Sống lâu lên lão làng?

Đào tạo trọng tài ở Việt Nam

Đối với tất cả các giải bóng đá, bên cạnh công tác tổ chức thì một trong những yếu tố quan trọng nhất để làm nên thành công chính là công tác trọng tài, đặc biệt với bóng đá Việt Nam. Vậy nhưng, ít ai hiểu được quy trình đào tạo trọng tài của nước ta hiện nay như thế nào và làm sao để bồi dưỡng 1 trọng tài từ giải phong trào trở thành những ông Vua sân cỏ ở sân chơi V-league, trở thành trọng tài mang đẳng cấp FIFA.

Quy trình đào tạo trọng tài ở việt Nam khá... bí hiểm.  ẢNH: Hải Nam

Quy trình chuẩn

Theo quy định của Hội đồng trọng tài Quốc gia trước đây và nay là Ban trọng tài, quy trình đào tạo trọng tài của bóng đá Việt Nam được xây dựng theo quy chuẩn chung của Hội đồng trọng tài FIFA. Cụ thể, cứ 2 năm 1 lần, Ban trọng tài và VFF sẽ tổ chức 1 khóa sơ cấp dành cho những người yêu thích nghiệp còi, cờ. Điều kiện để được tuyển chọn khóa đào tạo đầu tiên này cũng khá cụ thể, chi tiết. Ví dụ, người đăng ký tham gia phải từ 18 tuổi trở lên, trình độ văn hóa tối thiểu phải tốt nghiệp PTTH, có chiều cao, cân nặng phù hợp, đam mê bóng đá, có hiểu biết cơ bản về luật bóng đá…

2 năm sau, những trọng tài đã qua lớp sơ cấp này, nếu vẫn còn đam mê với còi, cờ và tích lũy được những kinh nghiệm cơ bản, sẽ được tham dự khóa đào tạo nâng cao. Ở giai đoạn này, các trọng tài sẽ được bổ sung những quy định mới về luật và quan trọng nhất, sẽ được trao dồi kỹ năng và được hướng dẫn thực hành trên sân.

Sau khi hoàn thành khóa đào tạo nâng cao, các trọng tài sẽ phải vượt qua các lớp tuyển chọn (tương tự các đợt tập huấn trước, giữa mùa giải của trọng tài hạng Nhất, V-league) rồi mới được phân công làm nhiệm vụ ở các giải trẻ. Nếu hoàn thành tốt nhiệm vụ trong vòng 2 mùa giải, những trọng tài này sẽ được phân công ở các giải cao hơn như U19, U.21, giải hạng Ba, hạng Nhì… và sau đó là các giải đấu hàng đầu quốc gia.

Để có thể làm nhiệm vụ ở hạng Nhất hay V-league, các trọng tài sẽ phải trải qua chu trình huấn luyện, làm nhiệm vụ ở tất cả các giải đấu từ 8 đến 10 năm hoặc hơn, tùy vào năng lực chuyên môn của mỗi người.

Chuẩn vẫn sai!

Theo quy trình đào tạo, 1 trọng tài ở Việt Nam mất khoảng thời gian từ 8 đến 10 năm, thậm chí lâu hơn, qua hàng trăm trận đấu ở các cấp độ khác nhau, mới đủ điều kiện, năng lực để thổi còi ở V-League. Và mỗi khi được ra sân mỗi cuối tuần để làm nhiệm vụ ở các trận đấu V-League cũng đồng nghĩa với việc, trọng tài ấy đã được thừa nhận năng lực ở tốp đầu quốc gia. Vậy nhưng, nghịch lý ở chỗ dù đã có quy trình đào tạo, rèn luyện và thử thách chặt chẽ đến thế, song các ông Vua sân cỏ Việt Nam vẫn không ít lần mắc sai sót, trong đó có những vụ… không thể tưởng tượng được.

Ở vòng 9 V-League 2016, trọng tài Hà Anh Chiến đã “kéo” 1 tình huống phạm lỗi từ ngoài vòng 16m50 vào trong để đội chủ nhà Thanh Hòa gỡ hòa 2-2, giật lại 1 điểm trước Sông Lam Nghệ An. Cũng ở vòng này, trọng tài Nguyễn Đức Vũ cũng mắc lỗi “tưởng tượng” ra quả 11m ở trận Long An – Đồng Tháp… Đây chỉ là 2 trong số những vụ việc trọng tài bị CLB phản ứng từ đầu mùa bóng năm nay. Có trường hợp phản ánh sai, nhưng cũng có trường hợp khá rõ ràng mà mọi người trên sân đều thấy. Những sự kiện trên dần làm cho hình ảnh của trọng tài nhạt nhòa thêm, cũng như ít nhiều ảnh hưởng đến uy tín của giải đấu.

Vẫn biết, trọng tài cũng là con người và sai sót của các trọng tài là 1 phần của bóng đá nhưng chắc chắn, nếu quy trình đào tạo bài bản, trọng tài có năng lực chuyên môn tốt thì sẽ giảm thiểu tối đa sai sót của các trọng tài. Với bóng đá Việt Nam, quy trình đào tạo chuẩn đấy, nhưng sai vẫn cứ sai!

PHI HẢI


Thay đổi cách đánh giá trọng tài

Theo ông Nguyễn Văn Mùi – Trưởng Ban Trọng tài, trong thời gian tới Ban Trọng tài sẽ thống nhất lại phương pháp đánh giá năng lực của các trọng tài. Theo đó, với những trọng tài đã hoàn thành các khóa đào tạo nâng cao và được phân công làm nhiệm vụ ở các giải trẻ, bên cạnh các giám sát trọng tài từng trận đấu, Ban Trọng tài sẽ bố trí các giám sát có kinh nghiệm, có chuyên môn tốt để theo dõi xuyên suốt giải đấu, qua đó có những đánh giá chuẩn xác, khách quan về từng trọng tài. Trên cơ sở báo cáo của các giám sát này, Ban Trọng tài sẽ phân loại và chọn ra những người có chuyên môn tốt để đưa vào diện theo dõi đặc biệt, có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cụ thể.

Điều này không chỉ giúp chuẩn bị nhân sự cho các giải đấu cao hơn mà còn giúp bóng đá Việt Nam hình thành đội ngũ trọng tài trẻ, có chuyên môn, bản lĩnh, kinh nghiệm, có đẳng cấp FIFA để đáp ứng yêu cầu của các giải đấu trong nước và quốc tế.

Ông Nguyễn Văn Mùi – Trưởng Ban Trọng tài     Ảnh: Dũng Phương

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất