Chăm sóc sức khỏe cho tuyển thủ ở các trung tâm HLTTQG: Nỗi lo còn dài...

Thời điểm đông nhất, Trung tâm HLTTQG Hà Nội phục vụ cho khoảng 1.000 VĐV tại chỗ và các khu phụ cận như CLB đua thuyền Hồ Tây, Trung tâm đào tạo VĐV cấp cao Hà Nội. Hiện nay, Trung tâm HLTTQG TPHCM quản lý gần 300 VĐV, Trung tâm HLTTQG Đà Nẵng có 150 VĐV. Công tác chăm sóc sức khỏe cho những tài năng thể thao hàng đầu Việt Nam thực tế đang diễn tiến như thế nào?

KIỂM TRA SỨC KHỎE TRONG 15 NGÀY

Tất cả VĐV tập trung đội dự tuyển quốc gia và đội tuyển trẻ đều phải kiểm tra y tế toàn diện trong vòng 15 ngày kể từ khi có mặt tại trung tâm HLTTQG Hà Nội (Nhổn). Tại đây có 20 bác sĩ và nhân viên chủ yếu khám, chữa bệnh thông thường (cảm cúm, tiêu chảy, các chấn thương nhẹ), những trường hợp bệnh lý khác đều chuyển đến Bệnh viện thể thao Việt Nam. Gần đây, Trung tâm HLTTQG Đà Nẵng cũng chuyển 2 tuyển thủ A Duẩn (quyền Anh), Trần Văn Quỳnh (pencak silat) cho bệnh viện này chữa trị khi qua kiểm tra sức khỏe tổng quát (2 lần/năm) và phát hiện họ có dấu hiệu bệnh về tim mạch.

Các VĐV luôn đối diện với những tai nạn và chấn thương, nhưng nhiều khi xuất phát từ ý thức tự chăm sóc không cao.

Công tác kiểm tra sức khỏe “đầu vào” của VĐV đều được các trung tâm phối hợp với bệnh viện, như bệnh viện quận Thanh Khê (Đà Nẵng), bệnh viện ĐH Y dược (TPHCM). VĐV tập huấn nhiều năm ở Trung tâm HLTTQG TPHCM vẫn được kiểm tra thường niên, lập thành hồ sơ y tế để thuận tiện trong đối chiếu, chăm sóc liên tục.

Bác sĩ Vũ Lưu Ly (Trung tâm HLTTQG TPHCM) cho biết: “Báo cáo kế hoạch huấn luyện của từng đội tuyển mỗi đầu năm sẽ được hội đồng chuyên môn thông qua, trong đó trung tâm Nghiên cứu khoa học và Y học TDTT góp ý về hồi phục, những điều lưu ý về sức khỏe VĐV khi tập luyện ở những điều kiện môi trường khác nhau. Giao ban hàng tuần vào thứ Sáu, mỗi đội tuyển đều phải báo cáo tình hình sức khỏe của VĐV để bộ phận y tế nắm bắt. Về hồi phục, đội tuyển chủ động lên kế hoạch cho tuyển thủ tùy theo chu kỳ huấn luyện, và đăng ký sử dụng hồ bơi (thả lỏng), tắm trong bồn thủy lực, xông hơi (các thiết bị này đợi sửa chữa chuẩn bị cho Asian Indoor Games và SEA Games –PV)”.

Ở xa bệnh viện Thể thao Việt Nam, Trung tâm HLTTQG TPHCM có đội ngũ bác sĩ và máy móc vật lý (các thiệt bị sử dụng tia hồng ngoại, laser, vi sóng, siêu âm) gần như đầy đủ để điều trị nội khoa các trường hợp chấn thương thường gặp. Ngoài ra, trung tâm phối hợp với bệnh viện 115 (khoa Y học TDTT) điều trị ngoại khoa khi VĐV bị chấn thương.

ĐẦU RA PHẬP PHÙ

Cái chết thương tâm của cua rơ Đỗ Xuân Tâm năm 2003 bị nghi ngờ do bệnh tim bẩm sinh, khiến các bác sĩ tại những trung tâm thể thao càng chặt chẽ hơn trước các yếu tố liên quan đến hệ tim mạch. Từ năm 2004 đến nay, Trung tâm HLTTQG Hà Nội không xảy ra thêm tai nạn tương tự nào nữa nhờ kiểm tra sức khỏe VĐV định kỳ, cũng như đề nghị trả về địa phương, hay thuyết phục các VĐV có dấu hiệu bệnh lý này ngưng tập luyện thể thao đỉnh cao.

 Giám đốc Trung tâm nghiên cứu khoa học và Y học TDTT (Trung tâm HLQG TPHCM), Tiến sĩ Đặng Hà Việt cho biết: “Mảng Y học TDTT ở trung tâm hiện có 2 bác sĩ và 1 y sĩ Đông y mà phải đảm nhận chăm sóc sức khỏe cho khoảng 2.500 sinh viên Đại học TDTT TPHCM và gần 300 VĐV các đội DTQG và tuyển trẻ, rõ ràng là thiếu. Vì vậy, chúng tôi chưa thể bố trí bác sĩ theo các đội tuyển thi đấu hoặc tập huấn xa, thậm chí đặc thù một số môn (như xe đạp, võ thuật) lẽ ra rất cần bác sĩ ngay trong tập luyện, chúng tôi cũng chưa đáp ứng được. Bác sĩ chuyên về vật lý trị liệu, chuyên gia về dinh dưỡng hoàn toàn không có. Mấy năm nay, trung tâm vẫn đăng báo và liên hệ tuyển bác sĩ, nhưng không ai chịu về”.
THỤC OANH ghi

Tuy nhiên, vẫn không thiếu trường hợp “trên bảo thôi, dưới tiếp tục”, như VĐV Hoàng Thúy Liễu từng bị trả về vì vấn đề tim mạch mà vẫn khoác áo Hà Tây dự giải điền kinh Hà Nội mở rộng 2004, hoặc 1 VĐV bơi Thừa Thiên Huế buộc ra khỏi tuyển trẻ ở Trung tâm HLTTQG Đà Nẵng với lý do tương tự, nhưng em vẫn thi đấu tại giải bơi trẻ toàn quốc vào tháng 7 vừa qua.

Gay cấn hơn là tài năng số 1 của đua thuyền Việt Nam là Vũ Đăng Tuấn. Do nhịp tim của Tuấn quá chậm (38 lần/phút), các chuyên gia bệnh viện Bạch Mai hội chẩn và khuyến cáo Tuấn không được tiếp tục thi đấu, nên Tuấn bị loại khỏi đội DTQG và sẽ cấm thi đấu nếu tiếp tục tập đua thuyền. Hiện nay, Vũ Đăng Tuấn là HLV tại CLB đua thuyền Hồ Tây và chưa hết ấm ức, vì gia đình đã ký cam kết tự chịu trách nhiệm nếu bị tai nạn liên quan đến tim mạch, riêng anh chưa cảm thấy gì bất thường, mà không được phát huy khả năng của VĐV.

Sự ấm ức, hoặc phớt lờ khuyến cáo bệnh tật vừa nêu có liên quan đến chuyện thiếu chế độ chính sách cho VĐV “nửa đường gãy gánh”, bởi về địa phương, họ chẳng biết bám víu vào đâu để trị bệnh, chưa kể không còn các khoản chế độ dinh dưỡng, tiền công hàng tháng nếu thôi tập luyện...

LỖ HỔNG TỪ NHẬN THỨC

Thể thao Việt Nam từng chứng kiến những tai nạn đau lòng của VĐV tập luyện tại địa phương. Ngày 1-4-2009, một VĐV đua thuyền chết tại Trung tâm y tế huyện Duy Xuyên (Quảng Nam) vì nhồi máu cơ tim. Năm 2007, VĐV Hồ Công Nhật Thành vừa vô địch hạng cân dưới 57kg môn võ cổ truyền giải vô địch học sinh TPHCM thì bị ngất rồi đi cấp cứu và qua đời trong bệnh viện, dù Thành luôn chiếm ưu thế và không bị chấn thương khi thi đấu. Trước khai diễn giải bơi trẻ toàn quốc 2009 vừa qua, VĐV Dương Đức Tài (Hà Nội) phải nhập viện khẩn cấp vì co giật liên tục rồi hôn mê… Tất cả các trường hợp nói trên đều… không có hồ sơ y tế trong suốt quá trình tập luyện!?

Tiến sĩ Đặng Hà Việt - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Y học TDTT thuộc Trung tâm HLTTQG TPHCM cho biết: “Hầu hết VĐV không có hồ sơ y tế trước khi tập huấn đội tuyển, ngoại trừ một vài nơi như ngành TDTT TPHCM phối hợp với khoa Y học TDTT (bệnh viện 115) khám sức khỏe định kỳ cho VĐV trực thuộc TPHCM mấy năm gần đây”.

Ông Việt còn nói thêm: “Chấn thương gần như đồng hành với VĐV, mà một trong các nguyên nhân chính là do hệ thống đào tạo khiến VĐV phải tranh chấp huy chương… từ nhỏ. Trong khi VĐV nhỏ tuổi, cơ thể phát triển chưa đầy đủ, lẽ ra cần được huấn luyện để tạo nền tảng kỹ thuật và kỹ năng, nhưng không hiếm địa phương và HLV lại nhồi lượng vận động cao. Cũng vì thành tích mà còn tình trạng gần thời điểm thi đấu, HLV có khi bỏ qua những dấu hiệu hoặc nguy cơ chấn thương của VĐV và vẫn để các em ra thi đấu”.

Để phát huy thành tích đỉnh cao, công tác đào tạo cần đảm bảo đồng đều 3 mặt là huấn luyện, dinh dưỡng và hồi phục. Dù vậy, nhận thức của VĐV chưa đồng đều, chẳng hạn nhiều VĐV chưa thực hiện việc hồi phục đúng mức mà quên rằng đó là biện pháp phòng ngừa chấn thương, VĐV bận thi đấu nước ngoài liên tục nên làm ngơ với việc khám sức khỏe định kỳ.

Trong tháng 8, Trung tâm HLTTQG TPHCM đã tổ chức lớp bồi dưỡng kiến thức về dinh dưỡng, chấn thương, doping cho VĐV nhằm rèn luyện ý thức tự chăm sóc sức khỏe của VĐV, bên cạnh các lớp tương tự cho HLV.

Nói cách khác, chăm sóc sức khỏe cho các tuyển thủ không chỉ là nhiệm vụ của riêng các trung tâm thể thao quốc gia, mà rất cần sự vun vén từ buổi đầu của các nhà quản lý thể thao ngay từ cấp cơ sở, cũng như cá nhân VĐV.

THỤC OANH - MINH NGUYỆT - HẢI NAM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bóng đá trong nước

Niềm vui chiến thắng của thầy trò HLV Duy Đông

PVF lần thứ 4 vô địch VCK U15 quốc gia 2020

Các cầu thủ PVF đã “đòi nợ” thành công trước Đà Nẵng trong trận tranh chung kết VCK giải bóng đá U15 quốc gia – Next Media 2020 diễn ra vào tối 26-10 trên sân Bình Dương qua chiến thắng 4-2.

Bóng đá quốc tế

Quần vợt

Thiem đã vô địch Vienna Open 2019, nhưng sẽ khó cho anh trong năm nay khi Djokovic xuất hiện

Vienna Open: Thiem cảm thấy như “hư ảo” khi Djokovic đăng ký tham gia thi đấu

Việc Novak Djokovic bất ngờ đăng ký tham gia thi đấu tại Vianne Open 2020 sẽ khiến cho cơ hội bảo vệ ngôi vô địch của Dominic Thiem nhỏ đi trông thấy. Tuy vậy, Nhà Đương kim vô địch của US Open lại tỏ ra rất hào hứng khi “Nhà Vua ATP” đến với Wiener Stadthalle năm nay và khiến cho Vienna Open 2020 trở thành một giải đấu cực kỳ chất lượng và hấp dẫn.

Các môn khác

Hình ảnh quảng bá trận Usyk - Chisora

Oleksandr Usyk phi thăng hạng nặng: Đánh với Dereck Chisora trong trận đấu lớn nhất cuộc đời vào cuối tuần này

Trong suốt sự nghiệp đánh đấm của mình, Oleksandr Usyk trải qua hàng loạt trận đấu lớn, như đánh bại Murat Gassiev (Nga) để “Nhất thống giang hồ làng quyền hạng bán nặng”, hay đấm KO Tony Bellew (Anh) để bảo vệ vị thế “Nhà vô địch tối thượng hạng bán nặng” của mình. Tuy vậy, trận đấu với Dereck Chisora (Anh) diễn ra vào cuối tuần này, lại mới chính là “trận đấu lớn nhất cuộc đời” của Usyk.