Những năm gần đây, tập luyện thể thao ngày càng phổ biến, đặc biệt tại các đô thị. Các giải chạy, câu lạc bộ và nhóm tập luyện xuất hiện nhiều hơn tại công viên, khu dân cư, trường học và doanh nghiệp. Ở cấp độ chính sách, Việt Nam đã có kế hoạch cụ thể khuyến khích, thúc đẩy phong trào tập thể dục thể thao (TDTT) trong toàn dân, nhằm đạt mục tiêu đến năm 2030 có trên 42% dân số rèn luyện thể chất thường xuyên (Quyết định số 1157/QĐ-BVHTTDL của Bộ VH-TT-DL).
Theo đó, các hoạt động tập luyện và thi đấu TDTT được tăng cường hỗ trợ từ nguồn lực ngân sách nhà nước và xã hội hóa. Tuy vậy, bắt đầu tập luyện và duy trì tập luyện là hai việc khác nhau. Tổ hcức Y tế thế giới (WHO) ghi nhận 87% thanh thiếu niên Việt Nam chưa đạt mức vận động thể chất được khuyến nghị. Thu hút người tham gia chưa bao giờ là điểm khó của các giải chạy khi khâu truyền thông tốt có thể kéo được hàng chục ngàn người ghi danh.
Cái khó thực sự nằm ở giai đoạn sau đó: làm sao để mọi người duy trì được vận động một cách thường xuyên, chứ không phải “có giải mới chạy”? Để tháo nút thắt này, một số đơn vị bắt đầu chuyển trọng tâm từ giải chạy tập trung sang cung cấp công cụ và nền tảng để các bên khác có thể tự chủ động tổ chức giải chạy của riêng mình. UpRace, giải chạy trực tuyến vì cộng đồng do VNG khởi xướng từ năm 2018, là một ví dụ.
Từ năm 2026, UpRace phát triển thành một hệ sinh thái thể thao vì cộng đồng. Doanh nghiệp, trường học, câu lạc bộ và các đội nhóm… có thể thông qua nền tảng UpRace, chủ động tổ chức các sự kiện bơi, đạp, chạy phù hợp vào bất cứ thời điểm nào trong năm. Với mô hình mới này, doanh nghiệp có thể chủ động tạo ra các hoạt động vận động cho nhân viên và xây dựng văn hóa nội bộ, trường học có thể tổ chức hoạt động lành mạnh cho học sinh - sinh viên, trong khi các câu lạc bộ có thể duy trì và gắn kết hội viên. Việc vận động nhờ đó sẽ được duy trì quanh năm, không phụ thuộc vào mùa giải UpRace tập trung cho VNG tổ chức vào dịp tháng 10-11 hàng năm.
Bà Trần Xuân Ngọc Thảo, Giám đốc Nhân sự và Truyền thông VNG, Trưởng Ban Tổ chức UpRace, cho biết sau 7 mùa, giá trị UpRace trân trọng nhất chính là “một cộng đồng bền bỉ cùng nhau duy trì những hành động tích cực”. Bước sang mùa thứ 8, công ty kỳ vọng mỗi cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp sẽ chủ động tiếp nối tinh thần UpRace theo cách của riêng mình, cùng nhau tạo nên nhiều giá trị thiết thực hơn cho cộng đồng. Sau 7 mùa, cộng đồng UpRace đã hoàn thành hơn 27 triệu km và đóng góp được hơn 36 tỷ đồng cho các tổ chức xã hội đồng hành. Riêng năm 2025, nguồn quỹ từ chương trình góp phần hỗ trợ hơn 2.200 học sinh có hoàn cảnh khó khăn, hỗ trợ sinh kế và phụ cấp cho 350 người khuyết tật và trẻ mồ côi tại 13 tỉnh, thành phố, đồng thời giúp hàng trăm nhân viên y tế tham gia các khóa đào tạo chăm sóc trẻ sơ sinh, giúp giảm tỷ lệ trẻ sơ sinh tử vong tại Việt Nam.
Một hệ sinh thái cũng là mô hình giúp huy động nguồn lực và tạo ra tác động xã hội lâu dài, bền vững hơn. Bà Trương Cẩm Thanh, Chủ tịch Hội đồng Quản lý kiêm Giám đốc Quỹ Kiến tạo Ước mơ (DMF) - đơn vị đã đồng hành cùng UpRace trong nhiều năm đồng tình: Chỉ khi nhiều bên cùng góp sức, các bài toán giáo dục, y tế, an sinh xã hội mới được giải quyết hiệu quả, thiết thực và bền vững hơn. Với chúng tôi, đó mới là giá trị thật sự của một hệ sinh thái: chung một mục tiêu, chung một niềm tin… Cách tiếp cận theo hướng hệ sinh thái cũng là điều cần thiết trên hành trình hướng tới mục tiêu trên 42% dân số tập luyện thể dục thể thao thường xuyên của Việt Nam. Nhà nước định hướng thông qua Chính sách, các phong trào thể thao tạo ra động lực cho người dân vận động, còn doanh nghiệp, trường học và cộng đồng sẽ góp sức, góp lực để thói quen vận động đó thực sự đi sâu vào cuộc sống mỗi ngày.
