Biến tướng của độc quyền?

Do ban điều hành đàm phán mua bản quyền phát sóng EPL vẫn chưa làm việc trực tiếp với Canal Plus nên cũng chưa biết kết quả ra sao nhưng một lãnh đạo đài truyền hình đã chua chát khẳng định với PV Báo SGGP là chuyện K+ chia sẻ lại quyền phát sóng các trận độc quyền là “không tưởng”.

“Họ bán đài chứ đâu bán kênh”

Lý do theo vị này là vì mục tiêu của K+ là phát triển thuê bao chứ không phải kinh doanh bản quyền. Chuyện họ mua bản quyền từ IMG mắc hay rẻ không quan trọng bằng việc họ chắc chắn không thể chia sẻ lại với bất kỳ ai. Đây chính là lý do mà các nhà đài tại Việt Nam phải hợp tác với nhau để chống phá giá nhưng rốt cuộc lại “việt vị” khi VTV không can thiệp được chuyện Canal Plus mua thẳng từ IMG. Và như vậy thì đương nhiên các đài tại Việt Nam không thể địch lại nổi K+ với sự hậu thuẫn về tài chính của tập đoàn nước ngoài.

Tuy nhiên, điều khiến nhiều đài truyền hình tại Việt Nam bức xúc không phải là chuyện bản quyền EPL bởi nhiều năm qua, không ít đài vẫn “sống” được mà không có những trận độc quyền EPL. Điểm mấu chốt của câu chuyện này là qua việc độc quyền EPL bằng mọi giá sẽ khiến xu hướng bỏ tiền mua độc quyền bản quyền truyền hình quốc tế trở thành mục tiêu sống còn của các nhà đài thay vì tập trung phát triển chất lượng các kênh sóng để tạo ra các sản phẩm độc quyền đích thực.

Ý kiến này được nhiều chuyên gia trong ngành tán đồng. Trên thực tế, các gói kênh của K+ hiện nay chẳng có gì đặc biệt ngoài 3 kênh K+PC, K+1, K+NS mà đài này tự sản xuất. Vấn đề nằm ở chỗ, 3 kênh này cũng là nơi độc quyền giải EPL. Nếu chỉ trả thêm tiền thuê bao để có 3 kênh này mà xem EPL thì chẳng nói làm gì, đằng này, theo tìm hiểu của chúng tôi thông qua dịch vụ mà nhà mạng Viettel vừa cung cấp thì để xem các kênh của K+ phải có đầu thu của K+. Nói cách khác, đây là bán đài chứ không chỉ là bán kênh và cũng là lý do mà bằng mọi giá, K+ phải mua cho được bản quyền EPL.

Lấy ngoại tệ mua sóng ngoại

Chọn con đường độc quyền để phát triển thuê bao, cách làm của K+ đang khiến thị trường truyền hình trả tiền tại Việt Nam có khả năng bị biến tướng thành cuộc đua “lấy ngoại tệ, mua sóng ngoại”.

Chúng tôi đã khảo sát một số gói dịch vụ của các đài PayTV hiện nay thì thấy đều có cùng công thức: 40% số kênh là truyền hình quảng bá (kênh của VTV và các đài địa phương) vốn là miễn phí, 50% kênh khác là đài nước ngoài, chỉ có 10% là các kênh do chính các đài PayTV tự sản xuất và trao đổi với nhau. Tuy nhiên, đa số các kênh này tràn ngập các chương trình nước ngoài như phim và bóng đá. Như vậy, hết 90% các kênh thì thuê bao đài nào cũng được xem giống nhau nhưng muốn coi các kênh độc quyền lại phải chuyển thuê bao (đồng nghĩa với mua đầu thu và tăng phí thuê bao). Nói cách khác, các hệ thống PayTV tại Việt Nam chủ yếu phát triển thuê bao từ 10% số kênh ấy nên dẫn đến họ sẽ tập trung mua độc quyền các sản phẩm truyền hình nước ngoài mà trường hợp của EPL là ví dụ rõ nhất.

Đấy chính là biến tướng của độc quyền. Thay vì tập trung độc quyền chất lượng kênh thì sẽ dồn hết ngoại tệ mua sản phẩm quốc tế. Tiền mua bản quyền càng cao thì chỉ còn cách tăng phí thuê bao để bù lại hoặc tiếp tục mua thêm chương trình để tăng lượng người xem. Thị trường truyền hình trả tiền sẽ bị bóp méo và thị phần dần rơi vào tay các đài có tiềm lực tài chính mạnh.

Đăng Linh


Ai giám sát việc chuyển giao bản quyền?

Theo mô hình hoạt động của tập đoàn truyền thông Canal Plus (Pháp) thì Canal Overseas (đối tác của VTV trong K+) là công ty thành viên của Canal Group. Do tính độc lập của từng công ty nên dù Canal Plus đàm phán với IMG thì hợp đồng lại được IMG ký trực tiếp với Canal Overseas.

Hiện chưa ai biết, Canal Overseas sẽ chuyển quyền sở hữu EPL cho K+ bằng hình thức nào và VTV sẽ ứng xử ra sao để không “mất mặt” với các đài truyền hình khác tại Việt Nam vốn đã xem họ là “anh cả” để ủy quyền đàm phán. Với 51% cổ phần trong K+, VTV có thể không đủ quyền phủ quyết nhưng hoàn toàn có thể từ chối việc tiếp nhận bản quyền EPL nếu điều này làm hại thị trường PayTV tại Việt Nam.

Xin nhớ là về lý thuyết VTV có lý do để không nhận EPL. Bởi nếu K+ độc quyền EPL thì các đài “con” của VTV là VCTV, SCTV (liên doanh với Saigon Tourist) sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất. Cũng cần nhắc lại, cổ phần của VTV tại các đài “con” nói trên nhiều hơn tại K+ nên xét về hiệu quả lợi nhuận, VTV càng không nên ủng hộ K+ độc quyền.

Tuy nhiên, giới quan sát lại cho rằng, kiểu gì thì VTV cũng có lợi vì thực tế cho thấy đài này đang kiểm soát đến 80% thị phần PayTV. Vấn đề quan trọng là ai sẽ giám sát việc chuyển giao bản quyền EPL của Canal Overseas cho K+ bởi nó có liên quan đến vấn đề tài chính kinh doanh của liên doanh này. Xin nhớ 51% vốn góp của VTV chủ yếu là hạ tầng, cơ sở vật chất nên có thể hiểu là ngân sách nhà nước.

Y.P.

- Sẽ đề nghị Canal Plus chia sẻ bản quyền EPL

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bóng đá trong nước

Bóng đá quốc tế

Quần vợt

Andrey Rublev

Roland Garros: Vật vã sau 5 ván đấu, Rublev vẫn thích thể thức thi đấu ở đây và ở Wimbledon

Andrey Rublev, “một tay súng trẻ người Nga khác” tuy không bị loại sớm như Daniil Medvedev, nhưng cũng phải vật vã trải qua trận đấu 5 ván dài 3 giờ 17 phút đồng hồ. Sau khi đánh bại Sam Querrey một cách hú vía với điểm số ngược dòng 6-7 (5-7), 6-7 (4-7) và 7-5, 6-4 rồi 6-3, Rublev vẫn bày tỏ quan điểm, anh thích giữ nguyên thể thức thi đấu không áp dụng tie-break ở ván 5, hoặc ít ra cũng giống như ở giải Wimbledon…

Các môn khác