Kẻ thù giấu mặt

Sang chấn tâm lý trong bóng đá

Clarke Carlisle, Chủ tịch Hiệp hội cầu thủ chuyên nghiệp Anh tin rằng hàng trăm cầu thủ đang có những vấn đề về tinh thần. Ít nhất 150 cựu cầu thủ ở xứ sở sương mù đang phải ngồi nhà lao. Rất nhiều nghiên cứu chỉ ra những bệnh lý về tinh thần xuất hiện ở tần suất cao hơn hẳn trong nhóm cầu thủ đã giải nghệ…

Trường hợp ai cũng biết là Paul Gascoigne. Cựu cầu thủ của Lazio, Tottenham Hotspur và tuyển Anh đã phải vật lộn với chứng nghiện rượu và rối loạn hành vi nhiều năm nay. Trong lần xuất hiện trước công chúng cách đây chưa lâu, anh tiết lộ đã chết đi sống lại đến 19 lần sau những trận say bí tỉ. Đối thủ một thời của Gascoigne là cựu hậu vệ của Arsenal - Kenny Sansom - cũng lâm vào tình cảnh tương tự. Sansom từng khoác áo tuyển Anh 86 lần đã thú nhận bản thân là “một kẻ vô gia cư, nghiện rượu và phải ngủ trên ghế đá công viên”.

Thói nghiện rượu đã khiến Paul Gascoigne mất đi nhiều thứ.

Bế tắc về tinh thần có thể dẫn đến bi kịch. Năm 2011, trường hợp tự tử của Gary Speed chưa đầy 24 giờ sau khi anh xuất hiện trên sóng truyền hình đã gây bàng hoàng trong công chúng. Với những người theo dõi cuộc phỏng vấn, mọi chuyện có vẻ vẫn rất hạnh phúc với cựu cầu thủ của Leeds United, không ai ngờ điều đau lòng lại xảy ra quá chóng vánh như vậy.

Không phải mọi trường hợp công khai vấn đề của mình đều nhận được sự ủng hộ. Cựu tiền đạo của Liverpool - Stan Collymore - sau khi cho biết mình mắc chứng trầm cảm trên Twitter, một số người cho rằng anh đang cố tình lôi kéo sự chú ý và dùng bệnh tình để bào chữa cho những hành vi lầm lỗi trong quá khứ.

Một nghiên cứu quy mô gần đây trên 121 cựu cầu thủ chuyên nghiệp cho thấy hơn 1/3 mang những chứng bệnh do rượu và thuốc lá gây nên, 39% có những dấu hiệu rối loạn hành vi. Vincent Gouteberge, Trưởng bộ phận y tế của Liên đoàn cầu thủ chuyên nghiệp quốc tế (FIFPro) cho biết: “Khi cầu thủ giải nghệ, cuộc sống chẳng còn nhiều điều mới mẻ và rất dễ vướng vào stress”. Trung bình, quãng đời thi đấu đỉnh cao của mỗi cầu thủ Anh là 7 năm và sau khi giã từ sân cỏ, thu nhập của họ giảm khoảng 75%. Trở về với cuộc sống không bóng đá, nhiều người rất khó thích nghi. Trong cuốn tự truyện Gazza, Paul Gascoigne viết: “Bóng đá là tất cả những gì mà tôi biết, vì vậy, không được xỏ giày ra sân là một niềm đau khôn tả. Tôi uống rượu để quên đi ngày dài”.

o0o

Bên cạnh nhóm cầu thủ đã giải nghệ, cầu thủ trẻ cũng rất dễ bị ảnh hưởng bởi những sang chấn tâm lý. Ở Anh, mỗi năm có hơn 700 cầu thủ bị ném ra đường khi mới trên dưới 20 tuổi vì không thể tìm kiếm được hợp đồng chơi bóng. Độ tuổi nhạy cảm này rất dễ sa ngã, buồn nản và suy sụp nếu không có định hướng đúng đắn.

Nhiều người hẳn còn nhớ trường hợp của Micheal Johnson cách đây chỉ ít năm. Anh được ví là thủ lĩnh tương lai của tuyển Anh, từng khoác áo Man.United và Man.City. Những ngày tập luyện ở sân Old Trafford, khi Gary Neville bảo: “Tớ không thích hộp đêm”, Michael liền mỉa mai: “Cậu không thích ư? Ở đó có bia bọt, nhạc sàn, gái xinh… còn gì để đòi hỏi nữa”. Neville vẫn bảo lưu quan điểm: “Tớ không thích. Đơn giản vậy thôi”.

Chẳng có gì ngạc nhiên khi Neville sau này đá hơn 600 trận cho các CLB và khoác áo Tam sư 85 lần. Micheal Johnson bị vắt kiệt sức sau những cuộc chơi thâu đêm. Từ một cầu thủ đầy hứa hẹn với lối chơi thông minh, anh cứ đuối dần ở Man.City. Khi bị đẩy sang Leicester City, anh được báo chí “để mắt” nhờ 1 lần chiếc Mercedes của anh gặp tai nạn lúc 3 giờ sáng. Lần gần nhất người ta thấy anh ra sân là vào tháng 10-2009 ở Carling Cup. Năm 2012, anh buộc phải tuyên bố từ bỏ bóng đá.

Hiện tại, các CLB ở Premier League đều có bộ phận chuyên trách về sức khỏe tâm lý cho cầu thủ. Đường dây nóng cũng luôn sẵn sàng 24/24 để cầu thủ có thể tư vấn bất kỳ lúc nào. FA cũng đã phát động một chiến dịch mạnh mẽ để nâng cao ý thức và các biện pháp ngăn chặn tâm lý tiêu cực ảnh hưởng đến giới cầu thủ. Carlisle, cựu cầu thủ của Northampton chia sẻ: “Hệ thống và cơ chế điều trị những vấn đề về sức khỏe tinh thần hiện tại là điều mà chúng tôi mơ cũng không có được khi còn thi đấu. Cầu thủ đã bắt đầu được nhìn nhận như là những con người bình thường hơn là những thứ tài sản”.

VŨ ĐỨC NGUYÊN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất