Những tham vọng mới
Hà Nội từng bỏ xa các đối thủ để giành ngôi nhất toàn đoàn tại Đại hội năm 2022. TPHCM và Quân đội cũng khẳng định sức mạnh của những trung tâm thể thao hàng đầu. Bốn năm trôi qua, các đoàn này vẫn được đánh giá cao, nhưng nhóm bám đuổi đã có sự chuẩn bị đáng kể để thu hẹp khoảng cách.
Kỳ Đại hội năm nay quy tụ 36 đoàn, tranh tài ở 48 môn với 973 nội dung. Đây cũng là lần đầu các địa phương tham dự sau đợt sắp xếp, hợp nhất đơn vị hành chính. Nhiều đơn vị được bổ sung VĐV, cơ sở tập luyện, nhưng đông quân hơn chưa chắc đã mạnh hơn. Vấn đề nằm ở cách tổ chức và phát huy sở trường của từng môn.
Hải Phòng là trường hợp đáng chú ý. Với 475 vận động viên, thành phố đặt mục tiêu giành 50-55 HCV, phấn đấu vào tốp 5 toàn đoàn. Đua thuyền tiếp tục được kỳ vọng đóng góp nhiều huy chương. Đây cũng là dịp để Hải Phòng kiểm chứng hiệu quả đầu tư và khả năng kết hợp lực lượng sau hợp nhất.
An Giang hướng đến 30-35 HCV, đặt kỳ vọng vào môn xe đạp với những gương mặt giàu kinh nghiệm như Nguyễn Thị Thật, Nguyễn Thị Thi, Nguyễn Thị Thu Mai. Trong khi đó, Thanh Hóa nhắm đến nhóm 10 đoàn dẫn đầu, ưu tiên các môn thuộc chương trình Olympic và ASIAD. Mỗi địa phương có cách đầu tư riêng, nhưng đều muốn cải thiện vị trí trên bảng tổng sắp.
Không để phân tán lực lượng, các đoàn đang chú trọng những môn có khả năng mang về nhiều huy chương. Cách làm này có thể giúp những địa phương không sở hữu lực lượng quá đông vẫn cạnh tranh hiệu quả. Dẫu vậy, chỉ tiêu trước Đại hội vẫn phải thực tiễn trên sân đấu kiểm chứng và bảng tổng sắp huy chương năm 2022 chỉ mang giá trị tham khảo.
Khi thế mạnh bị thách thức
Karate, một trong những môn thi đấu sớm, đã cho thấy sự cạnh tranh khá rộng. Hà Nội giành ngôi nhất toàn đoàn với 5 HCV, 1 HCB, 3 HCĐ, nhưng nhiều địa phương khác cũng có nhà vô địch. Chủ nhà TPHCM xếp thứ hai, hay Công an nhân dân đứng thứ ba đều với 3 HCV, cho thấy cuộc cạnh tranh ở nhóm dẫn đầu khá sít sao. Phú Thọ giành 2 HCV đối kháng nhờ Phạm Thị Đào và Đỗ Duy Khánh. Hà Tĩnh có Nguyễn Thị Bảo Ngọc vô địch hạng dưới 55kg nữ, còn Nguyễn Phương Thảo mang về HCV hạng dưới 44kg nữ cho Bắc Ninh. Ninh Bình cũng ghi dấu ấn ở nội dung kata đồng đội hỗn hợp.
Từ ngày 15-11, sự chú ý chuyển sang môn judo tại nhà thi đấu TDTT phường Vũng Tàu, TPHCM. Có 304 võ sĩ thuộc 16 đơn vị đăng ký tranh 32 bộ huy chương. Chủ nhà TPHCM sở hữu những gương mặt giàu kinh nghiệm như Lê Anh Tài, Cao Minh Thái, Phan Gia Tùng và đặt mục tiêu giữ vị trí dẫn đầu. Lợi thế sân nhà là điểm tựa, nhưng cũng đi kèm áp lực thành tích.
Ở xe đạp đường trường, cuộc cạnh tranh hứa hẹn gay cấn. Nguyễn Thị Thật vẫn là niềm hy vọng lớn của An Giang, trong khi TPHCM có Quách Thị Phương Thanh, Võ Thị Thủy Tiên và Lâm Thị Thùy Dương. Đây là môn đòi hỏi sự phối hợp chiến thuật, khả năng phân phối sức và lựa chọn thời điểm tấn công. Chênh lệch trình độ giữa các tay đua đôi khi được quyết định bằng những tính toán trên đường đua.
Một điểm đáng chú ý khác là sự cạnh tranh giữa các tuyển thủ kỳ cựu với lớp vận động viên trẻ. Sau bốn năm, nhiều gương mặt từng ở tuyến kế cận đã trưởng thành, đủ khả năng tranh chấp huy chương. Sự xuất hiện của họ tạo thêm sức ép cho những nhà vô địch, đồng thời giúp các địa phương có thêm lựa chọn về lực lượng.
Tuy nhiên, thành tích tại Đại hội cần được nhìn trong cả quá trình đào tạo. Một HCV có giá trị trước mắt, nhưng khả năng duy trì phong độ qua nhiều giải đấu mới phản ánh chất lượng chuyên môn. Đặc biệt, những vận động viên xuất sắc ở các môn Olympic và ASIAD cần được tiếp tục đầu tư để đóng góp cho đội tuyển quốc gia.
Hà Nội, TPHCM và các đoàn mạnh vẫn có ưu thế về chiều sâu lực lượng. Nhưng khi nhiều địa phương đầu tư có trọng tâm, khoảng cách thành tích có cơ hội được thu hẹp. Đại hội lần này vì thế còn là dịp đánh giá sự chuyển động của thể thao thành tích cao sau một chu kỳ bốn năm, từ chất lượng đào tạo đến khả năng hình thành những lực lượng cạnh tranh mới.