đào tạo Bóng đá trẻ Việt Nam (trực thuộc VFF) đào tạo. VFF cũng duy trì các giải trẻ nữ quốc gia, hỗ trợ chuyên môn và thường xuyên phối hợp với địa phương trong công tác đào tạo.

Trong năm 2025, có đến 6 đội tuyển của bóng đá Việt Nam vượt qua vòng loại để đến với vòng chung kết châu Á. Mục tiêu xuyên suốt của VFF là chuẩn bị lực lượng tham dự các giải trẻ Đông Nam Á và châu Á, đồng thời tạo nguồn cầu thủ cho đội tuyển quốc gia và các CLB.

Tuy nhiên, đào tạo trẻ không phải lúc nào cũng đem lại kết quả như kỳ vọng. Việc U20 nam Việt Nam không vượt qua vòng loại U20 châu Á 2025 và 2027 cho thấy vẫn còn những vấn đề cần cải thiện về chất lượng tuyển chọn, huấn luyện và lộ trình phát triển. Những thất bại ấy cũng là bài học để công tác đào tạo tiếp tục được hoàn thiện, duy trì được nguồn cầu thủ đủ năng lực để sẵn sàng đáp ứng yêu cầu khi được đôn lên cấp độ cao hơn.

Đầu tư phát triển bóng đá trẻ có hệ thống, khoa học

Để tạo nguồn kế cận ổn định, VFF không chỉ duy trì các giải U truyền thống mà còn chủ động kiếm nguồn tài trợ để mở rộng sân chơi. Như Giải U16 quốc gia được tổ chức theo mô hình thi đấu League ở hai miền Bắc - Nam, tạo thêm cơ hội cọ xát cho các tài năng.

Các đội tuyển trẻ Việt Nam cũng được tạo điều kiện tập huấn nước ngoài, thi đấu giao hữu với những đối thủ có chất lượng chuyên môn cao. Vào cuối tháng 10 tới, U15 Việt Nam sẽ tham dự U15 World Cup & Festival 2026 tại Azerbaijan. Việc thường xuyên dự giải quốc tế giúp cầu thủ làm quen với cường độ cao, nâng cao bản lĩnh và tích lũy kinh nghiệm.

Vai trò của các CLB chuyên nghiệp cũng rất quan trọng. Nhiều đơn vị đã tạo điều kiện để cầu thủ trẻ thi đấu ở các hạng thấp hơn hoặc được chuyển đến những đội khác nhằm tích lũy tính thực chiến. Hà Nội FC có đội trẻ tham dự cả hạng Nhì lẫn hạng Ba quốc gia. Trung tâm Đào tạo bóng đá trẻ PVF xây dựng lộ trình phát triển gắn với “đầu ra” tại đội hạng Nhất Công an Nhân dân, đồng thời tổ chức các chuyến tập huấn ở châu Âu và châu Á.

Tương tự, một số cầu thủ trưởng thành từ hệ thống đào tạo HAGL, Thể Công Viettel hay SLNA cũng đưa cầu thủ trẻ lên đội 1 sớm hoặc tạo cơ hội thi đấu ở môi trường khác để tăng thêm sự “va chạm”. Sự liên kết giữa VFF và các CLB vì thế có ý nghĩa quan trọng, bởi hệ thống bóng đá chuyên nghiệp chính là môi trường để cầu thủ hoàn thiện năng lực và chứng minh khả năng cạnh tranh.

Bên cạnh đó, VFF phối hợp với FIFA tổ chức các hoạt động nâng cao chuyên môn. Như trong tháng 6-2026, hai bên tổ chức hội thảo về nhận diện tài năng và tiêu chí tuyển chọn cầu thủ trẻ, đồng thời triển khai hoạt động phân tích môi trường bóng đá nghiệp dư với sự tham gia của các liên đoàn thành viên và trung tâm bóng đá cộng đồng.

VFF cũng phối hợp với Công ty cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) trao thưởng Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất tại V-League và Giải hạng Nhất quốc gia. Cùng với đó, các hạng mục Cầu thủ trẻ nam xuất sắc nhất và Cầu thủ trẻ nữ xuất sắc nhất trong giải thưởng Quả bóng vàng Việt Nam, do VFF phối hợp với Báo Sài Gòn Giải Phóng duy trì, góp phần ghi nhận nỗ lực của những gương mặt triển vọng.

Từ những kết quả đạt được, bóng đá Việt Nam có cơ sở để tiếp tục theo đuổi mục tiêu phát triển bền vững. Dù vậy, tính kế thừa không thể chỉ dựa vào thành tích của một vài lứa cầu thủ, mà cần được bảo đảm bằng hệ thống đào tạo liên tục, môi trường thi đấu phù hợp và sự chung sức của cả xã hội.