Để mỡ không dán vào thành mạch

Vì trong mảng xơ vữa bao giờ cũng có sự hiện diện của chất mỡ trong máu nên thầy thuốc trước đây thường “trăm dâu đổ đầu… Cholesterol”. Đúng là không nên thừa mỡ trong máu, nhất là loại độc hại vô tích sự như Triglyceride, như rất thường gặp ở người bệnh tiểu đường không được điều trị hiệu quả. Nhưng nếu vì thế rồi cả quyết chuyện gì trục trặc cũng do mỡ máu thì sai. Bằng chứng là không thiếu trường hợp nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não xảy ra ở người có lượng mỡ máu trước đó hoàn toàn trong định mức bình thường.

Nhờ nhiều công trình nghiên cứu trong 2 thập niên gần đây nên thầy thuốc đều rõ về vai trò tối quan trọng của vận tốc luân lưu trong mạng lưới mạch máu, nhất là trong các vi mạch nhỏ li ti trên não bộ, thành tim, đáy mắt, cầu thận… Máu chảy qua các chỗ này khi “kẹt xe” chính là lý do khiến vỡ mạch máu, khiến thiếu máu vùng lân cận. Càng khổ hơn nữa nếu nơi xảy ra tai nạn là vỏ não, thành tim vì tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim là bệnh không dễ cấp cứu. Dòng máu tất nhiên không nghẽn nếu mạch máu đừng chai cứng ở nơi cần mềm dẻo. Nói cách khác, có thể cầm chân nhiều bệnh chứng nghiêm trọng nếu có cách nào ngăn chặn tình trạng xơ vữa mạch máu khi tuổi đời chưa đến ngày phải chấp nhận công đoạn thứ hai trong tiến trình bất khả kháng sinh- lão- bệnh- tử.

Dòng máu chảy trong mạch tất nhiên không nên có độ nhớt loãng như nước lã vì như thế lấy đâu dưỡng chất, dưỡng khí để tiếp hơi cho tế bào lúc nào cũng cần năng lượng và chất kiến tạo. Ngược lại, máu nếu quá đậm đặc vì thừa mỡ, vì dư tiểu cầu, vì thiếu nước… chắc chắn là yếu tố bất lợi cho cơ thể vì tế bào khó tiếp nhận dưỡng khí đồng thời khó xử lý phế phẩm nếu máu chảy chậm rề rề. Chính vì vận tốc luân lưu quá chậm mà chất mỡ, tiểu cầu có cơ hội tiếp xúc và bám chặt vào thành mạch máu, nhất là khi mặt trong mạch máu đã có nơi trầy xước, như ở người nghiện thuốc lá, ghiền rượu bia. Nhưng đó chỉ mới là điều kiện ắt có nhưng chưa đủ. Tạp chất trong dòng máu muốn kết dính vào mặt trong mạch máu cần một chất từa tựa như keo có tên là Homocystein. Chất này trong máu càng cao mỡ máu càng mau tụ thành mảng xơ vữa. Nói cách khác, cho dù lượng mỡ trong máu không cao, Cholesterol vẫn thừa sức bám vào mặt trong mạch máu như đỉa đói nếu nạn nhân thừa Homocystein. Nói ngược lại, cho dù có dư chút đỉnh Cholesterol nhưng không có bàn tay phá hoại của Homocystein thì mạch máu vẫn dẻo dai như thường.

Câu hỏi là tại sao người này lại thừa Homocystein hơn người khác? Thầy thuốc đã có đáp án từ lâu. Đó là vì:

* Tác hại của stress trên trục nội tiết - biến dưỡng khiến cơ thể phản ứng sai lệch bằng cách tự tổng hợp Homocystein;

* Nạn nhân thường xuyên gặp trục trặc với nhịp sinh học, như thường gặp ở người mất ngủ.

Do đó, muốn phong bế Homocystein cần có cách nào vừa trung hòa mũi nhọn của rối loạn nội tiết tố sản sinh một cách thái quá từ tình huống stress đồng thời ổn định dẫn truyền thần kinh để trung khu vận hành giấc ngủ đừng hoạt động theo kiểu khi thì chạy theo thành tích, lúc thì đổ thừa trách nhiệm cho người khác.

Tưởng khó tìm câu trả lời nhưng đáp án có sẵn. Hãy tập thể dục thể thao. Kẹt ở chỗ ai cũng biết chơi là tốt nhưng số người chịu sắp xếp cuộc sống và công việc để còn giờ chơi vẫn đang là thiểu số.

BÁC SĨ LƯƠNG LỄ HOÀNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Đội bóng Ba Đề FC đã vượt hơn 1.200km về tới Quảng Bình và trao cho gia đình em Phan Văn Minh

Ba Đề FC lan toả yêu thương

Vừa qua, Đội bóng Ba Đề FC đã vượt hơn 1.200km về tới Quảng Bình và trao cho gia đình em Phan Văn Minh tại xã Bắc Trạch, Bố Trạch, Quảng Bình số tiền 156.700.000 đồng; trong đó gồm 1 sổ tiết kiệm trị giá 105.000.000 đồng và 51.700.000 đồng tiền mặt.

Thể thao - Văn hóa quốc tế

Vận động viên trong 1 bài thi

TPHCM tổ chức giải bóng đá nghệ thuật

Giải bóng đá nghệ thuật châu Á-Thái Bình Dương 2018 (Asia-Pacific free style football Championship) sẽ diễn ra tại tòa nhà FCentral (16A Lê Hồng Phong, phường 12, quận 10, TPHCM) trong hai ngày 13 và 14-12. Giải sẽ có sự tham dự của rất nhiều cao thủ từ nước chủ nhà Việt Nam.