Russian Premier League - Cách mạng hàng thủ 5 người

Bóng đá Nga thường được xem là lạc hậu, manh mún và cổ lỗ hơn rất nhiều so với những làng bóng phía Tây của châu Âu và đó là lý do giải Ngoại hạng Nga (Russian Premier League - RPL) vẫn bị đánh giá thấp hơn rất nhiều so với những làng bóng “hạng 2” như là Pháp, Bỉ… dù đã có rất nhiều tiền được đổ vào khu vực này.

Trong những năm gần đây, những đội bóng mạnh nhất của RPL, như là CSKA, Rubin Kazan thường ra sân ở đấu trường châu Âu với những đội hình nặng tính phòng ngự tiêu cực, vì ai cũng hiểu, để chống lại những đội bóng thực dụng và hay hơn, các đội bóng Nga không còn sự lựa chọn nào khác. Tuy vậy, đang có một cuộc cách mạng thật sự xuất hiện ở RPL, khi các đội bóng lựa chọn những đội hình phòng thủ 5 người – hoặc 3 người tuy theo cách nhìn – để xây dựng nền tảng chiến thuật chứ không phải chỉ đơn thuần là gia cố hàng thủ mang tính tiêu cực.

Đội hình 5 cầu thủ phòng ngự từng được trông thấy nhiều ở những giải đấu khác nhau, ở nhiều đội bóng khác nhau, cả trong hiện tại lẫn quá khứ. Ở Serie A, Juventus của Antonio Conte (hiện là HLV trưởng của Chelsea và ông cũng đang áp dụng đội hình này cho đội bóng chủ sân Stamford Bridge) thường sử dụng 3 cầu thủ trung vệ và 2 cầu thủ chạy cánh để chiếm ưu thế áp đảo trên toàn lãnh thổ nước Ý. Giờ đây, đây là xu hướng, phong cách chung của hơn phân nửa đội bóng của Serie A. Costa Rica cũng từng sử dụng đội hình 5-4-1 để lọt đến tứ kết World Cup 1990, hay Chile đã thắng Copa America đầu tiên hồi năm 2015 cũng với một đội hình 5 cầu thủ phòng ngự tương tự.

Hiện tại, chiến thuật này, đội hình này bắt đầu lan tràn ở RPL, có 8 trong tổng số 16 đội bóng đã bắt đầu ra sân với đội hình này, biến chiến thuật tưởng chừng như là trò chơi của những năm 1990 trở thành một cuộc cách mạng thật sự. Chứng kiến sự bùng nổ đó, cầu thủ người Tây Ban Nha trị giá 10 triệu EUR của Rubin Kazan nhận định: “Điều mà tôi ngạc nhiên nhất đến thời điểm này khi thi đấu ở RPL chính là các đối thủ thường sử dụng hàng hậu vệ 5 người, ở Tây Ban Nha, chuyện này hiếm khi xảy ra”.

Trong quá khứ, không phải đội hình này chưa được những đội bóng Nga sử dụng. Hồi những năm 1990, Zenit đã áp dụng đội hình 3 trung vệ và gặt hái được một số thành công. Đến đầu năm 2000, CSKA của Valery Gazzaev cũng giành được một số danh hiệu với bộ ba trung vệ là Sergei Ignashevich và anh em nhà Berezeutskiy. Tuy vậy, tại sao giờ đây hệ thống này lại trở nên phổ biến? Ai là người tái sử dụng đội hình này lần đầu tiên? Đó là Oleg Vesilenko, người nắm Ural trong mùa giải 2013-2014 muốn tìm ra điều gì đó mới mẻ và chuyển từ sơ đồ 4-2-3-1 sang sơ đồ 3-5-2. Kể từ đó, cuộc cách mạng đã bắt đầu nhen nhóm cho đến khi bùng phát một cách mạnh mẽ…

Theo sau Ural, có không ít hơn 4 đội bóng Nga bắt đầu thử nghiệm hệ thống phòng ngự này. Anzhi, với gánh nặng từ Europa League, đã áp dụng đội hình này ở đấu trường châu Âu. Volga, một CLB đang rất chật vật ở thời điểm đó cũng đã trụ hạng thành công dựa trên đội hình này. Rồi đến Spartak Moskva, được huấn luyện bởi Valery Karpin, cũng áp dụng sơ đồ này. Ở thời điểm đó, mỗi đội đếu có một lý do chơi với 5 cầu thủ phòng ngự, trong đó có 3 trung vệ, và đó là chuyện dễ hiểu, để rồi giờ đây, người ta nhận ra rằng, đội hình này đã trở nên quá quen thuộc và hữu dụng với nhiều đội bóng Nga.

HLV Berdyev sau khi bị Rubin sa thải đã chuyển sang FC Rostov và thay đổi hoàn toàn hình hài của đội bóng này bằng đội hình 5 người phòng thủ. Ở nửa đầu mùa giải 2014-2015, Rostov với đội hình 4-2-3-1 chỉ giành được vỏn vẹn 11 điểm/45 điểm tổng cộng, nhưng với đội hình 5-4-1, Berdyev đã mang về 18 điểm ở nửa sau mùa giải, trong đó có 4 trận thắng liên tiếp, giúp Rostov tránh xa khu vực đèn đỏ và trụ lại được ở RPL. Đến mùa sau, Rostov với đội hình này đã viết nên câu chuyện thần tiên khi giành được vé tham dự Champions League và hiện họ vẫn đang chơi không tồi ở cả RPL lẫn đấu trường châu Âu. Thành công của Rostov biến những cầu thủ như Timofey Kalachev hồi sinh, từ một tiền vệ cánh phải đơn thuần đã 34 tuổi trở thành một cầu thủ công thủ toàn diện ở hành lang biên phải tràn đầy năng lượng, kỹ năng lợi hại, khiến nhiều đội bóng khác, có cả Ajax phải e dè.

Và cuộc cách mạng đó vẫn chưa dừng lại…

KHOA ĐẶNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bóng đá trong nước

Đội trẻ Đà Nẵng trong trận đấu tập tại Đà Sơn. Ảnh: TỊNH ĐẾ

Đội trẻ Đà Nẵng suýt trở thành F1

Các thành viên của CLB Đà Nẵng một phen giật mình khi thông báo mới đây của nhà chức trách Đà Nẵng trong việc truy vết khi đã có 1 trường hợp F0 xuất hiện tại đại bản doanh của đội bóng sông Hàn.

Bóng đá quốc tế

Quần vợt

Osaka châm đuốc lên đài lửa Thế vận hội

Osaka biểu tượng mới của thể thao Nhật Bản

Hôm nay 25-7, tay vợt Naomi Osaka - niềm hy vọng “vàng” của quần vợt nói riêng và thể thao Nhật Bản nói chung, sẽ bước ra sân đấu chơi trận đầu tiên của mình ở nội dung đơn nữ quần vợt, để đấu với Zheng Saisai (Trung Quốc). Osaka không chỉ đại diện riêng bản thân cô, mà còn đại diện cho khát vọng Olympic của chủ nhà Nhật Bản.