Muôn nỗi rối ren hay là những mối quan hệ phù du trong bóng đá

1. Thế là tất cả tượng đài của bóng đá Việt Nam trong lịch sử đã biến mất. Thể Công là phiên hiệu cuối cùng bị xóa tên sau những Công an Hà Nội, Tổng cục Đường Sắt, Cảng Sài Gòn, Hải Quan, Sở Công nghiệp. Những tượng đài mới xây, chỉ mới trát vữa chưa kịp sơn phết, như Công an TPHCM cũng đã bị xóa sổ. Có cảm tưởng công an bây giờ chuyên tâm vào nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự chứ không còn đi đá bóng nữa. Quân đội cũng thế, kể từ khi Quân khu 4 được đem rao bán thì đến lượt quân đội cũng nối gót công an, bổn phận của người lính bây giờ có vẻ như là tập trung canh giữ đất đai biển trời Tổ quốc.

Đã có nhiều người buồn. Buồn tê tái. Tấm lòng hoài cổ bây giờ mới có dịp trải ra, thấm thía. Nhưng biết làm sao được. Cũng như một ngày, chiếc máy cày thay thế con trâu, cầu xi măng thay cho cầu tre lắt lẻo, ắt hẳn cũng gây nên nhiều sầu muộn cho những tấm lòng nặng nợ với phong vị đồng quê. Nhưng cầu xi măng thì vững chắc và tiện dụng hơn “cầu tre lắt lẻo gập ghềnh khó đi”, và máy cày giải phóng sức lao động của người nông dân và đem lại năng suất cao hơn gấp nhiều lần trong canh tác.

Navibank Sài Gòn còn phải cố gắng rất nhiều để chứng tỏ mình là ai!

2. Có một thực tế mà chúng ta dù đau đáu với những miếu đường xưa cũ cũng không thể tránh né: Đã đến thời mọc lên những tòa nhà cao tầng hiện đại. Quy luật phát triển của xã hội đã tạo ra nhiều thực trạng không thể đảo ngược: các phương tiện thông tin-giải trí nghe nhìn cạnh tranh quyết liệt với sách. Chúng ta không thể cấm trẻ em xem tivi, chát chít, lướt web... để bảo vệ sự độc quyền của sách. Cách duy nhất và đúng nhất: Mỗi nhà văn phải nỗ lực sáng tạo và tìm tòi để cho ra đời những tác phẩm hấp dẫn đủ sức lôi kéo độc giả quay về với trang chữ, chứ không thể rao giảng về sự thiêng liêng của văn chương là đủ. Thể thao, để phát triển, cũng không thể quay ngược bánh xe lịch sử: Đã đến thời của bóng đá doanh nghiệp.

3. Vì chỉ bóng đá doanh nghiệp mới có đủ tiềm năng và động lực thúc đẩy bóng đá nước nhà đi lên. Đã qua rồi thời của công an, quân đội, công nhân làm bóng đá. Các nhân vật này một thời từng đóng vai người hùng trên sân cỏ, đúng thế, nhưng bây giờ họ không tìm ra đủ lý do để duy trì sự hiện diện của mình. Nhân vật trung tâm thời bây giờ là doanh nhân - một cuộc chuyển giao mang tính tất yếu. Đó không thuần túy là sự chuyển dịch trong thể thao. Nó phản ánh guồng quay của xã hội - mà thể thao là một trong những chiếc bánh răng cưa.

Thực tế chứng minh chỉ bóng đá doanh nghiệp mới đem được những Kiatisak, Dusit, Thonglao, Lee Nguyễn về phố núi và đem Calisto về xứ rượu Gò Đen. Chỉ doanh nghiệp mới đưa được người Brazil Denilson sang Việt Nam và đưa được người Việt Nam Lê Công Vinh sang Bồ. Chỉ doanh nghiệp mới thành lập được học viện Asernal - Hoàng Anh Gia Lai và sắp tới là học viện Porto tại Đà Nẵng... Và nếu không có các doanh nghiệp, V-League không thể tồn tại. Cuối cùng, bóng đá doanh nghiệp là nguyên nhân gián tiếp giúp đội tuyển Việt Nam lên ngôi cao nhất ở cúp Đông Nam Á vừa rồi.

4.
Thực tế, cứ mỗi khi V-League chuẩn bị bắt đầu một mùa giải mới, người hâm mộ lại chờ đợi những nét mới, những vụ chuyển nhượng chấn động, những kế hoạch siêu tưởng từ các đội bóng doanh nghiệp. Những đội bóng kiểu cũ, hoặc nửa cũ nửa mới như Nam Định, Sông Lam Nghệ An, Đồng Tháp, Khánh Hòa... không đủ khả năng để tạo nên một vụ nổ Big Bang.

Nhưng bóng đá doanh nghiệp trong giai đoạn này vẫn bộc lộ không ít mặt trái của nó. Bên cạnh những câu lạc bộ có lối làm bóng đá căn cơ, lâu bền, có chiến lược hẳn hoi như Hoàng Anh Gia Lai, Đồng Tâm Long An, Becamex Bình Dương, T&T Hà Nội, có không ít những doanh nghiệp làm bóng đá theo kiểu thời vụ. Những doanh nghiệp này đau cùng một thứ bệnh, nhiễm cùng một thứ virus - virus ăn xổi. Triệu chứng rất dễ thấy: thích thì nhảy vào không thích thì nhảy ra, ham cái lợi trước mắt chứ không chuộng cái lợi lâu dài, tóm lại vì cái két sắt của mình chứ hoàn toàn không vì bóng đá. Điều đó cắt nghĩa tại sao trong vòng 10 năm qua, kể từ ngày V-League được khai sinh, tên các đội bóng cứ thay đổi xoành xoạch.

Những Đoàn Nguyên Đức, Võ Quốc Thắng hiển nhiên vẫn xem lợi ích kinh doanh là mục tiêu số một khi bắt tay với bóng đá, nhưng tôi tin đó là những doanh nhân yêu bóng đá thực sự. Không có tình yêu, đội bóng sẽ thay đổi phiên hiệu như gã bướm ong thay đổi một người tình. Tình yêu không cần những mối quan hệ phù du đó. Tất nhiên, bóng đá cũng không.

5.
Như đã nói, doanh nghiệp hóa bóng đá là xu thế phát triển có tính quy luật. Nhưng không phải ai trong chúng ta cũng nhìn ngay ra được quy tắc vận hành của nó. Người lính và đông đảo các cổ động viên của Thể Công sẽ dễ chấp nhận hơn nếu vì không thể biện minh cho sự tồn tại của mình trong cơ chế thị trường, Thể Công quyết định rút lui khỏi bóng đá để cất oai danh vào phòng truyền thống. Dù đáng buồn nhưng lịch sử sẽ ghi nhận điều đó như một nét son. Nhưng khi Thể Công đem bán đội bóng cho Thanh Hóa để đến lượt Thanh Hóa đem đứa con ruột của mình đi phát mãi cho Hà Tĩnh thì cả hai đều bày ra một gương mặt thật ê chề. Quy luật phát triển của bóng đá đương đại đâu có cần những hành động gây tổn thương đến tình cảm của người hâm mộ đến vậy.

Người viết bài này nếu có dịp sẽ quay trở lại những trường hợp éo le này, kể cả mối hôn nhân cơ học giữa Quân khu 4 và Navibank để cho ra đời một đội bóng không biết đại diện cho ai và tiêu biểu cho cái gì. Và liệu những cuộc mua bán chớp nhoáng kể trên có sẽ giúp ích gì cho sự phát triển của bóng đá nước nhà hay chỉ khiến cuộc chơi chưa kịp định hình lại chất chồng thêm muôn nỗi rối ren? 

Chu Đình Ngạn

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bóng đá trong nước

Bóng đá quốc tế

Quần vợt

Andrey Rublev

Noventi Open (Halle): Rublev thắng trận thứ 30 ở “nội chiến nước Nga”, nhưng Medvedev bị loại

Hàng loạt tay vợt Nga đã ra sân ở Noventi Open (Halle) - giải đấu thứ 2 của mùa giải sân đất nện năm nay. Trong khi Daniil Medvedev bị Jan-Lennard Struff (Đức) loại với điểm số 6-7 (6-8), 3-6; Andrey Rublev đương đầu với đồng hương Karen Khachanov ở trận “nội chiến nước Nga” và đã đánh bại đối thủ với điểm số 6-3, 7-6 (7-5).

Các môn khác