“Yếu tố tâm lý”

Không gì xa lạ hơn, “yếu tố tâm lý” là cụm từ đã đeo đuổi nền bóng đá Việt Nam trong suốt thời gian qua. Mỗi khi nhận lấy thất bại, “yếu tố tâm lý” được đem ra lý giải. Ở cực bên kia, người ta quen dùng cụm từ “ý chí chiến đấu” để nói về các trận thắng.

Trên thực tế, hầu hết các cầu thủ đều có vấn đề về tâm lý trước khi ra sân thi đấu. Chính vậy mà các đội bóng, ngoài HLV thể lực, còn có chuyên gia tâm lý hoặc chí ít HLV trưởng cũng phải là người giỏi về khía cạnh này. Làm sao để các cầu thủ khi đối diện với các tình huống thì cần phải biết hóa giải để đưa mình vào trạng thái tốt nhất, có lợi nhất, đó là trạng thái sẵn sàng tâm lý. Khi đó, yếu tố tâm lý có thể trở thành sức mạnh giúp các vận động viên, cầu thủ giành chiến thắng.

Trong một bài viết đề cập đến vấn đề này, Thạc sĩ Phạm Thị Thanh Hương cho rằng để có một tâm thế sẵn sàng tâm lý là cả một quá trình huấn luyện bền bỉ để hình thành những năng lực và phẩm chất tâm lý tích cực, chủ động.

Tâm lý sẵn sàng và sức bền tâm lý chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó phải kể đến kinh nghiệm, trình độ chuyên môn, khả năng kiểm soát và điều hòa cảm xúc của mỗi cá nhân cầu thủ. Có thể hiểu, một cầu thủ ra sân thi đấu 90 phút mà vẫn hồi hộp thì chứng tỏ chưa có được tâm thế sẵn sàng tâm lý và chắc chắn đó chưa là một cầu thủ có thể đáp ứng được các yêu cầu chiến thuật của HLV và chịu đựng được sức ép từ khán giả và đối phương.

Cụ thể hơn, hoặc họ thiếu kinh nghiệm, hoặc chưa đạt yêu cầu về trình độ chuyên môn. Hầu hết các trận thua của bóng đá Việt Nam đều được các HLV, chuyên gia và VFF lý giải có nguyên nhân từ “yếu tố tâm lý” như trên. Nếu vậy, chứng tỏ đội bóng đó đã không đáp ứng yêu cầu về chuyên môn cũng như kinh nghiệm thi đấu nên chưa có được trạng thái sẵn sàng tâm lý.

Trong khi đó, các trận thắng của đội tuyển thường rất ít được nhìn nhận đúng mức về chuyên môn, thay vào đó là các cụm từ “ý chí chiến đấu kiên cường, quả cảm của các cầu thủ đã mang lại chiến thắng”.

Dường như chưa đủ “đô”, nhiều người còn ví các đội tuyển nam hay nữ Nhật Bản thắng nhờ chơi với tinh thần Samurai! Như đã nói ở trên, yếu tố tinh thần là quan trọng, nhưng với thể thao thì chuyên môn mới là yếu tố đầu tiên và quyết định.

Chắc chắn, các cầu thủ Nhật Bản dù có hừng hực tinh thần Samurai đến mấy mà… không biết cầm và sử dụng kiếm thì cũng không làm được gì. Trong thể thao nói chung và bóng đá nói riêng, đẳng cấp vẫn luôn vượt trội. Một đội bóng đã có được đẳng cấp thì cũng đương nhiên đảm bảo trạng thái sẵn sàng tâm lý, từ đó giúp họ dễ dàng mang lại chiến thắng.

Hãy trả bóng đá về cho bóng đá. Ở đó, chuyên môn là tiên quyết. Chuyên môn chưa ổn, đạo đức cầu thủ lại có vấn đề, điều đó có thể lý giải vì sao 14 năm làm bóng đá chuyên nghiệp nhưng chúng ta vẫn còn loay quay với “yếu tố tâm lý” và nếu có thắng cũng là nhờ “chiến đấu kiên cường”.

PHƯƠNG NAM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phía sau những tấm huy chương

Năm 2011, tại giải bơi lội các nhóm tuổi, kỷ lục gia Ánh Viên chính thức ra mắt làng bơi Việt Nam với 10 HCV trong cả 10 nội dung đăng ký. 9 năm sau, ở tuổi 23, dù được xem là bên kia sườn dốc sự nghiệp của một VĐV bơi lội thì Ánh Viên vẫn giành đến 14 HCV tại giải quốc gia năm 2020. Như vậy, theo những thống kê do chính Ánh Viên cung cấp, đến nay, trong sự nghiệp của cô có gần 170 tấm huy chương, đó là chưa kể những thành tích mang ý nghĩa rất lớn ở các đường bơi đẳng cấp thế giới như Olympic.