Chủ động hay bị động

Việc K+ chính thức có bản quyền giải ngoại hạng Anh (EPL) không làm ai bất ngờ, có chăng thì đấy là việc họ đạt được thỏa thuận với MP & Silva quá nhanh, ngay khi đơn phương rút lui khỏi ban đàm phán do Hiệp hội Truyền hình trả tiền (VN Pay TV) lập ra.

Chi tiết này cho thấy K+ đã có sẵn phương án mua độc quyền và không tin tưởng vào tính khả thi của hình thức “mua chung” theo quan điểm của VN Pay TV. Về cơ bản, họ có lý do để làm như vậy.

Sẽ còn có chi tiết đáng bàn luận, ví dụ như số tiền mà K+ bỏ ra có khiến cho mức giá 3 mùa giải mới tăng chóng mặt hay không? Hợp đồng của K+ có đi ngược với thỏa thuận chung mà họ đã đồng ý khi tham gia ban đàm phán? Nhưng cần phải thừa nhận một thực tế: trừ khi không cho phép phát sóng EPL tại Việt Nam, nếu có thì chỉ duy nhất K+ mới đủ tiềm lực và nhu cầu để mua bản quyền giải đấu này.

Và đây mới là điều đáng bàn, là vấn đề mà một tổ chức như VN Pay TV cần phải thực sự làm việc ngay từ lúc này: Chúng ta sẽ làm gì ở kỳ đấu thầu 3 năm sau?

Hoàn toàn không hề sớm một chút nào khi đặt vấn đề đó ngay lúc này. Những người kinh doanh truyền hình trả tiền và cả những khán giả xem truyền hình cần phải chấp nhận một thực tế: Bản quyền của EPL chỉ có tăng chứ không giảm. Việc mua bản quyền một giải đấu hàng đầu thế giới như EPL là hoạt động kinh doanh bình thường, phần nào đó còn thể hiện được sự phát triển nền kinh tế, văn hóa giải trí của quốc gia. Thay vì đặt vấn đề “không mua, không phát sóng”, tốt hơn nên xem xét đến việc mua ra sao và giá nào là hợp lý. Mà để làm được như vậy, lại cần phải thống nhất ngay từ lúc này.

Đơn cử như việc quy hoạch lại hệ thống truyền hình trả tiền. Ngoài các hạ tầng truyền thống như cáp, vệ tinh, hiện còn có thêm truyền hình qua giao thức Internet, di động. Các hệ thống truyền hình nở rộ nhưng số lượng kênh thì lại na ná nhau, các kênh mang tính đặc thù, tự sản xuất quá ít và đây chính là nguồn gốc của nhu cầu mua độc quyền các sự kiện lớn trên thế giới để phát triển kinh doanh. Nếu cứ tiếp tục như thế, không chỉ có bản quyền EPL tăng giá mà còn nhiều gói bản quyền khác cũng đi theo con đường tương tự. Ngược lại, nếu các hệ thống truyền hình có những sản phẩm đặc sắc, độc quyền nhưng không phải do bỏ tiền ra mua, có được khán giả riêng cho mình thì hoàn toàn có thể nói không khi bản quyền EPL mở bán đợt kế tiếp.

Kế đến, đó là việc kiểm soát mức tăng giá của EPL 3 năm sau. Bỏ tiền ra mua là câu chuyện kinh doanh của K+ cũng như của các đài, nhưng mua như thế nào để tránh tình trạng bị “ép giá”, đẩy chi phí tăng phi mã, lại cần có sự can thiệp sớm từ các cơ quan quản lý, tránh tình trạng mất gần 1 năm trời thành lập nhưng ban đàm phán của VN Pay TV đã không làm được gì, còn khiến cho các đối tác nước ngoài có cảm giác dường như tất cả các đài truyền hình tại Việt Nam đều muốn phát sóng EPL. Biết đâu, chính điều này mới khiến cho giá bản quyền tăng thêm thay vì giảm đi nếu chỉ duy nhất mỗi K+ là muốn có.

Như đã nói ở trên, rất khó có chuyện bản quyền không tăng giá và không còn gói độc quyền, điều mà chúng ta có thể thay đổi đó là mua được bằng mức giá hợp lý thông qua đấu thầu tại gốc chứ không qua một nhà phân phối trung gian. Mà để làm được như vậy, tư cách ban đàm phán hay thậm chí cả VN Pay TV cũng chưa chắc đã đủ.

Việt Quang

Các tin, bài viết khác