Sắc xuân cờ tướng

Ở nước ta, ngoài bóng đá, ít có môn chơi nào phổ biến sâu, rộng đến toàn dân như cờ tướng. Sức hấp dẫn, cuốn hút của nó đã lan tỏa tới từng ngóc ngách của xã hội, từ thành thị tới nông thôn, từ già tới trẻ, chỉ cần hiểu luật là ai cũng có thể chơi - xem, bình luận về các ván cờ một cách say sưa. Đấy cũng là lý do khiến các cuộc thi đấu - biểu diễn cờ tướng từ lâu được xem là một sắc thái truyền thống rất riêng trong các lễ hội xuân trên khắp nước Việt...

Từ những hội cờ xuân

Chưa có thống kê chính xác môn cờ tướng du nhập vào Việt Nam từ bao giờ, chỉ biết rằng từ cách nay hơn 500 năm đã có một người mang tên Vũ Huyên được nhà vua Lê Hiến Tông sắc phong làm “Đấu kỳ Trạng nguyên” sau khi giúp ông chiến thắng sứ thần nhà Minh, cứu đất nước khỏi nạn can qua.

Hàng năm, cứ vào dịp tết (giáp tết hoặc sau từ 1 - 3 tháng), trên khắp đất nước ta diễn ra hàng trăm lễ hội dân gian. Một tỷ lệ không nhỏ trong đó có tổ chức thi đấu hoặc biểu diễn cờ tướng. Ngoài Bắc có các hội nổi tiếng như chùa Vua, Văn Miếu, La Khê, Ngũ Xã, Xuân Phương, đền Giàn, hội Gióng, gò Đống Đa (Hà Nội), đền Đô, hội Lim (Bắc Ninh), đền Hùng (Phú Thọ), đền Thượng (Lào Cai), Vụ Bản (Nam Định), Quỳnh Phụ (Thái Bình), đền Cuông (Nghệ An)... Miền Trung có hội Xuân ở Hội An (Quảng Nam), Phan Thiết, chợ Gò (Bình Định), Nha Trang (Khánh Hòa)... Ở miền Nam cũng có rất nhiều lễ hội có thi đấu, biểu diễn cờ tướng, đặc biệt là tại TPHCM.

Có rất nhiều hình thức thi đấu - biểu diễn cờ tướng tại các lễ hội. Miền Bắc phổ biến có các thể thức như cờ bàn (thi đấu trên bàn cờ bình thường), cờ bỏi (thi đấu ngoài sân rộng, quân cờ được gắn trên các cây cắm trên sân thi đấu), cờ người (32 người đóng vai các quân cờ, thi đấu trên một sân rộng)... Tại miền Trung và miền Nam, ngoài thi đấu cờ bàn còn có thêm một hình thức rất đặc sắc là cờ người võ thuật (do các võ sinh võ cổ truyền Việt Nam đóng vai quân cờ, mỗi một nước đi đều có biểu diễn thế võ, đấu đối luyện rất cuốn hút người xem)...

Đấy là còn chưa đề cập tới hình thức chơi cờ thế (một hình cờ được sắp ra chờ người chơi hóa giải - tương tự như giải một bài “toán đố” phức tạp với chỉ một cách giải đúng duy nhất) rất phổ biến khắp cả 3 miền với sự lôi cuốn riêng, bởi mỗi thế cờ đều tiềm ẩn những cạm bẫy bất ngờ và những nước hóa giải vô cùng thú vị, hấp dẫn.

Thi đấu cờ kết hợp biểu diễn võ thuật.

Tới nâng tầm môn thể thao trí tuệ

Trong năm vừa qua, lần đầu tiên cờ tướng đã được đưa lên truyền hình với game show Trạng Cờ Quý Tỵ do Đài Truyền hình kỹ thuật số VTC phối hợp với Liên đoàn Cờ Việt Nam tổ chức. Đây thật sự là một sân chơi được tiến hành hết sức quy mô, bài bản, với vòng đấu loại cuốn hút hơn 300 kỳ thủ cả nước tham gia, tới vòng chung kết được truyền trực tiếp các ván đấu trên truyền hình với 32 kỳ thủ mạnh nhất (trong đó có cả những kỳ thủ trong đội tuyển quốc gia, mang đẳng cấp quốc tế đại sư...).

Sân khấu được thiết lập bối cảnh thủy đình giữa hồ sen, các kỳ thủ và trọng tài cùng mặc cổ trang truyền thống và đặc biệt nhất là bộ bàn và quân cờ khổng lồ do các nghệ nhân làng gỗ Sơn Đồng (Hà Nội) thực hiện, làm từ gỗ mít đã lập kỷ lục Việt Nam (do Tổ chức Kỷ lục Việt Nam trao chứng nhận)... Kết hợp với đội ngũ bình luận viên trong cabin, các ván đấu của môn thể thao trí tuệ này đã được chuyển tải rất hấp dẫn, sinh động tới người xem từ ván đầu tiên cho tới trận chung kết để tìm ra Trạng Cờ đất Việt đầu tiên trong thời đại mới: danh thủ Phạm Quốc Hương (Hà Nội).

Có thể tin tưởng rằng, với những giá trị mang tính truyền thống với sức sống vững chắc và lâu bền ấy, cờ tướng Việt Nam đã, đang và sẽ ngày càng phát triển mạnh mẽ, từ phong trào tới sân chơi đỉnh cao.

KỲ QUÂN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bóng đá trong nước

U22 Việt Nam hoàn tất giai đoạn thi đấu tập huấn bằng trận thắng 3-0 trước Kyrgystan

U22 Việt Nam thắng đậm Kyrgyzstan

Đội U22 Việt Nam đã giành chiến thắng cách biệt 3-0 trước Kyrgyzstan trong trận giao hữu diễn ra vào tối 17-10 tại UAE. Trận đấu này HLV Park Hang-seo đã đưa đội hình mạnh nhất ngay từ đầu, có thể xem ông đã định hình cho mình bộ khung chính thức.

Bóng đá quốc tế

Quần vợt

Lý Hoàng Nam dừng chân ở bán kết

Lý Hoàng Nam thất bại đáng tiếc trước tay vợt số 1 giải quần vợt M15 Sharm El Sheikh

Thật đáng tiếc cho tay vợt Lý Hoàng Nam khi anh bỏ lỡ cơ hội đánh bại tay vợt hạt giống số 1 Marek Gengel trong trận bán kết giải quần vợt M15 Sharm El Sheikh diễn ra chiều tối nay tại Ai Cập. Một trận đấu mà anh chơi quá hay, thi đấu ngang ngữa với đối thủ có thứ hạng cao hơn mình nhiều. Thậm chí, Hoàng Nam còn là tay vợt bẻ được break nhiều hơn nhưng lại thất bại trong 2 loạt tie break.

Tốc độ