Xử trí khi đuối nước

Các môn thể thao dưới nước hiện nay khá phổ biến. Không chỉ bơi lội, các hoạt động vận động dưới hoặc trên mặt nước như lặn, lướt ván, đua thuyền, ca nô… được nhiều bạn trẻ ưa thích. Tuy nhiên, một trong những nguyên tắc thể thao dưới nước là phải an toàn, trong đó việc sơ cấp cứu khi ngạt nước có vai trò quan trọng.

Có thể nói rằng trạng thái ngạt thở cấp tính do nước tràn ngập vào đường hô hấp gây nên ngập lụt ở các phế nang của phổi. Đường hô hấp bị tắc nghẽn do nước tràn ngập; màng phế nang, màng mao mạch bị tiếp xúc trực tiếp với nước gây ra tổn thương tại các màng này dẫn đến tình trạng phù phổi cấp. Nạn nhân đuối nước bị ngạt thở cấp tính sẽ tạo nên hậu quả là không có khí oxy cung cấp cho các mô tế bào trong toàn bộ cơ thể; trong đó mô tế bào não rất nhạy cảm nếu không có khí oxy cung cấp làm cho tế bào não bị phù cấp tính và tổn thương nặng. Khi nạn nhân đuối nước không được xử trí cứu nạn và cứu đuối kịp thời sẽ bị ngừng tim và tử vong.

Khi đối mặt với những nạn nhân bị đuối nước cần phải triển khai thực hiện ngay quy trình công tác nghiệp vụ chuyên môn để khám xét nạn nhân và phân loại nạn nhân. Việc khám xét nạn nhân phải tiến hành toàn diện từ đầu đến chân để phát hiện các tổn thương cần xử trí khẩn cấp. Việc phân loại nạn nhân rất cần thiết để xác định các mức độ giúp cho việc xử trí phù hợp.

Nạn nhân được phân loại thành 4 mức độ gồm rất nặng, nặng, vừa và nhẹ với các đặc điểm sau đây:

- Mức độ rất nặng là mức nguy kịch dẫn tới hôn mê sâu hoặc bất tỉnh, vật vã, kích động, thở chậm, huyết áp hạ thấp, thở rất yếu hay ngừng thở, mạch ở động mạch cảnh và động mạch đùi đập rất yếu, tim đập không đều nhịp; da rất lạnh, màu da tím đậm hay nhợt nhạt, trắng bệch, có những vết màu sẫm.

- Mức độ nặng dẫn đến tình trạng thiếu khí oxy ở mô tế bào làm cho tinh thần bị lú lẫn, u ám, có cơn kích động, thở nhanh, thở gấp với những thì ngừng thở; da bị tím sẫm; mạch ngoại vi tuy đập yếu nhưng vẫn còn bắt được, mạch ở động mạch cảnh và động mạch đùi còn đập rõ; tim đập nhanh, huyết áp hạ thấp, thân nhiệt hạ.

- Mức độ vừa dẫn đến tình trạng thiếu khí oxy ở mô tế bào ở mức độ vừa. Nạn nhân tỉnh táo, minh mẫn nhưng tinh thần thể hiện sự lo âu, thở nhanh và nông, đường hô hấp tuy thông thương nhưng còn chất đờm dịch ứ đọng làm cản trở sự lưu thông không khí; màu da tím; trạng thái tuần hoàn như mạch đập, nhịp tim, huyết áp tương đối ổn định; thân nhiệt hạ, có trạng thái mệt mỏi, suy nhược.

- Mức độ nhẹ với tình hình nạn nhân tỉnh táo, minh mẫn, thở đều nhịp và rõ; không còn ùn tắc dịch tiết đường hô hấp, trạng thái tuần hoàn như mạch đập, nhịp tim, huyết áp ổn định; nạn nhân mệt mỏi, da lạnh, còn cơn rét run vì nạn nhân chưa thật sự phục hồi sau cứu đuối nhưng nhìn chung đã ở trong trạng thái ổn định.

Sau khi phân loại với các mức độ như trên, cần tiến hành ngay việc cấp cứu khẩn cấp đối với các trường hợp ở mức độ rất nặng hay nguy kịch bằng các biện pháp như:

+ Thông khí đường hô hấp; nhanh chóng hút, móc, lấy các chất nôn, bùn đất gây nên sự tắc nghẽn; lau sạch mũi, miệng, họng. Đặt ống thông miệng hầu để lưu thông khí và giữ cho lưỡi không bị tụt ra phía sau và có tác dụng ngăn nạn nhân dùng răng cắn các ống xông, đồng thời vẫn bảo đảm được việc hút chất đờm dịch ở miệng hầu và luôn giữ cho miệng nạn nhân há mở.

+ Đối với nạn nhân bị đuối nước ở mức độ nặng và rất nặng cần thực hiện việc thông khí và thở oxy qua mặt nạ hoặc bằng bộ cấp cứu hồi sức hô hấp xách tay; bóp bóng bằng tay và sau đó dùng hô hấp viện trợ bằng máy. Nên dùng thuốc an thần khi nạn nhân giẫy giụa, bị kích động để bảo đảm cho công tác hô hấp viện trợ.

+ Đối với nạn nhân bị đuối nước ở mức độ vừa, còn tỉnh táo, minh mẫn thì cho thở oxy qua ống xông ở mũi.

+ Thực hiện công tác cấp cứu hồi sức tim mạch như ép tim ngoài lồng ngực ngay nếu nạn nhân ngừng tim cho đến khi tim đập trở lại, cho thuốc trợ tim mạch, truyền dịch cần thiết. Đối với nạn nhân bị đuối nước ở mức độ nặng và rất nặng biểu hiện bằng dấu hiệu huyết áp hạ thấp, thân nhiệt hạ... phải đặt bộ truyền tĩnh mạch; có thể truyền bổ sung dịch truyền bicarbonat khi cần.

+ Cho thuốc kháng sinh và theo dõi biến chứng nhiễm khuẩn hô hấp khi bị ngạt do đuối nước ướt với một lượng nước tràn vào đường hô hấp.

+ Giữ ấm bằng cách đắp chăn ủ ấm cho nạn nhân, để nạn nhân ở tư thế hồi phục an toàn; khi nạn nhân có trạng thái tinh thần, da ấm, mạch, nhịp thở, huyết áp đã thật sự ổn định có thể cho ngồi dậy và đi lại bình thường.

1. Đẩy đầu nạn nhân về phía sau, nâng cằm lên cho 2 hàm răng gần như chạm nhau, quan sát và lắng nghe hơi thở nạn nhân.

2. Nếu nạn nhân không còn thở, bịt mũi nạn nhân, mà dùng miệng ngậm kín miệng nạn nhân, thổi 2 hơi liên tiếp (hơi đầy phổi).

3. Đặt tay lên vùng giữa ngực nạn nhân (giữa 2 núm vú), đặt 1 tay lên bàn tay kia, ấn xuống 30 lần, tiếp tục hà hơi thổi ngạt 2 hơi liên tiếp và ấn tay 30 lần cho đến khi có sự trợ giúp y tế hoặc nạn nhân bắt đầu cử động.

TTƯT.BS. NGUYỄN VÕ HINH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Đội bóng Ba Đề FC đã vượt hơn 1.200km về tới Quảng Bình và trao cho gia đình em Phan Văn Minh

Ba Đề FC lan toả yêu thương

Vừa qua, Đội bóng Ba Đề FC đã vượt hơn 1.200km về tới Quảng Bình và trao cho gia đình em Phan Văn Minh tại xã Bắc Trạch, Bố Trạch, Quảng Bình số tiền 156.700.000 đồng; trong đó gồm 1 sổ tiết kiệm trị giá 105.000.000 đồng và 51.700.000 đồng tiền mặt.

Thể thao - Văn hóa quốc tế

Vận động viên trong 1 bài thi

TPHCM tổ chức giải bóng đá nghệ thuật

Giải bóng đá nghệ thuật châu Á-Thái Bình Dương 2018 (Asia-Pacific free style football Championship) sẽ diễn ra tại tòa nhà FCentral (16A Lê Hồng Phong, phường 12, quận 10, TPHCM) trong hai ngày 13 và 14-12. Giải sẽ có sự tham dự của rất nhiều cao thủ từ nước chủ nhà Việt Nam.