Bóng đá Hà Lan làm nên lịch sử như thế nào?

Kỳ cuối: Vì sao Hà Lan chỉ vô địch mỗi euro 1988?

Mọi người đều biết: Marco Van Basten là ngôi sao sáng nhất, không chỉ của đội Hà Lan mà của cả VCK Euro 1988. Còn đây là chi tiết ít ai biết đến: Johan Cruyff phải thuyết phục mãi, Van Basten mới chịu tham dự giải đấu này!

Trước đó, Van Basten thường xuyên chấn thương, nhưng đấy chỉ là chi tiết vặt vãnh (nếu Van Basten chưa thật sự bình phục, Rinus Michels mời anh tham dự Euro làm gì). Chẳng qua là Van Basten không thật sự khao khát dự giải - dù đấy là Euro, một trong hai giải bóng đá lớn nhất thế giới.

Ngoài Van Basten, Hà Lan khi ấy còn có nhiều tiền đạo khác, như Wim Kieft hoặc John Bosman. Ở thời điểm 1988, Van Basten chưa vươn đến tầm cỡ của một ngôi sao hàng đầu thế giới, không thể thay thế, nên có hay không có anh cũng chẳng phải là chuyện lớn. Trên thực tế, HLV Michels đã không dùng Van Basten trong trận ra quân. Hà Lan thua Liên Xô ở trận mở màn. Michels đưa Van Basten ra sân ở trận kế tiếp. Anh lập ngay một hat-trick trong trận quyết đấu với Anh. Phần còn lại của kỳ Euro này là cả một lịch sử lớn, kết thúc bằng bàn thắng vô tiền khoáng hậu của Van Basten trong trận chung kết. Thắng lại Liên Xô ở trận cuối cùng, Hà Lan vô địch Euro 1988. Và đấy là chức vô địch quan trọng duy nhất xưa nay của nền bóng đá nổi tiếng này.

Vì sao Hà Lan chỉ vô địch mỗi Euro 1988? Đấy là một trong những bí ẩn lớn của bóng đá thế giới, đồng thời cũng là một trong những đặc điểm lớn nhất của bóng đá Hà Lan.

Hà Lan có hai cơ hội tốt hơn rất nhiều so với Euro 1988. Thứ nhất là kỳ Euro tiếp theo, năm 1992, khi Hà Lan đã thật sự trở thành đội bóng mạnh nhất thế giới. Lúc bấy giờ, ai cũng đã biết bộ ba lừng danh Van Basten, Ruud Gullit, Frank Rijkaard. Cuối năm ấy, Van Basten sánh vai Michel Platini và Johan Cruyff trong hàng ngũ hiếm hoi các huyền thoại bóng đá 3 lần đoạt “Quả bóng vàng châu Âu”. Đấy cũng là năm mà Ronald Koeman vừa ghi bàn duy nhất trong trận chung kết, giúp Barcelona lần đầu tiên có cúp C1 châu Âu. Tóm lại, cả một “thế hệ vàng” rực rỡ của bóng đá Hà Lan đang vươn đến đỉnh điểm phong độ tại Euro 1992. Và hơn thế nữa. Khi ấy, Dennis Bergkamp cũng đã vươn lên như một sự nối tiếp tuyệt vời những gì Van Basten sẽ để lại. Trong tư cách ĐKVĐ, Hà Lan dễ dàng chiếm ngôi đầu bảng (đè bẹp Đức -  đối thủ truyền kiếp của họ). Ngăn cản Hà Lan với trận chung kết chỉ là Đan Mạch, đội được đặc cách dự VCK sau khi Nam Tư bị cấm dự giải theo lệnh cấm vận chung của Liên Hiệp Quốc. Nhưng Hà Lan thua Đan Mạch trên chấm 11m luân lưu ở vòng bán kết.

“Thánh” Johan (giữa), người để lại ảnh hưởng vô cùng lớn ở Hà Lan.

Tám năm sau, trong tư cách chủ nhà Euro, với một “thế hệ vàng” khác cũng đang chín muồi sau khi cùng Ajax Amsterdam vô địch Champions League 1995, Hà Lan lại được xem là ứng cử viên vô địch nặng ký nhất giải. Họ lại thua Italia trên chấm 11m luân lưu. Kể cả những quả phạt đền trong trận đấu lẫn những quả luân lưu sau 120 phút bất phân thắng bại, Hà Lan sút hỏng đến 5/7 quả 11m ở trận gặp Italia!

Có phải vì “thánh” Johan?

Ở Hà Lan, ai cũng sùng bái Johan Cruyff, và khi Cruyff nói rằng sút 11m luân lưu là điều không thể tập luyện thì ai cũng cho rằng đấy là một chân lý. Với tư tưởng định sẵn là không nên tập sút 11m “như những kẻ ngốc”, Hà Lan bị loại khỏi 3 kỳ Euro liên tiếp (1992, 1996, 2000) vì thất bại trong loạt sút luân lưu 11m. Họ cũng đã thua Brazil ở bán kết World Cup 1998 vì những quả 11m cay nghiệt.

Đấy là một nguyên nhân lớn, nhưng không phải là nguyên nhân duy nhất khiến bóng đá Hà Lan thường xuyên thất bại tại Euro hoặc World Cup. Hãy trở lại với trường hợp của Van Basten, như đã nêu trên. Không dự Euro thì… có sao đâu? Thầy anh, Johan Cruyff, thậm chí còn quay lưng với World Cup 1978, không thèm dự giải khi đang ở đỉnh cao danh vọng. Sau này, Jaap Stam cũng có suy nghĩ như vậy. Anh nói: “Cần quái gì Euro hay World Cup. Đấy chỉ là nơi mà bạn bị giam lỏng trong suốt 1 tháng, cấm gặp vợ con, tự nhốt mình trong phòng khách sạn, với cái TV chỉ nói rặt những thứ tiếng lạ. Tôi ngán đến tận cổ. Một lần là quá nhiều rồi”.

Van Basten (trái) và Ruud Gulit ở thời đỉnh cao năm 1989, tức một năm sau EURO 1988.

Suy nghĩ của giới bóng đá Hà Lan là như vậy. Họ quan tâm đến vẻ đẹp của lối chơi bao nhiêu thì lại xem thường những sự trói buộc bấy nhiêu. Và họ không bao giờ biến mình thành nô lệ của việc khoác áo ĐTQG tham dự Euro hay World Cup. Edgar Davids thà bị đuổi khỏi Euro 1996 còn hơn phục tùng những mệnh lệnh mà anh cho là vô lý trong đội. Ngay cả Ruud Gullit cũng tự rút tên khỏi World Cup 1994 vì bất đồng quan điểm với ban huấn luyện. Rồi Van Basten và Patrick Kluivert thì lo cãi nhau đến nỗi đội tuyển Hà Lan tại Euro 2004 chỉ có thể bao gồm một trong hai người.

Trong rất nhiều điều mà giới bóng đá Hà Lan cho là quan trọng, thì đoàn kết với nhau để nhắm đến các danh hiệu lớn là thứ cuối cùng được xem trọng. Ở trận chung kết World Cup 1974, Hà Lan mở được tỷ số khi đối thủ của họ trong trận chung kết là các cầu thủ Đức đều chưa thể chạm chân vào bóng! Toàn đội lập tức chia thành 2 phe. Johan Cruyff cầm đầu phe muốn “trình diễn”. Van Hanegem cầm đầu phe muốn chiến đấu để bảo vệ thành quả trước “bọn Đức đáng ghét”. Và Đức thắng ngược trong bối cảnh 2 phe ngay trong đội hình Hà Lan hiếm khi chuyền bóng cho nhau!

Nói vậy để thấy, chức vô địch Euro 1988 đối với nền bóng đá này quý như thế nào.

Chúng tôi đã có thể vô địch Euro 2000 nếu Johan Cruyff không phải là một huyền thoại, hoặc nếu huyền thoại Cruyff đừng quá ngu ngốc”! Chuyên gia bóng đá Hà Lan Gyrui Vergouw chua chát bình luận

Thanh Quế

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Gareth Bale đá chính lần đầu tiên giúp Tottenham khởi đầu thuận lợi. Ảnh: Getty Images

Europa League: Bóng đá Anh đại thắng

Sau liên tiếp kết quả ấn tượng tại Champions League, các đại diện Premier League như Tottenham, Arsenal hay Leicester đều giành chiến thắng trong loạt trận khởi đầu của Europa League.

Champions League

Premier League

La Liga

Serie A

Bundesliga 1

Bayern Munich cân nhắc mua sắm ngôi sao

Dịch bệnh COVID-19 làm cho tài chính của Bayern Munich gặp khó khăn nên dù đã có trong tay danh hiệu vô địch Bundesliga, họ vẫn còn chờ đợi Cúp Quốc gia và Champions League để cân nhắc chuyện mua sắm cầu thủ cho mùa giải tới.

Ligue 1

Moise Kean ăn mừng bàn thắng cùng Kylian Mbappe

PSG thắng lớn dù hụt quân

Chấn thương và án treo giò khiến HLV Thomas Tuchel phải tung ra những tân binh ngay từ đầu trận đấu với Nimes nhưng chừng ấy vẫn quá đủ để PSG có chiến thắng đậm đà.

Các giải khác

Kỷ lục gia Romelu Lukaku

Từ kẻ thất sủng ở Manchester United, Romelu Lukaku cùng Inter Milan bay bổng ở Europa League. Anh không chỉ là con bài chiến thuật quan trọng của đợi mà ghi bàn không ngớt để thiết lập kỷ lục mới ở đấu trường châu Âu.