Về kết quả thi đấu tại ASIAD 20 vừa kết thúc ở Nhật Bản, Phó Cục trưởng Cục TDTT Việt Nam Lê Thị Hoàng Yến thừa nhận đoàn thể thao Việt Nam chưa hoàn thành chỉ tiêu huy chương vàng đề ra trước đại hội. Cụ thể, với mục tiêu giành ít nhất 4 HCV, đoàn Việt Nam khép lại đại hội với 3 HCV, 3 HCB và 19 HCĐ, đứng thứ 20 trên bảng tổng sắp huy chương.
Thành tích chưa tương xứng với kỳ vọng
Theo bà Yến, dù các vận động viên đã nỗ lực thi đấu, kết quả ở một số nội dung có khả năng cạnh tranh HCV vẫn chưa như mong đợi. Những yếu tố liên quan đến phong độ, thể lực và khả năng phát huy năng lực ở thời điểm quyết định đã ảnh hưởng đến thành tích chung.
Việc giành khá nhiều HCB, HCĐ nhưng không đạt chỉ tiêu HCV cũng cho thấy thể thao Việt Nam vẫn gặp khó khăn trong cuộc cạnh tranh ở nhóm dẫn đầu châu lục.
Một trong những trường hợp đáng chú ý là điền kinh. Với 25 vận động viên tham dự, đội tuyển đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ, song chỉ giành được một HCĐ ở nội dung tiếp sức 4x400m hỗn hợp nam nữ. Dù có sự cải thiện so với kỳ đại hội trước, kết quả này vẫn thấp hơn kỳ vọng.
Từ thực tế ASIAD 20, lãnh đạo Cục TDTT Việt Nam nhìn nhận khoảng cách về trình độ giữa thể thao Việt Nam với các quốc gia mạnh tại châu Á vẫn còn đáng kể. Đây không chỉ là vấn đề của một kỳ đại hội mà còn phản ánh những hạn chế trong quá trình chuẩn bị lực lượng lâu dài.
Theo bà Yến, công tác tuyển chọn, đào tạo vận động viên vẫn còn những bất cập. Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ tập luyện chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu, trong khi việc ứng dụng khoa học, công nghệ vào huấn luyện thể thao thành tích cao còn hạn chế.
Những tồn tại này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nâng cao trình độ chuyên môn, duy trì phong độ và cạnh tranh huy chương của vận động viên khi bước ra đấu trường lớn.
Những tồn tại này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nâng cao trình độ chuyên môn, duy trì phong độ và cạnh tranh huy chương của vận động viên khi bước ra đấu trường lớn.
Tập trung đầu tư trọng điểm, đổi mới đào tạo
Từ những hạn chế được chỉ ra, Cục TDTT Việt Nam xác định cần điều chỉnh cách tiếp cận trong công tác tuyển chọn, đào tạo và đầu tư cho thể thao thành tích cao.
Theo Phó Cục trưởng Lê Thị Hoàng Yến, thời gian tới, ngành thể thao sẽ tập trung nguồn lực cho những môn, nội dung có khả năng cạnh tranh tại ASIAD và Olympic, thay vì chủ yếu dựa vào thành tích SEA Games để đánh giá và lựa chọn lực lượng.
Điều này đòi hỏi công tác xây dựng chỉ tiêu phải bám sát trình độ thực tế của vận động viên, thành tích của các đối thủ và khả năng phát triển trong từng chu kỳ thi đấu. Những môn có tiềm năng cần được đầu tư đủ chiều sâu, tránh phân tán nguồn lực nhưng không tạo được bước đột phá.
Cùng với đó, việc nâng cao chất lượng đào tạo trẻ được xem là nhiệm vụ quan trọng. Ngành thể thao hướng tới sự phối hợp đồng bộ giữa các trung tâm huấn luyện quốc gia, địa phương và trường năng khiếu, bảo đảm vận động viên được xây dựng nền tảng thể lực, kỹ thuật ngay từ giai đoạn đầu.
Đặc biệt, khoa học, công nghệ cần được ứng dụng sâu hơn trong quá trình huấn luyện. Các yếu tố về dinh dưỡng, hồi phục, phân tích kỹ thuật, kiểm soát khối lượng vận động và tâm lý thi đấu phải được quan tâm đúng mức.
Ở trình độ châu lục, sự khác biệt đôi khi chỉ nằm ở những chi tiết rất nhỏ. Vì vậy, bên cạnh kinh nghiệm của huấn luyện viên, vận động viên cần được hỗ trợ bằng những phương pháp huấn luyện hiện đại, phù hợp với đặc điểm từng môn.
Bà Yến cũng nhấn mạnh việc tăng cường tập huấn, thi đấu quốc tế, tạo điều kiện để các vận động viên xuất sắc thường xuyên cọ xát với đối thủ mạnh. Đồng thời, ngành thể thao sẽ chú trọng thu hút chuyên gia giỏi đến làm việc tại Việt Nam, qua đó nâng cao chất lượng huấn luyện và tiếp cận những phương pháp tiên tiến
Tuy nhiên, để những giải pháp này phát huy hiệu quả, điều quan trọng là phải có kế hoạch triển khai cụ thể, xác định rõ các môn trọng điểm, nhu cầu đầu tư và trách nhiệm của từng đơn vị trong quá trình chuẩn bị lực lượng.
ASIAD 20 đã khép lại với kết quả chưa đạt mục tiêu, nhưng cũng cung cấp những căn cứ thực tế để ngành thể thao rà soát lại cách làm. Từ tuyển chọn, đào tạo đến tổ chức huấn luyện và bảo đảm điều kiện thi đấu, những khâu còn yếu cần được khắc phục bằng giải pháp cụ thể.
Chặng đường hướng tới ASIAD 21 tại Doha năm 2030 sẽ là thước đo cho hiệu quả của quá trình điều chỉnh này. Muốn thu hẹp khoảng cách với các đối thủ châu lục, thể thao Việt Nam cần chuyển những bài học sau ASIAD 20 thành thay đổi thực chất, thay vì chỉ dừng lại ở việc nhìn nhận hạn chế sau mỗi kỳ đại hội.
