Muốn “xóa sổ” một đội bóng, hãy…sở hữu nó

Xin lấy ý tựa đề cuốn sách nổi tiếng: Cách tốt nhất để cướp một ngân hàng là sở hữu (làm chủ) một ngân hàng (The Best Way to Rob a Bank is to Own One) đề cập những vấn đề và hệ lụy của vụ sụp đổ hệ thống định chế tài chính tiết kiệm và cho vay tại Mỹ cuối những năm 90 thế kỷ 20 của Giáo sư William Black, để nói chuyện thời sự về đầu tư trong bóng đá Việt Nam…

Tất nhiên, tính chất của vấn đề không đơn giản như tiêu đề cuốn sách. Nội dung của cuốn sách nói đến một giai đoạn mà ở đó, việc sở hữu và điều khiển một ngân hàng ít được kiểm soát chặt chẽ, dẫn đến sự đổ vỡ về mặt quản trị. Nói cách khác, khi hệ thống quản lý kém thì người ta mới có khả năng thực thi cách điều hành có mục đích xấu.

Trở lại với câu chuyện bóng đá Việt Nam và tinh thần của cuốn sách ấy. Suốt nhiều năm dài, việc sở hữu một đội bóng lại quá đơn giản như bóng đá chuyên nghiệp đã trải qua 5-7 năm gần đây. Khi bầu Đức và bầu Thắng làm bóng đá, họ cũng “mua” CLB, cũng chuyển đổi phiên hiệu nhưng tinh thần ngày đó khác hẳn giai đoạn “lướt sóng” sau này.

Hai ông bầu đi khai phá ấy làm nghĩa vụ với địa phương là chính khi cả Gia Lai và Long An thời điểm đó đang ở hạng Nhất và đặc biệt là chính lãnh đạo địa phương chủ động tìm đến doanh nghiệp để “gởi gắm”. Từ người trao và người nhận đều có tâm huyết như nhau và chính cái nền tảng đúng đắn ấy mới là nguyên nhân để 2 CLB tồn tại đến bây giờ. Đây là câu chuyện ở Bình Dương, Đà Nẵng.

Trong khi đó, khác một chút nhưng cũng một tinh thần đó là bầu Hiển gầy dựng đội HN T&T từ phong trào để lên chuyên nghiệp, không hề đốt cháy giai đoạn. Đã đầu tư như vậy, làm sao ngày một, ngày hai “bỏ bóng đá” được, nói gì đến chuyện xóa sổ hay chuyển đổi phiên hiệu CLB.

o0o

Nhưng, như tinh thần chính của cuốn sách nổi tiếng của GS. William Black, cái quan trọng chính là hệ thống quản lý kém mới tạo điều kiện để người ta làm bậy. Cái thời làm bóng đá tử tế qua rất nhanh, sau đó chỉ trong một thời gian ngắn, những đội bóng “chẳng biết ở đâu ra” mọc lên như nấm sau mưa. Người ta sở hữu một CLB quá đơn giản và đạt một đẳng cấp nào đó chỉ bằng một cú điện thoại.

Chẳng ở đâu như Việt Nam, đá hạng Nhì không xong, chỉ cần mua lấy suất đá hạng Nhất là một doanh nghiệp đường hoàng sở hữu một CLB. Bỏ thêm nhiều tiền nữa, là mua cầu thủ về để đá lên V-League. Tiêu biểu như trường hợp của Navibank Sài Gòn, chẳng cần một ngày làm bóng đá, cũng có trong tay một CLB V-League.

Sở hữu dễ thì đương nhiên, xóa sổ cũng chẳng có gì khó. Làm gì có ràng buộc nào đâu ngoài chuyện bị mất tiền là hết. Chẳng ai yêu cầu các nhà đầu tư phải hội đủ bao nhiêu điều kiện, thậm chí đến vốn điều lệ cũng chẳng ai kiểm tra. Thời điểm mà quả bong bóng phình to nhất, chỉ cần bỏ ra chưa đến chục tỷ đồng, một doanh nghiệp có thể đường hoàng làm chủ tịch một đội bóng có bề dày lịch sử, toàn quyền quyết định số phận của đội bóng. Đấy chính là tiền đề cho chuyện một bầu mà nhiều đội bóng, một hình thái của “mệnh đề” mà cuốn sách trên đã đề cập.

o0o

Nói như Phó chủ tịch Lê Hùng Dũng “bóng đá Việt Nam cảm ơn các ông bầu”, tuy nhiên, chính các ông bầu cũng là tác nhân gây nên sự rối loạn và mất cân bằng của bóng đá Việt hiện nay. Nhưng đấy chỉ mới là một nửa sự thật, một nửa còn lại chính là hệ thống quản lý như thế nào để các ông bầu có thể thao túng cả một làng cầu và thoải mái quyết định vấn mệnh của các CLB bất kể truyền thống, lịch sử.

Giới tài chính đang chiêm nghiệm tinh thần cuốn sách của GS. William Black trong bối cảnh vấn đề “sở hữu chéo” các ngân hàng đang “nóng” hiện nay. Một trong những cái phết, phẩy hệ lụy của cái sự “sở hữu chéo” ấy chính là bóng đá Việt Nam, nhiều năm qua đã sống trên túi tiền và quyền quyết định của những người dễ dàng sở hữu nó. 

Hồ Việt

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nữ trọng tài Hà Thị Phượng. Ảnh: ĐOÀN NHẬT

Trọn vẹn ý nghĩa

Hồi đầu năm, việc nữ trợ lý trọng tài Hà Thị Phượng không vượt qua bài kiểm tra thể lực nên bị loại, bỏ mất cơ hội trở thành nữ trọng tài đầu tiên trong lịch sử tham gia điều hành các trận bóng nam chuyên nghiệp ở Việt Nam, khiến nhiều người cảm thấy rất tiếc. Tất nhiên là không nên có chuyện du di, bởi là nam hay nữ thì cũng phải đáp ứng mọi tiêu chí để có thể hoàn thành nhiệm vụ.