Jack Wilshere và sự thể chế hóa

Trong phim “Nhà tù Shawshank” (1 trong 10 bộ phim hay nhất mọi thời đại - sản xuất năm 1994), phạm nhân Red đã miêu tả về bốn bức tường nơi mình ở bằng đoạn tự sự như sau: “Ban đầu, bạn ghét chúng. Nhưng càng về sau, bạn dần thích ứng với chúng. Khi một quãng thời gian vừa đủ trôi qua, bạn sẽ cảm thấy không thể sống thiếu căn phòng ấy. Đó là sự thể chế hóa”.

“Thể chế hóa” (institutionalize) được hiểu, khi một ai đó bị môi trường tác động, khiến cho từ chỗ bản thân là một “sự khác biệt”, sau lại thay đổi suy nghĩ, lối sống - dần trở nên bão hòa và phai nhạt phần tính cách vốn có để hòa nhập cùng hoàn cảnh. Cũng như Red và căn phòng kín ở nhà tù Shawshank, hình ảnh của tiền vệ 22 tuổi Jack Wilshere và đội bóng của anh hiện tại, cũng có thể xem là một dạng của sự thể chế hóa.

1. Wilshere từng là một cầu thủ rất cá tính từ khi còn rất trẻ. Anh nổi tiếng bởi sự ngỗ ngược và thường gây ra những rắc rối cả trong lẫn ngoài sân cỏ. Đó là một mẫu thanh niên bất cần, không ngán ngại bất kỳ ai hay điều gì.

Với một đội bóng đi chinh phục, một cầu thủ không biết sợ hãi luôn là những điểm tựa quan trọng và cần thiết. Họ là hình ảnh đầu tiên mà HLV và đồng đội sẽ trông vào khi tập thể ấy đối mặt với những thử thách.

Wishere có những phẩm chất ban đầu rất đáng lưu ý. Anh hoàn toàn có thể trở thành thủ lĩnh nếu phát triển chúng theo hướng tích cực. Ở một góc nhìn nào đó, Jacky thậm chí có thể trở thành một phiên bản khác của Roy Keane - một người sẵn sàng lao vào mọi đối thủ, nếu họ gây hấn hoặc cản trở đội bóng của anh giành chiến thắng.

Ở Emirates, giữa một loạt những cái tên gợi đến hình ảnh ngoan hiền và lành tính, Wilshere đúng nghĩa là một sự khác biệt. Nhưng đấy chỉ là điểm khởi đầu. Anh có tiềm năng và tố chất không phải bàn cãi. Nhưng trong hơn nửa thập kỷ ở Arsenal, anh luôn phải đối mặt với hai vấn đề lớn, bao gồm sự ổn định về vị trí thi đấu và những ca chấn thương. Chúng ngăn cản anh trở thành một thủ lĩnh thực thụ tại Emirates.

2. Tạm không nói đến vấn đề về chuyên môn, sự phát triển của Jacky bị “chững” lại phần quan trọng cũng là vì môi trường làm việc không thực sự lý tưởng nhất.

Hầu hết các đồng nghiệp của anh đều gợi lên hình ảnh của sự hòa nhã và lịch thiệp. Phần lớn đều ngoan ngoãn, biết vâng lời, tôn trọng mối quan hệ trên dưới và có lối sống lành mạnh bên ngoài đời tư. Đó là quan điểm của Wenger khi ông tuyển chọn một cầu thủ.

Jacky không thể không bị ảnh hưởng. Anh là một người trẻ và dễ bị tác động. Anh buộc phải  phát triển con người mình theo hướng mà CLB mong muốn, chứ không phải như phần tính cách vốn có của bản thân.

Từ một cái tên ngang tàng, Jacky đã dần trở nên “ngoan” hơn. Lối chơi của anh vẫn băm bổ, nhưng về cơ bản là đúng tiêu chí “đẹp” mà CLB hướng đến. Đôi lúc, anh tranh cãi với trọng tài, nhưng “trong giới hạn cho phép” và không làm điều gì quá lố. Năng lực chuyên môn chưa thực sự vững vàng, cá tính cũng không rõ nét, nền tảng như vậy thì việc Jacky trở thành người chỉ huy ở Arsenal rõ ràng là điều không thể.

3. Suy cho cùng, Wilshere chỉ là một tính cách Arsenal điển hình. Một người sẽ bị môi trường làm cho bão hòa và xóa nhòa những dấu ấn cá nhân ban đầu.

Không chỉ riêng mình Wilshere, đó còn là hàng loạt những tài năng trẻ khác, những người đã đến Emirates khi chỉ còn là một cậu bé thiếu niên đang chập chững lớn. Họ được chỉ dạy và hun đúc một thứ triết lý bóng đá được xem là lý tưởng. Chúng ăn sâu vào trong tiềm thức mỗi cá nhân và theo họ đến đội 1 khi trưởng thành. Những người như Ramsey, Walcott hoặc Chamberlain có lẽ sẽ không bao giờ thay đổi được “gu” bóng đá mình đã quen thuộc.

Trong phim “Nhà tù Shawshank”, để thoát khỏi nỗi ám ảnh mang tên ngục tù kéo dài gần 3 thập kỷ, Red - khi được trở về với thế giới tự do, đã quyết định treo cổ tự vẫn, nhưng bất thành. Và rồi ông nhận ra cuộc sống vẫn đang níu kéo mình. Và rằng, mình vẫn phải sống để tiếp nối những điều tươi đẹp vẫn còn phía trước.

Ở độ tuổi 22, tương lai vẫn còn dài phía trước với Jack. Liệu rằng sẽ có một biến cố nào đó xảy đến (sự thay đổi nơi băng ghế chỉ đạo chẳng hạn), giống như việc Red được tha bổng trước án chung thân, và Wilshere bỗng nhận ra con đường mình đang chọn là không đúng và anh sẽ thay đổi quan điểm chơi bóng của mình, để trở thành thủ lĩnh đội bóng thành London, một cách xứng đáng nhất?

NGỌC LAN

Các tin, bài viết khác

Bóng đá trong nước

Môn bóng đá nam thuộc Đại hội Thể thao toàn quốc - lần thứ IX năm 2022 là sân chơi để các cầu thủ U21 cọ xát, tích lũy kinh nghiệm. ẢNH: KIM PHỤNG

Bóng đá nam Đại hội Thể thao toàn quốc 2022: Hà Nội hẹn Nghệ An ở chung kết?

Cùng đứng đầu 2 bảng đấu của mình, đương kim vô địch Hà Nội và á quân Nghệ An sẽ gặp 2 đối thủ “dưới cơ” ở vòng bán kết môn bóng đá nam thuộc Đại hội Thể thao toàn quốc - lần thứ IX năm 2022. Nếu thi đấu đúng sức, việc 2 đội thêm một lần gặp nhau ở trận chung kết không có gì bất ngờ.

Bóng đá quốc tế

Quần vợt

Chiến thắng màu hông của tuyển Davis Cup Canada

Davis Cup Finals: Canada thua thảm ở FIFA World Cup, nhưng Canada lại… vô địch World Cup của quần vợt

Các CĐV yêu thể thao của Canada đang phải trải qua những cung bậc cảm xúc rất khác biệt. Có không ít người cảm thấy buồn bã khi đội tuyển bóng đá Canada đã để thua 2 trận đấu liên tiếp ở vòng bảng FIFA World Cup 2022, nhưng ngược lại, đội tuyển quần vợt Canada mới vừa đăng quang ngôi vô địch World Cup của quần vợt - Davis Cup Finals, lần đầu tiên trong đời…