Tư liệu dài kỳ- 2 Cúp châu Âu và vấn đề tiền nong

Vì sao phải có “tiền chia theo thị trường truyền hình”?

Có lần, người ta hỏi phó chủ tịch Bayern Munich Karl Hopfner về những hệ quả tốt đẹp trong lĩnh vực tài chính khi Bayern lọt vào chung kết Champions League 2010. Ông Hopfner tỏ vẻ nghiêm trọng bằng cách suy nghĩ gần 1 phút, rồi đưa ra câu trả lời bất ngờ: “Nói thật, tôi không thấy khác biệt quan trọng nào. Vào chung kết hay chỉ vào tứ kết cũng gần giống nhau. Với Bayern, điều quan trọng nhất chỉ là làm sao xuất hiện ở Champions League”.

Ông ta nói đúng. Và chúng ta hiểu thêm vì sao các trận thắng của Bayern trước FC Zurich ở vòng play-off năm nay lại có ý nghĩa cực kỳ quan trọng. Chỉ cần vượt qua 2 trận play-off, Bayern sẽ bảo đảm được nguồn thu kếch sù từ Champions League mùa này. Dĩ nhiên, họ càng tiến xa thì càng lãnh nhiều, nhưng khác biệt giữ 2 vòng đấu chẳng là bao nhiều so với những khác biệt lớn trong khoản tiền chia theo thị trường truyền hình.

Franck Ribery vượt qua cầu thủ FC Zurich tại trận play-off Champions League

Tỷ lệ quá lớn giữa tiền chia theo thị trường truyền hình và các khoản chia còn lại ở 2 giải Champions League, Europa League nói lên rằng các đội mạnh ở những nền bóng đá không lớn – như Ajax Amsterdam của Hà Lan hoặc Porto của Bồ Đào Nha – sẽ chẳng bao giờ vươn được lên hàng ngũ các CLB giàu nhất châu Âu. Cho dù vô địch Champions League đi nữa, họ cũng chỉ dẫn đầu ở khoản tiền chia theo thành tích. Còn tiền chia từ thị trường truyền hình thì các đội bóng lớn luôn yên tâm thắng thế, như phát biểu của phó chủ tịch Bayern: “Cứ góp mặt là được”.

Vì thị trường truyền hình ở Bồ Đào Nha hoặc Hà Lan nhỏ hơn thị trường truyền hình ở Anh hoặc Đức, nên cách chia tiền tưởng như bất công của UEFA hóa ra lại rất công bằng? Đây là chỗ có thể tranh cãi. Vấn đề là ở chỗ: vì các CLB cứ mải tranh cãi với nhau nên họ không bao giờ thống nhất được một cách ăn chia làm hài lòng tất cả. Thế nên quyền chia tiền ở Champions League và Europa League mới rơi cả vào tay UEFA.

Ngày xưa, bóng đá châu Âu chịu ảnh hưởng nặng nề từ G-14, tức nhóm 14 CLB hùng mạnh nhất châu Âu – sau này tăng lên thành 18 đội, rồi… cáo chung. ECA, tức Hiệp hội các CLB bóng đá châu Âu ra đời để thay thế vai trò của G-14. Tổ chức này gồm đại diện của 191 CLB thuộc 53 LĐBĐ cấp quốc gia ở châu Âu. Khi UEFA đưa cơ cấu chia tiền ở 2 cúp châu Âu lên bàn họp của ECA, các bên tranh cãi hết ngày này sang ngày khác. Các đội bóng nhỏ muốn giảm tỷ lệ của khoản chia theo thị trường truyền hình, vì điều đó sẽ đồng nghĩa với việc tăng tỷ lệ cho khoản chia theo thành tích. Các đội bóng lớn chỉ muốn ngược lại. Suy cho cùng, tiền bản quyền truyền hình mà UEFA kiếm được nhờ Champions League chủ yếu đến từ Đức hoặc Anh chứ đâu có đến từ Malta hoặc San Marino. Vì tự thân ECA không thống nhất được một cách chia tiền hợp lý nên UEFA có quyền đưa ra tiếng nói cuối cùng, và họ quyết định: tiền chia theo thị trường truyền hình gần như ngang ngửa với mọi khoản chia khác cộng lại.

Ở một mức độ nào đó, đây chẳng qua là một thỏa thuận ngầm giữa UEFA và các CLB lớn. Một thời, các đội bóng lớn đe dọa rút khỏi Champions League, tổ chức riêng một giải Super League của riêng họ, để không phải chia tiền cho các đội nhỏ. Đấy dĩ nhiên là chuyện ích kỷ, nhưng mối nguy cơ từ khái niệm Super League nọ thì vẫn thường trực, chỉ được dẹp bỏ từ khi ECA ra đời, thay thế G-14. Cách chia tiền hướng đến quyền lợi của những đội bóng lớn chính là động thái để UEFA bảo đảm không bao giờ có chuyện Champions League chết yểu vì Super League ra đời. Các chính khách bóng đá trong hàng ngũ UEFA hay ở chỗ: họ đã nhường quyền bàn cách chia tiền cho ECA, nhưng vì tổ chức này không tìm được giải pháp ăn chia nào hay hơn, nên UEFA mới phải áp dụng cách chia tiền như hiện nay!

Tiền chia khác nhau từ vài triệu đến vài chục triệu euro thật ra cũng chẳng phải là vấn đề quá căng thẳng. Tuy nhiên, sắp tới UEFA sẽ triển khai quy định fair-play tài chính. Quy định này đại khái là đội bóng kiếm được bao nhiêu tiền thì chỉ được chi lương và phí chuyển nhượng trong vòng bấy nhiều. Thế là khác biệt về số tiền kiếm được từ Champions League trở nên hết sức quan trọng. Một đội đến từ thị trường nhỏ như Ajax thì dù thành công đến mấy cũng không kiếm được quá nhiều tiền ở Champions League, và hệ quả tiếp theo là cũng không được mua sắm ngôi sao nhiều như các đội nhà giàu ở Anh, Italia, Tây Ban Nha hoặc Đức. Ở Champions League, không có chuyện các đội làm việc như nhau, đóng góp như nhau, thì cũng gặt hái tiền chia như nhau. Đấy có thể là một sự bất công, nhưng cũng có thể là sự công bằng ở đẳng cấp cao nhất của bóng đá nhà nghề. Bóng đá chuyên nghiệp ở đẳng cấp cao nhất thì không bao giờ có sự cào bằng!

TIỂU QUYÊN

>> Kỳ 1: Man.United được chia nhiều hơn Barcelona! 

>> Kỳ 2: Tiền chia theo thị trường truyền hình

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cái chết của Diego Maradona vẫn đang được điều tra.

Maradona bị ngã, va đập vào đầu một tuần trước khi chết

Một hé lộ mới sau cái chết của huyền thoại Diego Maradona, từ y tá của ông Gisela Madrid khi tiết lộ huyền thoại bóng đá Argentina bị ngã và bị va đập vào đầu một tuần trước khi chết, và thậm chí bị bỏ lại một mình trong 3 ngày mà không có sự giúp đỡ.

Champions League

Liverpool thắng tối thiếu trước Ajax nhờ công của Curtis Jones. Ảnh: Getty Images

Thêm Liverpool, Porto giành vé vào vòng 1/8

Liverpool vượt qua cuộc khủng hoảng nhân sự nghiêm trọng để đánh bại Ajax 1-0 để qua đó hành thành nhiệm vụ vòng bảng trước lượt trận cuối, Porto cũng trở thành đội bóng thứ 8 giành quyền vào vòng 1/8. Tuy nhiên, ông vua của đấu trường châu Âu, Real Madrid thì bất ngờ đối mặt nguy cơ bị loại ngay từ vòng bảng kể từ năm 1997.

Premier League

HLV Pep Guardiola đã có thể tập trung xoay chuyển vận mệnh tại Premier League. Ảnh: Getty Images

Pep Guardiola: “Giờ 100% là Premier League”

Sau khi đứng đầu bảng Champions League với trận hòa không bàn thắng trước Porto, HLV Pep Guardiola khẳng định Man.City giờ sẽ “tập trung 100%” trong nỗ lực cải thiện vị trí ở Premier League.

La Liga

Lionel Messi đã dành tặng bàn thắng cho huyền thoại quá cố Diego Maradona.

Messi ghi bàn tri ân Maradona

Lionel Messi đã dành tặng bàn thắng cho huyền thoại quá cố Diego Maradona khi anh là người ấn định chiến thắng 4-0 của Barcelona trước Osasuna vào Chủ nhật.

Serie A

HLV Gennaro Gattuso chia sẻ cùng các học trò

HLV Gennaro Gattuso ấn tượng với học trò

Napoli đè bẹp AS Roma trong ngày tưởng nhớ huyền thoại của đội bóng Diego Maradona. HLV trưởng Gennaro Gattuso ấn tượng về cách thể hiện sự đoàn kết, lối chơi tập thể của Napoli.

Bundesliga 1

Bayern Munich cân nhắc mua sắm ngôi sao

Dịch bệnh COVID-19 làm cho tài chính của Bayern Munich gặp khó khăn nên dù đã có trong tay danh hiệu vô địch Bundesliga, họ vẫn còn chờ đợi Cúp Quốc gia và Champions League để cân nhắc chuyện mua sắm cầu thủ cho mùa giải tới.

Ligue 1

Các giải khác

Thành Naples và CLB Napoli tiễn đưa Diego Maradona bằng sự kiện tưởng niệm đầy xúc động

Nếu có một nơi nào mà sự tiếc thương dành cho Diego Maradona không hề thua kém, thậm chí nhiều hơn của đất nước Argentina, thì chỉ có thể là thành Naples và CLB Napoli. Đêm qua, rạng sáng hôm nay, cả thành phố hơn 1 triệu dân đã tổ chức một sự kiện tưởng niệm trọng đại để tiễn đưa huyền thoại bóng đá Argentina về bên kia thế giới, kèm kết quả Napoli hạ Rijeka 2-0 ở Europa League.