Cớ sao khó ngủ sau giờ thể thao?

Ai cũng biết ăn được - ngủ được là tiên. Với người tất bật vì chén cơm manh áo, chuyện ngủ ngon thậm chí phải nhân 5, nhân 10 về nhu cầu vì giấc ngủ là khoảnh khắc mong manh để cơ thể phục hồi. Oái oăm chính ở điểm nhiều người có cuộc sống không đến độ “không căng thẳng- không về”, lại thêm có giờ thể dục thế thao, nhưng lại khó ngủ đêm đó, cứ như ấm ức vì thua độ do trái phạt đền vào phút cuối.

Tưởng khó ngủ vì máu đậm màu đỏ đen thì sai. Cho dù chơi vui, chơi thanh thản cách mấy, thể thao vẫn đòi hỏi vận động viên, dù lão hay nhí, phải động cơ và động não. Do sự hiện diện của chất kích ứng mang tên Thromboxan dẫn xuất từ Arachidon, là nhóm hoạt chất sở trường về gây đau khi bắp thịt co duỗi nhiều lần, mạch máu dễ phản ứng sai lầm bằng cách co thắt khiến tế bào não không nhận đủ dưỡng khí. Sau khi nhận ra tình huống báo động chỉ là chuyện nhanh nhảu đoảng, cơ thể phản ứng đỡ đòn bằng cách tự tổng hợp một chất đối kháng mang tên Serotonin, chất tạo cảm giác thoải mái khi thức dậy sau giấc ngủ bình yên. Hàm lượng Serotonin trong não càng cao càng dễ ngủ. Ngược lại, càng thiếu Serotonin càng dễ bị đánh thức vì ánh sáng, âm thanh, càng nhiều ác mộng, càng mớ ngủ trong đêm. Muốn có giấc ngủ đúng nghĩa bình yên, cơ thể phải tự tổng hợp Serotonin ngay trong não bộ từ một chất đạm có tên là Tryptophan.

Phần lớn số người mất ngủ sau giờ giao chiến trên thao trường thường có bữa ăn nhiều chất đạm gốc động vật. Khẩu phần như thế tuy có đủ Tryptophan, tuy đúng nhu cầu hồi phục sau khi xài nhiều năng lượng, tuy vậy vẫn có thể bất lợi cho cơ thể vì:

+ Các acid amin khác trong bữa ăn lắm thịt nhiều cá, như Valin, Tyrosin…, là chất gây mất ngủ;

+ Tất cả acid amin khác đều có tác dụng tương tranh với Tryptophan. Càng nhiều đối thủ Tryptophan càng dễ bị loại khỏi cuộc thi “đồng hành cùng giấc ngủ” vì tuy có chạy qua- chạy lại, vẫn không vào đến não bộ.

Chính vì thế mà bữa ăn sau giờ tập, nếu bớt thịt mỡ và nhiều rau quả, thậm chí có thêm chất ngọt là cơ sở để “vận động viên” đêm đó ngủ ngon, thay vì ngủ mê mệt trong mấy giờ đầu rồi sau đó xoay qua trở lại, chưa kể la làng vì chuột rút trong đêm do cạn kiệt Manhê, khoáng tố tiêu hết khi bắp thịt co duỗi liên hồi, khi gia chủ hết lòng theo bóng lên công về thủ.

Thêm vào đó, vận tốc di chuyển của Tryptophan từ máu vào não tùy thuộc nhiều yếu tố, thí dụ:

+ Trì trệ rất nhiều dưới tác động tương tranh của chất đạm trong Phô-mai và Nickel trong Sô-cô-la. Hai món này do đó nên tránh trong bữa ăn vào những buổi chiều tối có giờ thể thao.

+ Gia tốc thấy rõ trong điều kiện đầy đủ ánh sáng của bàn ăn, với niềm vui gia đình tề tựu và dưới tác động của khoáng tố Kalium, Canxi và Phốt-pho trong khẩu phần có sữa, có trứng và mễ cốc.

+ Ổn định hơn nhiều nếu uống đủ nước trong và sau bữa ăn, nếu được nước khoáng thiên nhiên càng hay.

Chẳng lợi gì cho sức khỏe nếu chơi vui nhưng sau đó ngủ không ngon. Biết cách ăn uống cân đối sau giờ thể thao, là biện pháp đơn giản để tạo điều kiện vận hành tối ưu cho trung khu vận hành giấc ngủ, để đừng toi công đã đổ mồ hôi mong được khỏe nhưng cuối cùng lại mệt vì mất ngủ.

GÓC TƯ VẤN CỦA BÁC SĨ LƯƠNG LỄ HOÀNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thể thao - Văn hóa quốc tế

Vận động viên trong 1 bài thi

TPHCM tổ chức giải bóng đá nghệ thuật

Giải bóng đá nghệ thuật châu Á-Thái Bình Dương 2018 (Asia-Pacific free style football Championship) sẽ diễn ra tại tòa nhà FCentral (16A Lê Hồng Phong, phường 12, quận 10, TPHCM) trong hai ngày 13 và 14-12. Giải sẽ có sự tham dự của rất nhiều cao thủ từ nước chủ nhà Việt Nam.