Chưa khai thác hết tiềm lực

Hoạt động TDTT phủ sóng khắp 24 quận huyện là đặc thù và thế mạnh của TPHCM so với nhiều tỉnh thành khác. Hiện nay, 24 quận huyện đều có trung tâm TDTT và trung tâm VH-TT. Một số đơn vị còn được cả nước biết tiếng như là cái nôi trong việc xây dựng thể thao thành tích cao như bóng đá nữ quận 1, bóng chuyền nữ Tân Bình, taekwondo quận 4… Trong lúc phong trào TDTT quần chúng tại TPHCM ổn định nhịp độ phát triển, thể thao thành tích cao lại ngày càng sa sút.

Học sinh luyện tập thể thao tại Nhà thi đấu Lãnh Binh Thăng. Ảnh: NGUYỄN NHÂN

Gieo mầm TDTT từ cơ sở

Chính TPHCM là nơi khởi xướng việc tổ chức hoạt động TDTT vì mục đích từ thiện, bắt đầu là những cuộc đi bộ ở trung tâm TP với sự ủng hộ của hàng chục ngàn người nhằm vận động và quyên góp cho đồng bào bị lũ lụt, cho nạn nhân chất độc da cam... Bây giờ, phong trào này “bén rễ” thành hoạt động thường niên ở nhiều quận huyện và đóng góp kinh phí cho quỹ Vì người nghèo, hoạt động đền ơn đáp nghĩa.

Giờ đây, ngày càng có nhiều người dân TPHCM tự giác tập luyện TDTT. Theo thống kê của Sở VH-TT-DL TPHCM, năm 2009, tỷ lệ người tập luyện thường xuyên là 24,5% và đến cuối tháng 10-2010, tỷ lệ này là 25%. Sự gia tăng các hoạt động TDTT quần chúng bắt nguồn từ cách thức tổ chức hoạt động và hệ thống thi đua chặt chẽ, gieo mầm TDTT từ phường xã trở lên. Hầu hết địa phương tổ chức Hội khỏe Phù Đổng 4 năm/lần nhằm đáp ứng nhu cầu tuyển chọn lực lượng dự Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc,  hơn 20 năm nay, TPHCM vẫn duy trì Hội khỏe Phù Đổng 2 năm/lần xen kẽ với giải vô địch thể thao học sinh giúp thể thao học đường luôn sôi động.

Tương tự, Đại hội TDTT TPHCM cũng tiến hành đủ các cấp, riêng năm 2010 có 100 phường, xã tổ chức, tiến tới vòng chung kết ở 24 quận huyện, rồi vòng chung kết toàn TP có 31 môn thi, quy tụ 5.210 VĐV. Trong năm 2010, toàn TP diễn ra gần 800 giải thể thao phong trào dành cho mọi đối tượng, phản ánh phần nào sức hút và sự lan tỏa của TDTT trong đời sống nhân dân. Chưa kể, TP còn đăng cai 18 giải toàn quốc, tổ chức 6 giải quốc tế, đáp ứng nhu cầu giải trí và thưởng lãm của nhân dân TP.

Những khoảng cách

Hơn 2 năm qua, ngành TDTT TPHCM đã ký hợp đồng đào tạo với ngành TDTT quận huyện để quận huyện thực hiện chỉ tiêu về năng khiếu trọng điểm (tối đa 1.300 VĐV/năm). Nghĩa là, Sở VH-TT-DL TPHCM cấp chế độ dinh dưỡng 1,5 triệu đồng/tháng/VĐV cho quận huyện đào tạo năng khiếu trọng điểm. Quá trình đào tạo này được kiểm tra và sàng lọc bằng hệ thống tuyển chọn của từng môn thể thao và sự giám sát của Trường Nghiệp vụ TDTT. Cách làm này sẽ tận dụng được năng lực quản lý, cơ sở vật chất, HLV, sự hỗ trợ tài chính của quận huyện cho bước đầu xây dựng lực lượng đỉnh cao. Năm 2010 có 1.114 VĐV năng khiếu trọng điểm, đạt 85,69%.

Tuy nhiên, theo ông Mai Bá Hùng, Phó Giám đốc Sở VH-TT-DL TPHCM, khoảng 40% lực lượng đang đào tạo này bị biến động, nhiều VĐV bỏ cuộc nửa chừng. Có những môn mặc nhiên tạo được nền tảng phong trào rộng, thu hút đông đảo thanh thiếu niên tự nguyện đóng học phí để tập luyện (như taekwondo, bóng đá, quần vợt, cầu lông, bóng bàn) vậy có cần thiết để TP cấp phát kinh phí cho các em dạng này tham gia năng khiếu trọng điểm? Nhiều gia đình ở TPHCM cho con trẻ chơi thể thao để vui, khỏe chứ không xem thể thao là nghề nghiệp cũng góp phần lớn vào sự biến động và hao hụt lực lượng. Thực tế này cho thấy nếu chọn mô hình này làm nền tảng cho phát triển đỉnh cao sẽ không phù hợp ở mọi thời điểm và với tất cả môn thể thao.

Trước mắt, để tiếp tục tận dụng nguồn lực ở quận huyện, ông Mai Bá Hùng xác định: “Chúng tôi phải phân loại lực lượng năng khiếu trọng điểm hiện có xem VĐV nào gắn bó lâu dài với thể thao, qua đó xác định việc đầu tư trọng tâm và lâu dài hoặc là ở mức độ duy trì. Với những môn thể thao có sẵn phong trào như vừa nêu, ngành TDTT làm nhiệm vụ tạo sân chơi chứ không cấp kinh phí dàn đều nữa, điều này sẽ là thay đổi lớn về nếp nghĩ, cách làm bấy lâu của HLV, cán bộ quản lý nên chúng tôi sẽ cân nhắc kỹ”.

Mặt bằng phong trào rộng và sâu như vậy, tại sao thành tích đỉnh cao của thể thao TP lại thụt lùi?

>> Ông Mai Bá Hùng cho biết: “Gần đây, có hiện tượng sân bãi được tận dụng vào khai thác các hoạt động TDTT mang tính dịch vụ (thu phí), vì vậy chúng ta chỉ tập trung ở các môn đem lại nguồn thu dồi dào, dẫn đến một số môn khác (như điền kinh, thể dục nghệ thuật, thể dục dụng cụ, vật, judo, bóng chuyền, bóng ném, cử tạ) dần bị lãng quên”. Theo ông, về lâu dài, để mối quan hệ hợp tác giữa Sở VH-TT-DL TPHCM và ngành TDTT quận huyện thêm hiệu quả, cần có sự tháo gỡ chính sách và chỉ đạo xuyên suốt về mặt chính quyền chứ không gói gọn trong nội bộ ngành TDTT, để quận huyện thấy được lợi ích của mình khi tham gia vào đào tạo năng khiếu cho TP.

Trang Anh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bóng đá trong nước

Bóng đá quốc tế

Liệu Man.City có thể đưa Kylian Mbappe về dưới trướng của Pep? Ảnh: Getty Images

Cơn khát tiền đạo của Man.City và giải pháp Mbappe

HLV Pep Guardiola sau khi thừa nhận Man.City đang thiếu một tiền đạo đẳng cấp thế giới, đã được các ông chủ ở sân Etihad hứa chiêu mộ Kylian Mbappe “bằng bất kỳ giá nào” trong tháng Giêng tới.

Quần vợt

Bjorn Borg (áo xanh) và Đội trưởng John McEnroe của tuyển Thế giới

Laver Cup: Tương lai của quần vợt và tuyển châu Âu như… “tuyển Nga thu nhỏ”

Huyền thoại quần vợt người Thụy Điển - Bjorn Borg, người sẽ lĩnh vai Đội trưởng (HLV trưởng) của Đội tuyển châu Âu tại kỳ Laver Cup 2021, vừa có những lời lẽ tán dương Giải đấu vô địch đồng đội nam “5 năm tuổi này”. Theo ông, Laver Cup chính là “tương lai của quần vợt”. Tuy vậy, Laver Cup năm nay sẽ là thách thức để người ta đánh giá xem, không có “Big 3”, giải đấu này còn thu hút giới mộ điệu ở tần suất như thế nào?

Các môn khác