Phân hóa giàu - nghèo sâu sắc tại bóng đá châu Âu

Các CLB bóng đá giàu có tại châu Âu đang ngày càng kiếm nhiều tiền hơn và điều đó đã làm khoảng cách tài chính giữa họ với phần còn lại gần như không thể thu hẹp.

Phân hóa giàu - nghèo sâu sắc tại bóng đá châu Âu

Theo nghiên cứu mới từ công ty tư vấn Football Benchmark và World Football Summit, doanh thu thương mại đã chính thức vượt qua bản quyền truyền hình để trở thành nguồn thu hàng đầu cho những đội bóng có thu nhập cao nhất. Tại 10 câu lạc bộ sở hữu doanh thu hàng đầu trong mùa giải 2024-25, nguồn thu từ thương mại và các hoạt động khác chiếm tới 49% tổng doanh thu vận hành, tăng đáng kể so với mức 32% ở mùa giải 2008-09.

Ngược lại, tỷ trọng của bản quyền truyền hình (bao gồm cả tiền thưởng từ UEFA) giảm từ 42% xuống 32%, trong khi nguồn thu từ vé và ngày thi đấu giảm từ 27% xuống 19%. Tổng doanh thu vận hành của 10 đội bóng dẫn đầu này đã tăng hơn gấp ba lần trong vòng 16 năm, từ 2,7 tỷ EUR lên 8,4 tỷ EUR.

Sự dịch chuyển nguồn thu diễn ra qua hai giai đoạn gắn liền với quá trình số hóa và quốc tế hóa bóng đá thông qua mạng xã hội cùng các nền tảng trực tuyến. Sau đại dịch COVID, nguồn thu truyền hình dần suy giảm tỷ trọng, nhường chỗ cho sự bứt phá của doanh thu thương mại – vốn là mảng có tính bền vững cao nhờ các hợp đồng dài hạn.

Xét trên quy mô toàn châu Âu với 700 CLB hàng đầu, tổng doanh thu vận hành đã tăng từ 11,6 tỷ EUR (2008-09) lên 28,6 tỷ (2023-24) và được ước tính vượt mốc 30 tỷ lần đầu tiên trong mùa giải 2024-25.

Tuy nhiên, sự tăng trưởng này không đồng nghĩa với sự thu hẹp khoảng cách tài chính. Đã có 33 CLB vượt ngưỡng doanh thu 200 triệu EUR và 17 CLB vượt mốc 300 triệu . Trong đó, Premier League thể hiện sự áp đảo vượt trội khi chiếm tới 26% tổng doanh thu giải đấu hàng đầu châu Âu và đóng góp 6 đại diện trong top 10 đội kiếm tiền giỏi nhất, trong khi Serie A không còn đại diện nào.

Ông Antonio Di Cianni, Giám đốc tư vấn tại Football Benchmark, nhận định rằng các CLB giàu nhất đang tăng trưởng với tốc độ nhanh hơn phần còn lại, biến họ thành những tập đoàn truyền thông thực thụ nhờ lượng người hâm mộ toàn cầu. Thêm vào đó, thể thức mới của Champions League càng làm sâu sắc thêm sự tập trung tài chính này, tạo ra một "vòng xoáy" giúp các đội bóng lớn gia tăng thu nhập, chiêu mộ lực lượng mạnh hơn và gặt hái kết quả tốt hơn trên sân cỏ.

Dù bản quyền truyền hình vẫn giữ vai trò sống còn đối với các CLB vừa và nhỏ, sự thống trị của nhóm “cốt lõi” là vô cùng bền vững. Tổng giá trị doanh nghiệp của 32 CLB đắt giá nhất châu Âu đã đạt 72,6 tỷ EUR vào năm 2026, tăng gần gấp ba lần so với mười năm trước, và trong số này, chỉ có 11 CLB thường xuyên xuất hiện trong top 10 đội bóng giá trị nhất suốt một thập kỷ qua.

Tin cùng chuyên mục