Sắc xuân cờ tướng

Ở nước ta, ngoài bóng đá, ít có môn chơi nào phổ biến sâu, rộng đến toàn dân như cờ tướng. Sức hấp dẫn, cuốn hút của nó đã lan tỏa tới từng ngóc ngách của xã hội, từ thành thị tới nông thôn, từ già tới trẻ, chỉ cần hiểu luật là ai cũng có thể chơi - xem, bình luận về các ván cờ một cách say sưa. Đấy cũng là lý do khiến các cuộc thi đấu - biểu diễn cờ tướng từ lâu được xem là một sắc thái truyền thống rất riêng trong các lễ hội xuân trên khắp nước Việt...

Từ những hội cờ xuân

Chưa có thống kê chính xác môn cờ tướng du nhập vào Việt Nam từ bao giờ, chỉ biết rằng từ cách nay hơn 500 năm đã có một người mang tên Vũ Huyên được nhà vua Lê Hiến Tông sắc phong làm “Đấu kỳ Trạng nguyên” sau khi giúp ông chiến thắng sứ thần nhà Minh, cứu đất nước khỏi nạn can qua.

Hàng năm, cứ vào dịp tết (giáp tết hoặc sau từ 1 - 3 tháng), trên khắp đất nước ta diễn ra hàng trăm lễ hội dân gian. Một tỷ lệ không nhỏ trong đó có tổ chức thi đấu hoặc biểu diễn cờ tướng. Ngoài Bắc có các hội nổi tiếng như chùa Vua, Văn Miếu, La Khê, Ngũ Xã, Xuân Phương, đền Giàn, hội Gióng, gò Đống Đa (Hà Nội), đền Đô, hội Lim (Bắc Ninh), đền Hùng (Phú Thọ), đền Thượng (Lào Cai), Vụ Bản (Nam Định), Quỳnh Phụ (Thái Bình), đền Cuông (Nghệ An)... Miền Trung có hội Xuân ở Hội An (Quảng Nam), Phan Thiết, chợ Gò (Bình Định), Nha Trang (Khánh Hòa)... Ở miền Nam cũng có rất nhiều lễ hội có thi đấu, biểu diễn cờ tướng, đặc biệt là tại TPHCM.

Có rất nhiều hình thức thi đấu - biểu diễn cờ tướng tại các lễ hội. Miền Bắc phổ biến có các thể thức như cờ bàn (thi đấu trên bàn cờ bình thường), cờ bỏi (thi đấu ngoài sân rộng, quân cờ được gắn trên các cây cắm trên sân thi đấu), cờ người (32 người đóng vai các quân cờ, thi đấu trên một sân rộng)... Tại miền Trung và miền Nam, ngoài thi đấu cờ bàn còn có thêm một hình thức rất đặc sắc là cờ người võ thuật (do các võ sinh võ cổ truyền Việt Nam đóng vai quân cờ, mỗi một nước đi đều có biểu diễn thế võ, đấu đối luyện rất cuốn hút người xem)...

Đấy là còn chưa đề cập tới hình thức chơi cờ thế (một hình cờ được sắp ra chờ người chơi hóa giải - tương tự như giải một bài “toán đố” phức tạp với chỉ một cách giải đúng duy nhất) rất phổ biến khắp cả 3 miền với sự lôi cuốn riêng, bởi mỗi thế cờ đều tiềm ẩn những cạm bẫy bất ngờ và những nước hóa giải vô cùng thú vị, hấp dẫn.

Thi đấu cờ kết hợp biểu diễn võ thuật.

Tới nâng tầm môn thể thao trí tuệ

Trong năm vừa qua, lần đầu tiên cờ tướng đã được đưa lên truyền hình với game show Trạng Cờ Quý Tỵ do Đài Truyền hình kỹ thuật số VTC phối hợp với Liên đoàn Cờ Việt Nam tổ chức. Đây thật sự là một sân chơi được tiến hành hết sức quy mô, bài bản, với vòng đấu loại cuốn hút hơn 300 kỳ thủ cả nước tham gia, tới vòng chung kết được truyền trực tiếp các ván đấu trên truyền hình với 32 kỳ thủ mạnh nhất (trong đó có cả những kỳ thủ trong đội tuyển quốc gia, mang đẳng cấp quốc tế đại sư...).

Sân khấu được thiết lập bối cảnh thủy đình giữa hồ sen, các kỳ thủ và trọng tài cùng mặc cổ trang truyền thống và đặc biệt nhất là bộ bàn và quân cờ khổng lồ do các nghệ nhân làng gỗ Sơn Đồng (Hà Nội) thực hiện, làm từ gỗ mít đã lập kỷ lục Việt Nam (do Tổ chức Kỷ lục Việt Nam trao chứng nhận)... Kết hợp với đội ngũ bình luận viên trong cabin, các ván đấu của môn thể thao trí tuệ này đã được chuyển tải rất hấp dẫn, sinh động tới người xem từ ván đầu tiên cho tới trận chung kết để tìm ra Trạng Cờ đất Việt đầu tiên trong thời đại mới: danh thủ Phạm Quốc Hương (Hà Nội).

Có thể tin tưởng rằng, với những giá trị mang tính truyền thống với sức sống vững chắc và lâu bền ấy, cờ tướng Việt Nam đã, đang và sẽ ngày càng phát triển mạnh mẽ, từ phong trào tới sân chơi đỉnh cao.

KỲ QUÂN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bóng đá trong nước

Bóng đá quốc tế

Quần vợt

Nadal và Thiem ở chung kết Roland Garros 2019

Roland Garros 2020: Nadal và Thiem bị “nhốt chung” nhánh đấu, Murray và Wawrinka đụng độ ngay vòng đầu

Kết quả bốc thăm “trái ngang” của giải đơn nam Roland Garros - French Open 2020 đã khiến giới mộ điệu ngã ngửa vì bị bất ngờ và cảm giác kích thích. Trong khi “Vua sân đất nện” Rafael Nadal và “Hoàng tử sân đất nện” Dominic Thiem “bị nhốt chung nhánh đấu”, khả năng sẽ đối đầu ở chung kết, Andy Murray cũng sẽ đụng Stan Wawrinka ngay từ vòng đấu đầu tiên trong “trận đại chiến của những tay vợt sở hữu 3 danh hiệu Grand Slam”…

Tốc độ

Anna van der Breggen cán đích đầu tiên

Tay đua Van der Breggen lập cú đúp ghi tên mình vào lịch sử giải xe đạp thế giới

Nếu như chiếc HCV nội dung cá nhân tính giờ đoạt được hôm thứ Năm có phần may mắn do đối thủ người Mỹ Chloe Dygert gặp tai nạn trên đường đua, thì ở nội dung đường trường ngày hôm qua, nữ tay đua người Hà Lan Anna van der Breggen đã giành chiến thắng xứng đáng, lập cú đúp vàng để ghi tên mình vào lịch sử giải xe đạp thế giới.